Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştiri

Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştiri – 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Konu Anlatımı

Eleştiri, bir sanat eserini ya da düşünce ürününü belirli ölçütlere göre değerlendiren, eserin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyan düşünce yazısı türüdür. Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında eleştiri, Batılı anlamda modern eleştiri yöntemlerinin benimsenmesiyle birlikte büyük bir gelişim göstermiştir. Bu konuda 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştiri başlığı altında eleştirinin tanımını, tarihsel gelişimini, türlerini, temsilcilerini ve örnek metinleri ayrıntılı biçimde inceleyeceğiz.

1. Eleştiri Türünün Tanımı ve Önemi

Eleştiri, Fransızca "critique" sözcüğünden dilimize geçmiş bir terimdir. Türkçede "tenkit" sözcüğü de aynı anlama gelir. Eleştiri, bir edebiyat eserini, sanat yapıtını veya herhangi bir düşünce ürününü çeşitli açılardan inceleyerek değerlendiren yazı türüdür. Eleştirinin temel amacı, eserin sanatsal değerini ortaya koymak, okuyucuya rehberlik etmek ve edebiyat dünyasında belirli standartların oluşmasına katkı sağlamaktır.

Eleştiri yazarına "eleştirmen" ya da "münekkid" denir. İyi bir eleştirmen, edebiyat kuramlarına hâkim, geniş bir okuma birikimine sahip ve nesnel değerlendirme yapabilen kişidir. Eleştirmenin temel görevi, eseri yalnızca beğenip beğenmemek değil; eserin neden başarılı ya da başarısız olduğunu gerekçeleriyle birlikte ortaya koymaktır.

Eleştiri türü edebiyat dünyasında son derece önemli bir yere sahiptir. Çünkü eleştiri sayesinde eserler daha geniş bir perspektiften değerlendirilir, edebiyat kamuoyu oluşur ve yazarlar kendi eserlerini geliştirme fırsatı bulur. Ayrıca eleştiri, okuyucunun eserle kurduğu ilişkiyi derinleştirir ve edebiyat anlayışını zenginleştirir.

2. Eleştiri Türünün Tarihsel Gelişimi

Eleştiri türü, dünya edebiyatında köklü bir geçmişe sahiptir. Antik Yunan döneminde Aristoteles'in "Poetika" adlı eseri, eleştiri türünün ilk örneklerinden biri kabul edilir. Aristoteles bu eserinde trajedi ve komedinin kurallarını belirlemiş, edebiyat eserlerinin nasıl değerlendirilmesi gerektiğine dair ölçütler ortaya koymuştur.

Türk edebiyatında eleştiri türünün geçmişi Tanzimat Dönemi'ne kadar uzanır. Tanzimat öncesinde de şairlerin birbirlerinin şiirlerini değerlendirdiği "şuara tezkireleri" bulunmaktadır; ancak bunlar modern anlamda eleştiri sayılmaz. Tanzimat Dönemi'nde Namık Kemal, Ziya Paşa ve Recaizade Mahmut Ekrem gibi isimler eleştiri türünde önemli eserler vermişlerdir. Özellikle Namık Kemal'in "Tahrib-i Harabat" adlı eseri, Ziya Paşa'nın "Harabat" antolojisine yönelik eleştirisiyle Türk edebiyatında eleştiri geleneğinin önemli bir başlangıcıdır.

Servetifünun ve Fecr-i Ati dönemlerinde eleştiri biraz daha bireysel ve izlenimci bir nitelik kazanmıştır. Ancak Cumhuriyet Dönemi'nde eleştiri, Batılı eleştiri kuramlarının sistematik biçimde uygulanmasıyla tamamen farklı bir boyut kazanmıştır.

3. Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştirinin Genel Özellikleri

Cumhuriyet Dönemi'nde eleştiri, önceki dönemlere kıyasla çok daha sistematik, bilimsel ve kuramsal bir nitelik kazanmıştır. Bu dönemde eleştiri türünün genel özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:

• Batılı eleştiri yöntemleri benimsenmiştir: Cumhuriyet Dönemi'nde Batı'daki eleştiri akımları ve kuramları Türk edebiyatına uygulanmaya başlanmıştır. Toplumcu gerçekçi eleştiri, yapısalcı eleştiri, izlenimci eleştiri, marksist eleştiri gibi farklı yaklaşımlar bu dönemde Türk eleştiri geleneğine girmiştir.
• Eleştiri bağımsız bir tür olarak kabul edilmiştir: Daha önce eleştiri genellikle başka türlerin içinde yer alırken, Cumhuriyet Dönemi'nde müstakil bir edebiyat türü olarak kabul görmüştür. Eleştiri kitapları, eleştiri dergileri ve eleştiri köşeleri bu dönemde yaygınlaşmıştır.
• Eleştiri dili sadeleşmiştir: Cumhuriyet'in dil devrimiyle birlikte eleştiri dili de sadeleşmiş, anlaşılır bir Türkçeyle eleştiriler kaleme alınmaya başlanmıştır.
• Nesnel eleştiri anlayışı güçlenmiştir: Daha önceki dönemlerde kişisel beğenilere dayanan eleştiri anlayışı, Cumhuriyet Dönemi'nde yerini nesnel ölçütlere dayanan eleştiri anlayışına bırakmıştır.
• Akademik eleştiri gelişmiştir: Üniversitelerde edebiyat bölümlerinin kurulmasıyla birlikte akademik eleştiri de gelişme göstermiştir. Edebiyat eserleri bilimsel yöntemlerle incelenmeye başlanmıştır.
• Eleştiri dergi ve gazetelerde yaygınlaşmıştır: Cumhuriyet Dönemi'nde eleştiri yazıları gazete ve dergilerde düzenli olarak yayımlanmıştır. Bu durum eleştirinin geniş kitlelere ulaşmasını sağlamıştır.

4. Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştiri Yöntemleri

Cumhuriyet Dönemi'nde birçok farklı eleştiri yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntemlerin her biri eseri farklı bir açıdan ele alır ve değerlendirir. Öğrencilerin bu yöntemleri bilmesi, 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştiri konusunu kavramaları açısından büyük önem taşır.

4.1. Toplumcu (Sosyolojik) Eleştiri

Toplumcu eleştiri, edebiyat eserini toplumsal koşullarla ilişkilendirerek değerlendiren bir yaklaşımdır. Bu yönteme göre edebiyat eseri, yazıldığı dönemin toplumsal yapısından, ekonomik koşullarından ve sınıfsal ilişkilerinden bağımsız düşünülemez. Toplumcu eleştiri, eserin toplumsal gerçekliği ne ölçüde yansıttığını, hangi toplumsal sınıfın bakış açısını dile getirdiğini ve toplumsal dönüşüme ne ölçüde katkı sağladığını sorgular.

Türk edebiyatında toplumcu eleştiri özellikle 1940'lı yıllardan itibaren güçlenmiştir. Bu yaklaşımın temsilcileri arasında Nurullah Ataç, Fethi Naci ve Asım Bezirci gibi isimler sayılabilir. Fethi Naci, "Eleştiri Günlüğü" adlı eserleriyle toplumcu eleştirinin en önemli temsilcilerinden biri olmuştur.

4.2. İzlenimci (Empresyonist) Eleştiri

İzlenimci eleştiri, eleştirmenin eseri okuduktan sonra edindiği kişisel izlenimlere dayanan bir değerlendirme yöntemidir. Bu yöntemde nesnel ölçütlerden çok eleştirmenin bireysel duyarlılığı, beğenisi ve estetik anlayışı ön plandadır. İzlenimci eleştirmen, eserin kendisinde bıraktığı etkiyi aktarır ve bu etkiden yola çıkarak eseri değerlendirir.

Türk edebiyatında izlenimci eleştirinin en önemli temsilcisi Nurullah Ataç'tır. Ataç, eleştirilerinde kişisel zevkini ve beğenisini ön plana çıkarmış, eleştiriyi bir sanat olarak görmüş ve eleştiri yazılarını edebi bir dille kaleme almıştır. Ataç'ın "Günlerin Getirdiği", "Karalama Defteri" ve "Sözden Söze" gibi eserleri izlenimci eleştirinin önemli örnekleridir.

4.3. Yapısalcı (Biçimci) Eleştiri

Yapısalcı eleştiri, eseri kendi iç yapısı içinde değerlendiren bir yöntemdir. Bu yaklaşıma göre eserin anlamı, eserin dış dünyayla ilişkisinde değil, kendi yapısında aranmalıdır. Yapısalcı eleştiri; eserin dil kullanımını, anlatım tekniklerini, biçimsel özelliklerini ve iç tutarlılığını inceler. Eserin yazarının yaşamı, toplumsal koşullar veya tarihi bağlam bu yaklaşımda ikinci planda kalır.

Türk edebiyatında yapısalcı eleştirinin önemli temsilcileri arasında Akşit Göktürk, Tahsin Yücel ve Berna Moran sayılabilir. Berna Moran'ın "Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış" serisi, yapısalcı ve diğer modern eleştiri yöntemlerini Türk romanına uygulayan önemli bir çalışmadır.

4.4. Tarihsel Eleştiri

Tarihsel eleştiri, eseri yazıldığı dönemin tarihsel koşulları içinde değerlendiren bir yaklaşımdır. Bu yönteme göre bir eseri doğru anlayabilmek için o eserin yazıldığı dönemin siyasi, kültürel ve toplumsal koşullarını bilmek gerekir. Tarihsel eleştiri, eserin hangi tarihsel bağlamda ortaya çıktığını, döneminin edebiyat anlayışıyla nasıl bir ilişki içinde olduğunu ve edebiyat tarihindeki yerini belirlemeye çalışır.

Türk edebiyatında tarihsel eleştiri yöntemini uygulayan önemli isimler arasında Mehmet Kaplan, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Agah Sırrı Levend sayılabilir. Mehmet Kaplan'ın "Şiir Tahlilleri" adlı eseri, tarihsel eleştiri yönteminin başarılı örneklerinden biridir.

4.5. Biyografik Eleştiri

Biyografik eleştiri, eseri yazarının hayatıyla ilişkilendirerek değerlendiren bir yaklaşımdır. Bu yönteme göre bir eseri tam olarak anlayabilmek için yazarın yaşamını, kişiliğini, dünya görüşünü ve yaşadığı deneyimleri bilmek gerekir. Biyografik eleştiri, eserdeki karakterlerin, olayların ve temaların yazarın kişisel yaşamından ne ölçüde beslendiğini araştırır.

4.6. Psikanalitik Eleştiri

Psikanalitik eleştiri, Sigmund Freud'un psikanaliz kuramından yola çıkan bir eleştiri yöntemidir. Bu yaklaşım, eseri yazarın bilinçaltının bir yansıması olarak görür ve eserdeki sembolleri, imgeleri ve karakterleri psikanalitik kavramlarla yorumlar. Türk edebiyatında bu yöntem özellikle 1970'li yıllardan itibaren uygulanmaya başlanmıştır.

5. Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştirinin Önemli Temsilcileri

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında eleştiri türünde eser veren pek çok önemli isim bulunmaktadır. Bu isimlerin her biri, eleştiri geleneğimize farklı açılardan katkıda bulunmuştur.

5.1. Nurullah Ataç (1898-1957)

Nurullah Ataç, Cumhuriyet Dönemi Türk eleştirisinin en etkili isimlerinden biridir. İzlenimci eleştiri anlayışını benimsemiş, eleştiriyi bir sanat olarak kabul etmiştir. Ataç'a göre eleştirmen, eserden aldığı izlenimi kendi üslûbuyla okuyucuya aktarmalıdır. Eleştiriyi "kişisel bir macera" olarak gören Ataç, nesnel ölçütlerden çok bireysel beğeniyi ön plana çıkarmıştır. Dilde sadeleşme ve özleştirme hareketinin de öncülerinden biri olan Ataç, eleştiri yazılarında sade ve akıcı bir dil kullanmıştır.

Ataç'ın başlıca eserleri arasında "Günlerin Getirdiği", "Karalama Defteri", "Sözden Söze", "Ararken", "Diyelim", "Söz Arasında" ve "Okuruma Mektuplar" sayılabilir. Bu eserler hem eleştiri türünün hem de deneme türünün başarılı örnekleridir.

5.2. Mehmet Kaplan (1915-1986)

Mehmet Kaplan, Türk edebiyatında akademik eleştirinin en önemli temsilcilerinden biridir. İstanbul Üniversitesi'nde uzun yıllar öğretim üyeliği yapan Kaplan, metin tahlili (çözümleme) yöntemini Türk edebiyatına uygulamıştır. Eserleri analitik bir bakış açısıyla incelemiş, metni hem biçim hem de içerik açısından değerlendirmiştir.

Kaplan'ın "Şiir Tahlilleri" adlı iki ciltlik eseri, Türk şiirinin önemli örneklerini metin çözümleme yöntemiyle inceleyen kıymetli bir çalışmadır. Bunun yanı sıra "Hikaye Tahlilleri", "Tevfik Fikret", "Namık Kemal: Hayatı ve Eserleri" gibi eserleri de akademik eleştirinin önemli örnekleri arasındadır.

5.3. Berna Moran (1921-1993)

Berna Moran, Cumhuriyet Dönemi Türk eleştirisinin en önemli isimlerinden biridir. Batılı eleştiri kuramlarını Türk edebiyatına sistematik biçimde uygulayan Moran, "Edebiyat Kuramları ve Eleştiri" adlı eseriyle Batılı eleştiri yöntemlerini Türk okuyucusuna tanıtmıştır.

Moran'ın en önemli eseri "Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış" adlı üç ciltlik çalışmasıdır. Bu eserde Tanzimat'tan günümüze Türk romanının önemli örnekleri, farklı eleştiri yöntemleriyle incelenmektedir. Moran, yapısalcı eleştiri, göstergebilimsel eleştiri ve tematik eleştiri gibi yöntemleri başarılı bir şekilde uygulamıştır.

5.4. Fethi Naci (1927-2008)

Fethi Naci, toplumcu gerçekçi eleştiri anlayışının Türk edebiyatındaki en önemli temsilcilerinden biridir. Asıl adı Naci Kalpakçıoğlu olan yazar, eleştirilerinde edebiyat eserlerini toplumsal gerçeklikle ilişkilendirmiş, eserlerin toplumsal işlevini sorgulamıştır.

Fethi Naci'nin başlıca eserleri arasında "Eleştiri Günlüğü" serisi, "Yüz Yılın 100 Türk Romanı", "Bir Hikayeci: Sait Faik" ve "Reşat Nuri'nin Romancılığı" sayılabilir. Naci, eleştirilerinde hem eserin sanatsal değerini hem de toplumsal anlamını birlikte değerlendirmiştir.

5.5. Cemil Meriç (1916-1987)

Cemil Meriç, Türk düşünce ve eleştiri hayatının özgün isimlerinden biridir. Doğu ve Batı kültürlerini karşılaştırmalı olarak inceleyen Meriç, eleştirilerinde geniş bir düşünce birikimini yansıtmıştır. "Bu Ülke", "Mağaradakiler" ve "Bir Dünyanın Eşiğinde" gibi eserleri hem eleştiri hem de deneme türünün önemli örnekleridir.

5.6. Diğer Önemli Eleştirmenler

Cumhuriyet Dönemi'nde eleştiri türünde eser veren diğer önemli isimler arasında şunlar sayılabilir: Ahmet Hamdi Tanpınar edebiyat tarihi ve eleştiri alanlarında önemli çalışmalar yapmıştır. Asım Bezirci toplumcu eleştiri anlayışıyla eserler vermiştir. Memet Fuat hem eleştiri hem de edebiyat tarihi alanında kıymetli çalışmalar yapmıştır. Tahsin Yücel yapısalcı eleştiri yöntemini uygulayan isimlerden biridir. Akşit Göktürk dil ve edebiyat eleştirisi alanında değerli eserler ortaya koymuştur. Hüseyin Cöntürk şiir eleştirisi alanında özgün çalışmalar yapmıştır.

6. Eleştiri Türünün Biçimsel Özellikleri

Eleştiri türünün bazı temel biçimsel özellikleri vardır. Bu özellikleri bilmek, hem eleştiri yazmak hem de eleştiri metinlerini çözümlemek açısından önemlidir.

Eleştiri yazılarında düşünceyi geliştirme yollarından sıkça yararlanılır. Tanımlama, karşılaştırma, örnekleme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma gibi yöntemler eleştiri yazılarının temel araçlarıdır. Eleştirmen, görüşlerini desteklemek için eserden alıntılar yapar, başka eserlerle karşılaştırmalar yapar ve kuramsal kavramlara başvurur.

Eleştiri yazılarında genellikle açıklayıcı ve tartışmacı anlatım biçimleri kullanılır. Eleştirmen, önce eseri tanıtır, ardından değerlendirmesini sunar ve son olarak genel bir yargıya varır. Eleştiri yazılarının dili açık, anlaşılır ve tutarlı olmalıdır. Eleştirmenin kullandığı kavramların tanımları net olmalı ve okuyucu tarafından anlaşılabilir olmalıdır.

Eleştiri yazılarında nesnellik önemli bir ilkedir. İyi bir eleştirmen, kişisel beğenilerini bir kenara bırakarak eseri belirli ölçütlere göre değerlendirir. Ancak izlenimci eleştiri anlayışında öznellik de kabul gören bir yaklaşımdır. Bu durumda eleştirmen, kişisel izlenimlerini açıkça belirtir ve bunları bir değerlendirme aracı olarak kullanır.

7. Eleştiri ile Diğer Düşünce Yazıları Arasındaki Farklar

Eleştiri türü, deneme, makale ve fıkra gibi diğer düşünce yazılarıyla karıştırılabilmektedir. Bu türler arasındaki farkları bilmek önemlidir.

Eleştiri ile deneme arasındaki en temel fark, eleştirinin bir eseri değerlendirmeyi amaçlaması, denemenin ise herhangi bir konuda yazarın kişisel düşüncelerini özgürce ifade etmesidir. Denemede kanıtlama zorunluluğu yokken eleştiride görüşler gerekçelendirilmelidir. Ancak izlenimci eleştiri ile deneme arasındaki sınır oldukça incedir; Nurullah Ataç'ın bazı yazıları hem eleştiri hem de deneme olarak değerlendirilebilir.

Eleştiri ile makale arasındaki fark ise şudur: Makale, herhangi bir konuda tez ileri süren ve bu tezi kanıtlamaya çalışan yazılardır. Eleştiri ise özellikle sanat ve edebiyat eserleri üzerine değerlendirme yapan yazılardır. Makalede konu sınırlaması yokken eleştiride konu genellikle bir sanat eseridir.

8. Cumhuriyet Dönemi Eleştirisinin Dönemlere Göre Gelişimi

Cumhuriyet Dönemi eleştirisini kronolojik olarak dönemlere ayırarak incelemek, konunun daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.

8.1. 1923-1940 Dönemi

Cumhuriyet'in ilk yıllarında eleştiri, daha çok gazete ve dergilerdeki yazılarla şekillenmiştir. Bu dönemde eleştiri henüz bağımsız bir tür olarak tam anlamıyla kurumsallaşmamıştır. Ancak Nurullah Ataç gibi isimlerin gazete ve dergilerde yazdıkları eleştiri yazıları, eleştiri geleneğinin temellerini atmıştır. Bu dönemde eleştiriler genellikle izlenimci bir nitelik taşımaktadır.

8.2. 1940-1960 Dönemi

Bu dönem, Türk eleştirisinde toplumcu eleştiri anlayışının güçlendiği bir dönemdir. İkinci Dünya Savaşı'nın etkileri, köy edebiyatının gelişmesi ve toplumcu gerçekçilik akımının yaygınlaşması, eleştiri anlayışını da etkilemiştir. Bu dönemde eleştirmenler, edebiyat eserlerini toplumsal gerçeklikle ilişkilendirerek değerlendirmeye başlamışlardır.

8.3. 1960-1980 Dönemi

Bu dönem, Türk eleştirisinde farklı yöntemlerin bir arada uygulandığı zengin bir dönemdir. Yapısalcı eleştiri, göstergebilimsel eleştiri ve psikanalitik eleştiri gibi modern Batılı eleştiri yöntemleri bu dönemde Türk edebiyatına girmiştir. Berna Moran, Tahsin Yücel ve Akşit Göktürk gibi isimler bu yöntemleri başarılı biçimde uygulamışlardır.

8.4. 1980 Sonrası Dönem

1980 sonrası dönemde Türk eleştirisi daha da çeşitlenmiştir. Postmodern eleştiri, feminist eleştiri, yeni tarihselcilik ve okur-tepki eleştirisi gibi yeni yaklaşımlar bu dönemde uygulanmaya başlanmıştır. Ayrıca akademik eleştiri de bu dönemde büyük bir gelişme göstermiş, üniversitelerde edebiyat eleştirisi üzerine pek çok bilimsel çalışma yapılmıştır.

9. Eleştiri Yazarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

İyi bir eleştiri yazabilmek için bazı temel ilkelere dikkat etmek gerekir. Her şeyden önce eleştirilen eserin dikkatli ve derinlemesine okunması gerekir. Eser birden fazla kez okunmalı, notlar alınmalı ve eserin farklı boyutları keşfedilmelidir.

Eleştiri yazarken belirli bir yöntem ya da yaklaşım seçilmelidir. Bu yöntem, eleştirinin tutarlılığını ve sistematikliğini sağlar. Eleştirmen, seçtiği yöntemin kavramlarını ve araçlarını doğru biçimde kullanmalıdır.

Eleştiri yazısında görüşler gerekçelendirilmelidir. Eleştirmenin "bu eser güzel" ya da "bu eser kötü" demesi yeterli değildir; neden güzel ya da neden kötü olduğunu açıklaması gerekir. Bu açıklamalar eserden alıntılarla, karşılaştırmalarla ve kuramsal kavramlarla desteklenmelidir.

Eleştiri yazısının dili açık, anlaşılır ve akıcı olmalıdır. Gereksiz teknik terimlerden kaçınılmalı, zorunlu durumlarda kullanılan terimler açıklanmalıdır. Eleştiri yazısı, yalnızca uzmanlar için değil, genel okuyucu için de anlaşılır olmalıdır.

10. Örnek Eleştiri Metni İncelemesi

Cumhuriyet Dönemi eleştiri geleneğini somutlaştırmak için örnek bir eleştiri metninin özelliklerini inceleyelim. Nurullah Ataç'ın bir eleştiri yazısını ele alalım:

Ataç, eleştiri yazılarında genellikle bir eserden yola çıkar, ardından kişisel izlenimlerini aktarır ve genel edebiyat görüşleriyle bağlantı kurar. Üslubu samimi, konuşma diline yakın ve akıcıdır. Cümleleri kısa ve etkilidir. Okuyucuyla doğrudan iletişim kurar, zaman zaman okuyucuya sorular yöneltir. Bu özellikleriyle Ataç'ın eleştiri anlayışı, izlenimci eleştirinin tipik özelliklerini taşır.

Berna Moran'ın eleştiri anlayışı ise Ataç'tan farklıdır. Moran, eleştirilerinde kuramsal bir çerçeve oluşturur, eseri bu çerçeve içinde analiz eder ve nesnel sonuçlara ulaşmaya çalışır. Dili akademik, cümleleri uzun ve karmaşıktır. Bu özellikleriyle Moran'ın eleştiri anlayışı, yapısalcı ve kuramsal eleştirinin özelliklerini taşır.

11. Konu Özeti

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Dönemi'nde Eleştiri konusunu özetleyecek olursak: Cumhuriyet Dönemi'nde eleştiri, Batılı eleştiri kuramlarının benimsenmesiyle büyük bir gelişim göstermiştir. İzlenimci eleştiri, toplumcu eleştiri, yapısalcı eleştiri, tarihsel eleştiri, biyografik eleştiri ve psikanalitik eleştiri gibi farklı yöntemler bu dönemde uygulanmıştır. Nurullah Ataç, Mehmet Kaplan, Berna Moran, Fethi Naci ve Cemil Meriç gibi önemli isimler, Türk eleştiri geleneğine büyük katkılarda bulunmuşlardır. Eleştiri, Cumhuriyet Dönemi'nde bağımsız bir edebiyat türü olarak kabul görmüş ve edebiyat dünyasının vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir.