Sosyoloji Nedir?

Sosyoloji Nedir? – Giriş

Sosyoloji, toplumu ve toplumsal olayları bilimsel yöntemlerle inceleyen bir bilim dalıdır. İnsanlar doğaları gereği topluluklar hâlinde yaşar; bu bir tercihten çok, bir zorunluluktur. İşte sosyoloji, insanların bir arada yaşamasından doğan ilişkileri, kurumları, yapıları ve değişimleri anlamaya çalışır. 11. sınıf sosyoloji dersinin ilk ünitesi olan Sosyolojiye Giriş ünitesinde "Sosyoloji Nedir?" sorusuna yanıt aranır ve bu bilim dalının temel özellikleri ortaya konur.

Bu konu anlatımında sosyolojinin tanımını, konusunu, amacını, yöntemlerini, diğer bilim dallarıyla ilişkisini ve toplumsal yaşama bakış açısını kapsamlı biçimde inceleyeceğiz. İçeriğimiz MEB müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır ve 11. sınıf öğrencilerinin sınav hazırlığına destek olacak niteliktedir.

Sosyolojinin Tanımı

Sosyoloji kelimesi Latince "socius" (toplum, arkadaş) ve Yunanca "logos" (bilim, bilgi) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Kelime anlamıyla "toplum bilimi" demektir. Sosyoloji, toplumsal yapıyı, toplumsal ilişkileri, toplumsal kurumları ve toplumsal değişmeyi bilimsel yöntemlerle inceleyen bir bilim dalıdır.

Sosyolojinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkması 19. yüzyıla dayanır. Auguste Comte (1798–1857), sosyoloji kavramını ilk kez kullanan düşünürdür ve bu nedenle "sosyolojinin babası" olarak anılır. Comte, toplumsal olayların da doğa olayları gibi belirli yasalara bağlı olduğunu ve bilimsel yöntemlerle incelenebileceğini savunmuştur. Comte'un bu yaklaşımı, sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak kabul görmesinin temelini oluşturmuştur.

Sosyoloji; bireylerin toplum içindeki davranışlarını, gruplar arası etkileşimleri, toplumsal normları, değerleri, kurumları ve bu unsurların zaman içindeki dönüşümünü ele alır. Bir sosyolog, toplumsal olayları incelerken kişisel yargılardan uzak durur ve bilimsel nesnellik ilkesine bağlı kalır.

Sosyolojinin Konusu

Sosyolojinin konusu en geniş anlamıyla toplumdur. Ancak "toplum" çok geniş bir kavram olduğundan sosyolojinin inceleme alanını daha somut hâle getirmek gerekir. Sosyoloji şu başlıkları inceler:

• Toplumsal yapı: Bir toplumun temel unsurlarının (bireyler, gruplar, kurumlar) birbirleriyle olan ilişki örüntülerinin tamamına toplumsal yapı denir. Sosyoloji, toplumsal yapının bileşenlerini ve bunlar arasındaki bağları araştırır.
• Toplumsal ilişkiler: İnsanların birbirleriyle kurdukları karşılıklı etkileşimler sosyolojinin temel inceleme alanıdır. Aile içi ilişkilerden iş yaşamındaki hiyerarşik ilişkilere kadar geniş bir yelpazede ele alınır.
• Toplumsal kurumlar: Aile, eğitim, ekonomi, siyaset, din gibi temel kurumlar toplumun işleyişini sağlar. Sosyoloji bu kurumların yapısını, işlevini ve değişimini inceler.
• Toplumsal değişme: Toplumlar durağan değildir; sürekli değişir ve dönüşür. Sosyoloji, bu değişmenin nedenlerini, yönünü ve sonuçlarını araştırır.
• Toplumsal sorunlar: Yoksulluk, suç, eşitsizlik, göç gibi toplumsal sorunlar sosyolojinin önemli çalışma alanları arasındadır.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır: Sosyoloji tek tek bireyleri değil, bireylerin toplum içindeki konumlarını ve etkileşimlerini inceler. Yani bir kişinin bireysel psikolojisi sosyolojinin doğrudan konusu değildir; ancak o kişinin bir grup üyesi olarak davranışları sosyolojik incelemeye konu olabilir.

Sosyolojinin Amacı

Sosyolojinin temel amacı, toplumsal olayları ve olguları anlamak ve açıklamaktır. Sosyoloji, toplumsal yaşamla ilgili betimlemeler yapar, nedensellik ilişkileri kurar ve genel geçer örüntüler ortaya koyar. Bunu yaparken şu hedefleri güder:

1. Toplumsal olayları betimlemek: Sosyoloji öncelikle toplumda neler olduğunu nesnel biçimde betimlemeye çalışır. Örneğin bir toplumda boşanma oranlarının yıllar içindeki değişimini istatistiksel olarak ortaya koymak, betimleyici bir sosyolojik çalışmadır.

2. Toplumsal olayları açıklamak: Betimlemenin ötesinde sosyoloji, olayların nedenlerini anlamaya çalışır. Boşanma oranları neden artmaktadır? Bunun ekonomik, kültürel veya hukuki nedenleri nelerdir? Bu tür sorulara yanıt aramak açıklayıcı sosyolojinin işidir.

3. Toplumsal sorunlara çözüm önerileri geliştirmek: Sosyoloji doğrudan çözüm üretmese de yaptığı araştırmalarla politika yapıcılara ve toplumsal kurumlara yol gösterir. Sosyolojik bilgi, toplumsal sorunların çözümünde önemli bir kaynak oluşturur.

4. Toplumsal değişmeyi anlamak: Toplumlar neden ve nasıl değişir? Değişimin yönü nereye doğrudur? Sosyoloji bu soruları yanıtlayarak toplumsal dönüşüm süreçlerini anlaşılır kılar.

Önemle belirtmek gerekir ki sosyoloji, toplumsal olaylar hakkında değer yargısı bildirmez. Yani "şu iyi, bu kötü" demez; olayları olduğu gibi inceler. Buna değer yargısından bağımsızlık ilkesi denir ve bilimsel nesnelliğin temel koşuludur.

Sosyolojinin Ortaya Çıkışı ve Tarihsel Gelişimi

İnsanlar tarih boyunca toplum hakkında düşünmüş ve görüşler ileri sürmüştür. Antik Yunan'da Platon ve Aristoteles, ideal toplum düzeni hakkında fikirler geliştirmiştir. İslam dünyasında İbn-i Haldun (1332–1406), toplumların yükseliş ve çöküş döngülerini inceleyen "Mukaddime" adlı eseriyle toplum biliminin öncülerinden biri olmuştur. İbn-i Haldun'un asabiyet kavramı (toplumsal dayanışma, grup bilinci) bugün hâlâ sosyolojide tartışılmaktadır.

Ancak sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak doğuşu 19. yüzyılda gerçekleşmiştir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:

• Sanayi Devrimi: 18. yüzyılın sonlarında başlayan Sanayi Devrimi, toplumsal yapıyı kökten değiştirmiştir. Kırdan kente göç, fabrika sistemi, işçi sınıfının ortaya çıkışı gibi gelişmeler toplumda büyük dönüşümlere yol açmıştır.
• Fransız Devrimi: 1789 Fransız Devrimi, geleneksel toplumsal düzeni sarsmış, eşitlik, özgürlük ve kardeşlik gibi kavramları ön plana çıkarmıştır. Bu büyük toplumsal altüst oluş, düşünürleri toplumsal düzen hakkında sistematik biçimde düşünmeye yöneltmiştir.
• Aydınlanma düşüncesi: Akıl ve bilimi ön plana çıkaran Aydınlanma düşüncesi, toplumsal olayların da bilimsel yöntemlerle incelenebileceği fikrini güçlendirmiştir.
• Kentleşme ve toplumsal sorunlar: Hızlı kentleşme beraberinde yoksulluk, suç, salgın hastalıklar gibi sorunları getirmiş; bu sorunların anlaşılması için bilimsel çalışmalara ihtiyaç duyulmuştur.

Bu koşullar altında Auguste Comte, toplumsal olayların da doğa bilimleri gibi pozitif (olgusal) yöntemlerle incelenmesi gerektiğini savunarak sosyolojiyi kurmuştur. Comte, sosyolojiyi başlangıçta "toplumsal fizik" olarak adlandırmış, daha sonra "sosyoloji" terimini kullanmıştır.

Comte'un ardından Émile Durkheim (1858–1917), sosyolojiye bilimsel bir yöntem kazandırmış ve sosyolojinin bağımsız bir akademik disiplin olarak üniversitelerde yer almasını sağlamıştır. Durkheim, toplumsal olguların "şeyler gibi" incelenmesi gerektiğini vurgulamış, "İntihar" adlı eseriyle bireysel gibi görünen bir davranışın toplumsal nedenlerini ortaya koymuştur.

Karl Marx (1818–1883) ise toplumsal yapıyı ekonomik ilişkiler üzerinden açıklamış, sınıf çatışması kavramını sosyolojinin merkezine yerleştirmiştir. Max Weber (1864–1920), toplumsal eylemi anlama (verstehen) yöntemini geliştirmiş ve bireylerin eylemlerine yükledikleri anlamı önemsemiştir.

Sosyolojinin Temel Özellikleri

Sosyolojinin bir bilim dalı olarak temel özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:

1. Sosyoloji bir bilimdir: Sosyoloji, toplumsal olayları bilimsel yöntemlerle inceler. Gözlem, deney, anket, görüşme, istatistik gibi yöntemleri kullanır. Elde ettiği sonuçları genelleyerek toplumsal yasalara ulaşmaya çalışır.

2. Sosyoloji pozitif (olgusal) bir bilimdir: Sosyoloji, olayları oldukları gibi inceler; olması gerekeni söylemez. Yani normatif (kural koyucu) değil, pozitif (olgusal) bir yaklaşım benimser. Örneğin "insanlar şöyle davranmalı" demez; "insanlar şu koşullarda şöyle davranıyor" der.

3. Sosyoloji genellemeci bir bilimdir: Sosyoloji tek tek olaylarla değil, olayların genel örüntüleriyle ilgilenir. Tekil bir ailenin sorunlarını değil, aile kurumunun genel yapısını ve dönüşümünü inceler.

4. Sosyoloji değer yargılarından bağımsızdır: Sosyolog, araştırma yaparken kişisel inançlarını, değerlerini ve önyargılarını bir kenara bırakmalıdır. Bilimsel nesnellik, sosyolojinin olmazsa olmaz ilkesidir.

5. Sosyoloji toplumsal olguları bütüncül olarak ele alır: Bir toplumsal olayı tek bir nedene indirgemez; ekonomik, kültürel, siyasi, tarihsel boyutlarıyla birlikte değerlendirir.

6. Sosyoloji nedensellik ilkesine bağlıdır: Her toplumsal olayın bir nedeni vardır ve sosyoloji bu nedenleri ortaya koymaya çalışır. Nedensellik ilişkisi kurmak, toplumsal olayları açıklamanın temelidir.

Sosyolojinin Yöntemleri

Sosyoloji toplumsal olayları incelerken çeşitli bilimsel yöntemlerden yararlanır. Bu yöntemler nicel (sayısal verilere dayanan) ve nitel (anlam ve yoruma dayanan) olmak üzere ikiye ayrılır.

Nicel yöntemler; anket, istatistiksel analiz ve deneysel yöntem gibi sayısal verilere dayalı tekniklerdir. Bu yöntemlerle elde edilen veriler sayılarla ifade edilir ve genellemelere ulaşılabilir. Örneğin bir şehirde yapılan anket çalışmasıyla gençlerin eğitime bakış açıları sayısal verilerle ortaya konabilir.

Nitel yöntemler; derinlemesine görüşme, katılımlı gözlem, odak grup görüşmesi ve doküman analizi gibi tekniklerdir. Bu yöntemler, toplumsal olayların derinlemesine anlaşılmasını sağlar. Araştırmacı, bireylerin deneyimlerini, düşüncelerini ve duygularını anlamaya çalışır.

Sosyolojide kullanılan başlıca araştırma teknikleri şunlardır:

• Gözlem: Toplumsal olayların doğal ortamında izlenmesidir. Araştırmacı, olaya müdahale etmeden gözlem yapabilir (katılımsız gözlem) veya olayın içinde yer alarak gözlem yapabilir (katılımlı gözlem).
• Anket: Belirli bir konuda çok sayıda kişiye standart sorular yöneltilerek veri toplanmasıdır. Anketler, geniş kitlelere ulaşmak için etkili bir yöntemdir.
• Görüşme (Mülakat): Araştırmacının, katılımcıyla yüz yüze veya uzaktan detaylı sorular sorarak bilgi edinmesidir. Yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış görüşme türleri vardır.
• Monografi: Belirli bir topluluk, köy, kasaba veya kurumun bütüncül biçimde incelenmesidir. Türk sosyolojisinde özellikle köy monografileri önemli bir yere sahiptir.
• İstatistik: Sayısal verilerin toplanması, düzenlenmesi ve yorumlanmasıdır. Sosyolojide istatistik, toplumsal eğilimleri ve örüntüleri ortaya koymak için kullanılır.

Toplumsal Olay ve Toplumsal Olgu

11. Sınıf Sosyoloji Sosyoloji Nedir? konusunun en önemli kavramlarından ikisi toplumsal olay ve toplumsal olgudur. Bu iki kavram birbirine karıştırılmamalıdır.

Toplumsal olay; belirli bir yerde ve zamanda gerçekleşen, başlangıcı ve bitişi olan, somut ve gözlemlenebilir toplumsal oluşumlardır. Toplumsal olaylar tekil ve özgündür. Örneğin 1789 Fransız Devrimi, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanı birer toplumsal olaydır. Her toplumsal olay belirli bir tarihsel bağlamda gerçekleşir ve tekrarlanamaz.

Toplumsal olgu; birçok toplumsal olayın ortak yönlerinin soyutlanmasıyla elde edilen genel kavramlardır. Toplumsal olgular somut değil soyuttur; belirli bir yere ve zamana bağlı değildir. Örneğin "devrim" kavramı bir toplumsal olgudur. Fransız Devrimi, Rus Devrimi, Türk Devrimi gibi pek çok toplumsal olayın ortak özelliklerinden soyutlanmıştır. Benzer biçimde "göç", "kentleşme", "boşanma", "eğitim" birer toplumsal olgudur.

Toplumsal olay ile toplumsal olgu arasındaki ilişki şöyle özetlenebilir: Toplumsal olaylar somut ve tekildir; toplumsal olgular ise soyut ve geneldir. Toplumsal olgular, toplumsal olaylardan hareketle oluşturulur. Sosyoloji, ağırlıklı olarak toplumsal olgularla ilgilenir, çünkü genellemelere ulaşmayı hedefler.

Sosyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi

Sosyoloji, toplumu incelerken başka bilim dallarıyla iş birliği yapar. Çünkü toplumsal yaşam çok boyutludur ve tek bir bilim dalının perspektifi yeterli olmaz. Sosyolojinin ilişkili olduğu başlıca bilim dalları şunlardır:

Sosyoloji ve Psikoloji: Psikoloji bireyin zihinsel süreçlerini ve davranışlarını incelerken sosyoloji bireyin toplum içindeki konumunu ve etkileşimlerini inceler. Bu iki bilim dalının kesişim noktasında sosyal psikoloji yer alır. Sosyal psikoloji, bireyin grup içindeki davranışlarını inceleyerek her iki alana da katkı sağlar.

Sosyoloji ve Tarih: Tarih, geçmişte yaşanmış olayları kronolojik olarak incelerken sosyoloji bu olaylardan hareketle toplumsal olgulara ve genellemelere ulaşır. Tarih tekil olaylarla ilgilenirken sosyoloji genel örüntüleri arar. Ancak sosyoloji, tarihsel verilerden yararlanmadan toplumsal değişmeyi anlayamaz.

Sosyoloji ve Ekonomi: Ekonomi, toplumun maddi üretim ve tüketim ilişkilerini inceler. Sosyoloji ise ekonomik ilişkilerin toplumsal boyutlarını ele alır. Gelir dağılımı, yoksulluk, sınıfsal farklılıklar gibi konular hem sosyolojinin hem de ekonominin ortak ilgi alanlarıdır.

Sosyoloji ve Siyaset Bilimi: Siyaset bilimi, iktidar ilişkilerini ve devlet yapısını incelerken sosyoloji bu yapıların toplumsal temellerini araştırır. Seçmen davranışı, siyasal katılım, toplumsal hareketler gibi konular her iki disiplini de ilgilendirir.

Sosyoloji ve Antropoloji: Antropoloji, insan kültürlerini karşılaştırmalı olarak inceler. Sosyoloji modern toplumları ön plana alırken antropoloji daha çok geleneksel ve küçük ölçekli toplulukları inceler. Ancak günümüzde bu sınır giderek belirsizleşmektedir.

Sosyoloji ve Hukuk: Hukuk, toplumsal düzeni sağlamak için kurallar koyar. Sosyoloji ise bu kuralların toplumsal temellerini ve toplum üzerindeki etkilerini inceler. Hukuk sosyolojisi, bu iki alanın kesişim noktasında yer alır.

Sosyoloji ve Felsefe: Felsefe, toplum hakkında düşünsel ve kavramsal çerçeveler sunar. Sosyoloji, felsefi düşünceden beslenmekle birlikte ampirik (deneysel) verilere dayanması bakımından felsefeden ayrılır. Felsefe "nasıl olmalı?" sorusunu sorarken sosyoloji "nasıl?" ve "neden?" sorularını sorar.

Sosyoloji ve Coğrafya: Coğrafya, fiziksel çevrenin insan yaşamı üzerindeki etkilerini inceler. Sosyoloji ise toplumsal yapının mekânsal boyutlarını ele alır. Kentleşme, göç, bölgesel farklılıklar gibi konular her iki disiplinin ortak çalışma alanıdır.

Sosyolojide Temel Kavramlar

11. Sınıf Sosyoloji Sosyoloji Nedir? konusunu tam olarak kavrayabilmek için bazı temel kavramları bilmek gerekir.

Toplum: Belirli bir coğrafya üzerinde yaşayan, ortak bir kültürü paylaşan, karşılıklı etkileşim içinde olan insan topluluğudur. Toplum, rastgele bir kalabalık değildir; belirli bir düzene ve yapıya sahiptir.

Toplumsal yapı: Bir toplumun bütün unsurlarının (kurumlar, gruplar, statüler, roller) oluşturduğu organize bütündür. Toplumsal yapı, toplumun iskeletini oluşturur.

Toplumsal kurum: Toplumun temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşmuş, görece kalıcı norm ve değerler bütünüdür. Aile, eğitim, ekonomi, siyaset ve din temel toplumsal kurumlardır.

Toplumsal grup: Ortak bir amacı, karşılıklı etkileşimi ve aidiyet duygusu olan insan topluluğudur. Aile, arkadaş grubu, sınıf birer toplumsal gruptur.

Toplumsal norm: Toplumda bireylerin uyması beklenen yazılı veya yazısız kurallardır. Yasalar yazılı normlara, görgü kuralları ise yazısız normlara örnek gösterilebilir.

Toplumsal değer: Bir toplumda neyin iyi, güzel, doğru olduğuna ilişkin paylaşılan inançlar ve ölçütlerdir. Adalet, dürüstlük, saygı gibi kavramlar toplumsal değerlere örnektir.

Toplumsal statü: Bireyin toplum içindeki konumudur. Doğuştan gelen statüler (cinsiyet, etnik köken) "verilmiş statü", kişinin kendi çabasıyla kazandığı statüler (meslek, eğitim düzeyi) ise "kazanılmış statü" olarak adlandırılır.

Toplumsal rol: Belirli bir statüye sahip bireyden toplumun beklediği davranış kalıplarıdır. Örneğin öğretmen statüsündeki birinden ders anlatması, öğrencilere rehberlik etmesi beklenir; bunlar öğretmenin rolleridir.

Kültür: Bir toplumun maddi ve manevi birikiminin tamamıdır. Dil, din, gelenek, sanat, teknoloji, hukuk gibi unsurları kapsar. Kültür, toplumsal yaşamın temel çimentosudur.

Toplumsal değişme: Toplumsal yapının, kurumların, ilişkilerin ve değerlerin zaman içinde dönüşmesidir. Toplumsal değişme kaçınılmazdır ve her toplumda farklı hızlarda gerçekleşir.

Sosyolojik Perspektif (Sosyolojik Bakış Açısı)

Sosyoloji dersi öğrencilere yalnızca bilgi vermez; aynı zamanda dünyaya farklı bir gözle bakmayı öğretir. Buna sosyolojik perspektif veya sosyolojik imgelem denir. Bu kavram, Amerikalı sosyolog C. Wright Mills tarafından geliştirilmiştir.

Sosyolojik imgelem, bireysel gibi görünen sorunların aslında toplumsal yapıyla bağlantılı olduğunu fark etme yetisidir. Örneğin bir kişinin işsiz kalması bireysel bir sorun gibi görünebilir; ancak milyonlarca kişi aynı anda işsiz kalıyorsa bu bireysel değil toplumsal bir sorundur ve toplumsal yapıdaki aksaklıklarla ilişkilidir.

Sosyolojik bakış açısı kazanan bir öğrenci; gündelik olayların ardındaki toplumsal dinamikleri fark eder, önyargılarını sorgular, farklı kültürlere ve yaşam biçimlerine daha anlayışlı yaklaşır. Bu bakış açısı, yalnızca sosyoloji dersinde değil, günlük yaşamda da son derece değerlidir.

Sosyolojinin Alt Dalları

Sosyoloji çok geniş bir alan olduğundan pek çok alt dalı bulunmaktadır. Bu alt dallar, toplumsal yaşamın farklı boyutlarını derinlemesine inceler. Başlıca sosyoloji alt dalları şunlardır: aile sosyolojisi, eğitim sosyolojisi, din sosyolojisi, ekonomi sosyolojisi, siyaset sosyolojisi, kent sosyolojisi, kır sosyolojisi, hukuk sosyolojisi, sağlık sosyolojisi, sanat sosyolojisi ve bilgi sosyolojisi.

Bu alt dalların her biri kendi alanında derinlemesine araştırmalar yapar ve sosyolojinin genel kuramlarına katkıda bulunur. Örneğin aile sosyolojisi, aile yapısındaki dönüşümleri incelerken kent sosyolojisi kentleşme süreçlerini ve kent yaşamının toplumsal boyutlarını araştırır.

Sosyolojinin Birey ve Toplum İçin Önemi

Sosyoloji öğrenmek neden önemlidir? Bu sorunun birden fazla yanıtı vardır.

Birincisi, sosyoloji bireylere eleştirel düşünme becerisi kazandırır. Toplumsal olayları sorgulamayı, farklı bakış açılarını değerlendirmeyi ve kanıta dayalı düşünmeyi öğretir.

İkincisi, sosyoloji toplumsal duyarlılığı artırır. Yoksulluk, eşitsizlik, ayrımcılık gibi konularda farkındalık oluşturarak daha duyarlı bireyler yetişmesine katkıda bulunur.

Üçüncüsü, sosyoloji kültürel çeşitliliğe saygı duymayı öğretir. Farklı toplumların ve kültürlerin anlaşılması, hoşgörü ve empati duygusunu geliştirir.

Dördüncüsü, sosyoloji toplumsal politikaların geliştirilmesine katkıda bulunur. Eğitim politikalarından sağlık politikalarına kadar pek çok alanda sosyolojik bilgi temel bir kaynak oluşturur.

Beşincisi, sosyoloji bireylerin kendi toplumsal konumlarını anlamalarına yardımcı olur. Hangi toplumsal yapıların, normların ve değerlerin bireyin yaşamını şekillendirdiğini görmek, bireyin kendini daha iyi tanımasını sağlar.

Özet ve Sonuç

11. Sınıf Sosyoloji Sosyoloji Nedir? konusunu özetleyecek olursak: Sosyoloji, toplumu ve toplumsal olayları bilimsel yöntemlerle inceleyen bir bilim dalıdır. Auguste Comte tarafından kurulan sosyoloji, 19. yüzyılda Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi gibi büyük toplumsal dönüşümlerin etkisiyle doğmuştur. Sosyolojinin konusu toplumsal yapı, toplumsal ilişkiler, toplumsal kurumlar ve toplumsal değişmedir. Sosyoloji pozitif, genellemeci ve değer yargılarından bağımsız bir bilimdir. Gözlem, anket, görüşme, monografi gibi yöntemler kullanır. Toplumsal olay ve toplumsal olgu kavramları sosyolojinin temel taşlarıdır. Sosyoloji; psikoloji, tarih, ekonomi, siyaset bilimi, antropoloji ve coğrafya gibi pek çok bilim dalıyla ilişki içindedir. Sosyolojik perspektif kazanmak, bireylerin dünyaya daha bilinçli ve eleştirel bakmalarını sağlar.

Bu konuyu iyi kavramak, ilerleyen ünitelerdeki toplumsal yapı, toplumsal değişme, kültür ve toplumsal kurumlar gibi konuları anlamak için sağlam bir temel oluşturacaktır.