📌 Konu

Çevre Ölçme

Kare ve dikdörtgenin çevre uzunluğunu hesaplama.

Kare ve dikdörtgenin çevre uzunluğunu hesaplama.

Konu Anlatımı

4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme Konu Anlatımı

Sevgili öğrenciler, bu dersimizde 4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme konusunu en ayrıntılı şekilde öğreneceğiz. Çevre ölçme, günlük hayatımızda da sıkça karşılaştığımız çok önemli bir matematik konusudur. Bir bahçenin etrafına çit çekmek, bir tablonun etrafına çerçeve yapmak veya bir odanın duvar kenarlarına süpürgelik döşemek gibi pek çok durumda çevre ölçme bilgisine ihtiyaç duyarız. Haydi şimdi bu konuyu adım adım birlikte keşfedelim!

Çevre Nedir?

Bir şeklin çevresi, o şeklin dış kenarları boyunca bir tam tur dolaşıldığında kat edilen toplam uzunluktur. Başka bir deyişle, bir düzlemsel şeklin tüm kenar uzunluklarının toplamına çevre denir. Bunu daha iyi anlamak için şöyle düşünebilirsiniz: Elinize bir ip alın ve bu ipi bir şeklin kenarlarına tam olarak yapıştırın. İpi düzleştirdiğinizde elde ettiğiniz uzunluk, o şeklin çevresine eşittir.

Çevre ölçme işlemi, ölçme ünitesinin en temel kazanımlarından biridir. 4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme konusunda öğrencilerden karenin, dikdörtgenin, üçgenin ve diğer düzgün çokgenlerin çevre uzunluklarını hesaplamaları beklenmektedir. Çevreyi ölçerken santimetre (cm), metre (m) veya kilometre (km) gibi uzunluk ölçü birimlerini kullanırız.

Çevre Ölçme Neden Önemlidir?

Çevre ölçme konusu sadece matematik dersinde değil, günlük hayatımızda da büyük önem taşır. İşte çevre ölçmenin günlük hayatta kullanıldığı bazı durumlar:

  • Bahçeye çit çekmek: Bahçenizin etrafına çit çekmek istiyorsanız bahçenin çevresini bilmeniz gerekir. Böylece ne kadar çit malzemesi alacağınızı hesaplayabilirsiniz.
  • Çerçeve yapmak: Bir resmin veya tablonun etrafına çerçeve yapmak için o resmin çevresini ölçmeniz gerekir.
  • Süpürgelik döşemek: Bir odanın duvar kenarlarına süpürgelik döşemek için odanın çevresini hesaplamanız gerekir.
  • Kurdele veya şerit bağlamak: Bir hediye kutusunun etrafına kurdele bağlarken kutunun çevresi kadar kurdeleye ihtiyaç duyarsınız.
  • Koşu parkuru: Bir parkın etrafında koşu yapmak istediğinizde, parkın çevresi bir turun uzunluğunu belirler.

Gördüğünüz gibi çevre ölçme bilgisi, hayatın pek çok alanında karşımıza çıkmaktadır. Şimdi farklı şekillerin çevrelerini nasıl hesaplayacağımızı öğrenelim.

Karenin Çevresi

Kare, dört kenarı birbirine eşit olan bir dörtgendir. Karenin her kenarı aynı uzunlukta olduğu için çevresini hesaplamak oldukça kolaydır. Karenin çevresini bulmak için bir kenar uzunluğunu 4 ile çarpmamız yeterlidir.

Karenin Çevre Formülü: Çevre = 4 x kenar uzunluğu

Formülde "kenar uzunluğu" yerine genellikle "a" harfi kullanılır. Bu durumda formülümüz şu şekilde yazılır:

Çevre = 4 x a

Örnek 1: Bir kenarı 5 cm olan karenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Karenin çevresi = 4 x a = 4 x 5 = 20 cm

Örnek 2: Bir kenarı 12 cm olan karenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Karenin çevresi = 4 x a = 4 x 12 = 48 cm

Örnek 3: Bir karenin çevresi 36 cm ise bir kenarının uzunluğunu bulalım.

Çözüm: Çevre = 4 x a olduğuna göre, 36 = 4 x a → a = 36 ÷ 4 = 9 cm

Örnek 4: Kenarı 7 m olan kare şeklindeki bir bahçenin etrafına tel çit çekilecektir. Kaç metre tel gerekir?

Çözüm: Bahçenin çevresi = 4 x 7 = 28 m tel gerekir.

Dikdörtgenin Çevresi

Dikdörtgen, karşılıklı kenarları birbirine eşit olan bir dörtgendir. Dikdörtgenin iki uzun kenarı (uzunluk) ve iki kısa kenarı (genişlik) vardır. Dikdörtgenin çevresini hesaplamak için uzun kenar ile kısa kenarın toplamını 2 ile çarparız.

Dikdörtgenin Çevre Formülü: Çevre = 2 x (uzun kenar + kısa kenar)

Formülde uzun kenara "a", kısa kenara "b" dersek:

Çevre = 2 x (a + b)

Örnek 1: Uzun kenarı 8 cm, kısa kenarı 5 cm olan dikdörtgenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Çevre = 2 x (8 + 5) = 2 x 13 = 26 cm

Örnek 2: Uzunluğu 15 cm, genişliği 9 cm olan dikdörtgenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Çevre = 2 x (15 + 9) = 2 x 24 = 48 cm

Örnek 3: Dikdörtgen şeklindeki bir sınıfın uzun kenarı 10 m, kısa kenarı 6 m ise sınıfın çevresi kaç metredir?

Çözüm: Çevre = 2 x (10 + 6) = 2 x 16 = 32 m

Örnek 4: Bir dikdörtgenin çevresi 40 cm, uzun kenarı 12 cm ise kısa kenarını bulalım.

Çözüm: 40 = 2 x (12 + b) → 20 = 12 + b → b = 20 - 12 = 8 cm

Üçgenin Çevresi

Üçgen, üç kenarı olan bir çokgendir. Üçgenin çevresini bulmak için üç kenarının uzunluklarını toplarız. Üçgenin kenarları farklı uzunluklarda olabilir, bu yüzden her kenarı ayrı ayrı toplamamız gerekir.

Üçgenin Çevre Formülü: Çevre = a + b + c (a, b ve c kenar uzunluklarıdır)

Örnek 1: Kenarları 3 cm, 4 cm ve 5 cm olan bir üçgenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Çevre = 3 + 4 + 5 = 12 cm

Örnek 2: Kenarları 7 cm, 8 cm ve 10 cm olan bir üçgenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Çevre = 7 + 8 + 10 = 25 cm

Örnek 3: Bir eşkenar üçgenin (üç kenarı eşit) bir kenarı 6 cm ise çevresi kaç cm'dir?

Çözüm: Eşkenar üçgenin üç kenarı da eşittir. Çevre = 3 x 6 = 18 cm

Örnek 4: İkizkenar üçgenin eşit olan kenarları 9 cm, farklı olan kenarı 5 cm ise çevresi kaç cm'dir?

Çözüm: Çevre = 9 + 9 + 5 = 23 cm

Düzgün Çokgenlerin Çevresi

Düzgün çokgenler, tüm kenarları ve açıları birbirine eşit olan çokgenlerdir. Kare (4 kenar), eşkenar üçgen (3 kenar), düzgün beşgen (5 kenar), düzgün altıgen (6 kenar) birer düzgün çokgen örneğidir. Düzgün çokgenlerin çevresi, kenar sayısı ile bir kenarın uzunluğunun çarpımıyla bulunur.

Düzgün Çokgenin Çevre Formülü: Çevre = kenar sayısı x bir kenar uzunluğu

Örnek 1: Bir kenarı 4 cm olan düzgün beşgenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Çevre = 5 x 4 = 20 cm

Örnek 2: Bir kenarı 3 cm olan düzgün altıgenin çevresini hesaplayalım.

Çözüm: Çevre = 6 x 3 = 18 cm

Örnek 3: Bir düzgün sekizgenin çevresi 56 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

Çözüm: 56 = 8 x a → a = 56 ÷ 8 = 7 cm

Çevre Ölçme ile İlgili Önemli Noktalar

4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme konusunu çalışırken dikkat etmeniz gereken bazı önemli noktalar vardır:

  • Birimlere dikkat edin: Çevre hesaplarken tüm kenarların aynı birimle ifade edilmesi gerekir. Bir kenar cm cinsinden, diğer kenar m cinsinden verilmişse önce birimleri eşitlemeniz gerekir.
  • Çevre bir uzunluk ölçüsüdür: Çevre sonucu her zaman uzunluk birimi ile ifade edilir (cm, m, km vb.). Alan ile karıştırmayın; alan cm², m² gibi kare birimlerle ifade edilir.
  • Tüm kenarları ekleyin: Çevre hesaplarken şeklin tüm kenarlarını toplamayı unutmayın. Hiçbir kenarı atlamayın.
  • Şekli iyi inceleyin: Sorularda şeklin kenarları verilirken bazı kenarlar belirtilmemiş olabilir. Bu durumda eşit kenarları veya eksik kenarları bulmak için şeklin özelliklerinden yararlanın.

Birleşik Şekillerin Çevresi

Bazen karşımıza tek bir şekil yerine birleşik (bileşik) şekiller çıkabilir. Bu tür şekillerin çevresini hesaplarken dikkatli olmalıyız. Birleşik şeklin çevresi hesaplanırken sadece dış kenarlar toplanır. İç kısımda kalan ortak kenarlar çevreye dahil edilmez.

Örnek: İki kare yan yana birleştirilmiştir. Her karenin kenar uzunluğu 4 cm ise oluşan birleşik şeklin çevresi kaç cm'dir?

Çözüm: İki kare yan yana geldiğinde birleşen kenarlar iç kısımda kalır ve çevreye dahil edilmez. Oluşan dikdörtgenin uzun kenarı 4 + 4 = 8 cm, kısa kenarı 4 cm olur. Çevre = 2 x (8 + 4) = 2 x 12 = 24 cm

Burada dikkat ederseniz iki karenin çevrelerini ayrı ayrı hesaplayıp toplarsak 2 x 16 = 32 cm buluruz. Ancak birleşik şeklin çevresi 24 cm'dir çünkü ortadaki birleşen 2 kenar (toplamda 8 cm) çevreye dahil değildir.

Çevre ile İlgili Problem Çözme Stratejileri

Problem çözerken aşağıdaki adımları takip ederseniz işiniz çok daha kolay olacaktır:

1. Adım — Problemi dikkatlice okuyun: Soruda ne verildiğini ve ne istendiğini belirleyin. Şeklin türünü (kare, dikdörtgen, üçgen vb.) ve verilen kenar uzunluklarını not edin.

2. Adım — Şekli çizin: Problemi daha iyi anlamak için şekli çizip kenar uzunluklarını üzerine yazın. Bu adım, özellikle birleşik şekillerde çok işe yarar.

3. Adım — Uygun formülü seçin: Şeklin türüne göre doğru çevre formülünü kullanın.

4. Adım — Hesaplayın ve birimi yazın: İşlemleri doğru yapın ve sonucun birimini yazmayı unutmayın.

5. Adım — Kontrol edin: Sonucunuzu mantıklı olup olmadığını kontrol edin. Çevre, en büyük kenardan küçük olamaz.

Günlük Hayattan Çevre Problemleri

Şimdi günlük hayattan çevre ölçme ile ilgili bazı problemleri birlikte çözelim:

Problem 1: Ahmet, kare şeklindeki bahçesinin etrafına çit çekmek istiyor. Bahçesinin bir kenarı 15 m ise kaç metre çit alması gerekir?

Çözüm: Bahçe kare şeklinde olduğundan çevresi = 4 x 15 = 60 m çit alması gerekir.

Problem 2: Dikdörtgen şeklindeki bir fotoğrafın uzun kenarı 20 cm, kısa kenarı 15 cm'dir. Bu fotoğrafın etrafına çerçeve yapılacaktır. Kaç cm'lik çerçeve malzemesi gerekir?

Çözüm: Çevre = 2 x (20 + 15) = 2 x 35 = 70 cm çerçeve malzemesi gerekir.

Problem 3: Zeynep, eşkenar üçgen şeklindeki bir tabelanın etrafına renkli şerit yapıştırmak istiyor. Üçgenin bir kenarı 25 cm ise kaç cm şerit gerekir?

Çözüm: Eşkenar üçgenin üç kenarı da eşittir. Çevre = 3 x 25 = 75 cm şerit gerekir.

Problem 4: Dikdörtgen şeklindeki bir sınıfın çevresi 36 m'dir. Sınıfın uzun kenarı 11 m ise kısa kenarı kaç metredir?

Çözüm: 36 = 2 x (11 + b) → 18 = 11 + b → b = 18 - 11 = 7 m

Problem 5: Bir çiftçi, dikdörtgen şeklindeki tarlasının etrafını 3 kat tel ile çevirmek istiyor. Tarlanın uzun kenarı 50 m, kısa kenarı 30 m ise toplam kaç metre tel gerekir?

Çözüm: Tarlanın çevresi = 2 x (50 + 30) = 2 x 80 = 160 m. 3 kat tel çekileceğinden toplam tel = 3 x 160 = 480 m

Problem 6: Kenarı 8 cm olan bir karenin çevresi ile kenarları 10 cm ve 6 cm olan bir dikdörtgenin çevresi arasındaki fark kaç cm'dir?

Çözüm: Karenin çevresi = 4 x 8 = 32 cm. Dikdörtgenin çevresi = 2 x (10 + 6) = 32 cm. Fark = 32 - 32 = 0 cm (Çevreleri eşittir!)

Çevre Ölçme Konusunun Kısa Özeti

Sevgili öğrenciler, 4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme konusunda öğrendiklerimizi kısaca özetleyelim:

Çevre, bir şeklin tüm kenar uzunluklarının toplamıdır. Karenin çevresi 4 x a, dikdörtgenin çevresi 2 x (a + b), üçgenin çevresi a + b + c formülü ile hesaplanır. Düzgün çokgenlerde ise çevre, kenar sayısı x bir kenar uzunluğu şeklinde bulunur. Birleşik şekillerde sadece dış kenarlar toplanır. Çevre her zaman uzunluk birimi ile ifade edilir.

Bu konuyu iyi öğrenmek için bol bol alıştırma yapmanızı öneriyoruz. Farklı şekiller çizip kenar uzunluklarını belirleyin ve çevrelerini hesaplayın. Günlük hayatta karşınıza çıkan nesnelerin çevrelerini ölçmeye çalışın. Böylece hem pratik yapmış olursunuz hem de matematiği günlük hayatla ilişkilendirirsiniz. Başarılar dileriz!

Örnek Sorular

4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme Soruları ve Çözümleri

Aşağıda 4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme konusuyla ilgili 10 adet soru ve ayrıntılı çözümleri bulunmaktadır. İlk 6 soru çoktan seçmeli, son 4 soru açık uçludur. Soruları önce kendiniz çözmeyi deneyin, ardından çözümleri kontrol edin.

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru 1: Bir kenarı 9 cm olan karenin çevresi kaç cm'dir?

A) 18 cm    B) 27 cm    C) 36 cm    D) 45 cm

Çözüm: Karenin çevresi = 4 x a = 4 x 9 = 36 cm. Doğru cevap: C

Soru 2: Uzun kenarı 14 cm, kısa kenarı 8 cm olan dikdörtgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 22 cm    B) 36 cm    C) 44 cm    D) 52 cm

Çözüm: Dikdörtgenin çevresi = 2 x (14 + 8) = 2 x 22 = 44 cm. Doğru cevap: C

Soru 3: Kenarları 6 cm, 8 cm ve 10 cm olan bir üçgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 14 cm    B) 18 cm    C) 24 cm    D) 30 cm

Çözüm: Üçgenin çevresi = 6 + 8 + 10 = 24 cm. Doğru cevap: C

Soru 4: Bir karenin çevresi 48 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

A) 8 cm    B) 10 cm    C) 12 cm    D) 16 cm

Çözüm: Karenin çevresi = 4 x a → 48 = 4 x a → a = 48 ÷ 4 = 12 cm. Doğru cevap: C

Soru 5: Bir kenarı 5 cm olan düzgün altıgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 20 cm    B) 25 cm    C) 30 cm    D) 35 cm

Çözüm: Düzgün altıgenin 6 kenarı vardır ve hepsi eşittir. Çevre = 6 x 5 = 30 cm. Doğru cevap: C

Soru 6: Dikdörtgen şeklindeki bir bahçenin çevresi 60 m'dir. Bahçenin uzun kenarı 18 m ise kısa kenarı kaç metredir?

A) 10 m    B) 12 m    C) 14 m    D) 15 m

Çözüm: 60 = 2 x (18 + b) → 30 = 18 + b → b = 30 - 18 = 12 m. Doğru cevap: B

Açık Uçlu Sorular

Soru 7: Kare şeklindeki bir parkın bir kenarı 25 m'dir. Ali bu parkın etrafında 3 tur koşuyor. Ali toplam kaç metre koşmuştur?

Çözüm: Parkın çevresi = 4 x 25 = 100 m. Ali 3 tur koştuğuna göre toplam koştuğu mesafe = 3 x 100 = 300 m koşmuştur.

Soru 8: Dikdörtgen şeklindeki bir tablonun uzun kenarı 30 cm, kısa kenarı 20 cm'dir. Bu tablonun etrafına çerçeve yapılacaktır. Bir metrelik çerçeve malzemesinin fiyatı 5 TL ise çerçeve malzemesi için toplam kaç TL ödenir?

Çözüm: Tablonun çevresi = 2 x (30 + 20) = 2 x 50 = 100 cm = 1 m. Toplam ücret = 1 x 5 = 5 TL ödenir.

Soru 9: Bir eşkenar üçgenin çevresi, bir kenarı 6 cm olan karenin çevresiyle aynıdır. Bu eşkenar üçgenin bir kenarı kaç cm'dir?

Çözüm: Karenin çevresi = 4 x 6 = 24 cm. Eşkenar üçgenin çevresi de 24 cm olacaktır. Eşkenar üçgenin üç kenarı eşit olduğundan 3 x a = 24 → a = 24 ÷ 3 = 8 cm'dir.

Soru 10: Aşağıdaki şekillerin çevrelerini hesaplayın ve küçükten büyüğe sıralayın: Kenarı 7 cm olan kare, uzunluğu 10 cm ve genişliği 5 cm olan dikdörtgen, kenarları 8 cm, 9 cm ve 11 cm olan üçgen.

Çözüm:

Karenin çevresi = 4 x 7 = 28 cm

Üçgenin çevresi = 8 + 9 + 11 = 28 cm

Dikdörtgenin çevresi = 2 x (10 + 5) = 2 x 15 = 30 cm

Küçükten büyüğe sıralama: Kare (28 cm) = Üçgen (28 cm) < Dikdörtgen (30 cm). Karenin ve üçgenin çevresi eşittir, dikdörtgenin çevresi en büyüktür.

Sınav

4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme Sınavı

Aşağıdaki 4. Sınıf Matematik Çevre Ölçme sınavında 20 adet çoktan seçmeli soru bulunmaktadır. Her sorunun yalnızca bir doğru cevabı vardır. Soruları çözdükten sonra sayfanın altındaki cevap anahtarından sonuçlarınızı kontrol edebilirsiniz. Başarılar!

Soru 1: Bir kenarı 6 cm olan karenin çevresi kaç cm'dir?

A) 12    B) 18    C) 24    D) 36

Soru 2: Uzun kenarı 11 cm, kısa kenarı 7 cm olan dikdörtgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 18    B) 36    C) 44    D) 54

Soru 3: Kenarları 5 cm, 7 cm ve 9 cm olan bir üçgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 12    B) 16    C) 21    D) 28

Soru 4: Bir karenin çevresi 52 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

A) 11    B) 13    C) 15    D) 17

Soru 5: Bir kenarı 8 cm olan düzgün beşgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 32    B) 40    C) 48    D) 56

Soru 6: Dikdörtgen şeklindeki bir bahçenin çevresi 46 m, uzun kenarı 14 m ise kısa kenarı kaç metredir?

A) 7    B) 9    C) 11    D) 16

Soru 7: Eşkenar üçgenin çevresi 27 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

A) 7    B) 8    C) 9    D) 10

Soru 8: Kenarı 10 m olan kare şeklindeki bir parkın etrafında 2 tur yürüyen biri kaç metre yürümüş olur?

A) 20    B) 40    C) 60    D) 80

Soru 9: Bir dikdörtgenin uzun kenarı 16 cm, çevresi 50 cm ise kısa kenarı kaç cm'dir?

A) 7    B) 9    C) 11    D) 17

Soru 10: Bir kenarı 4 cm olan düzgün altıgenin çevresi ile bir kenarı 6 cm olan karenin çevresi arasındaki fark kaç cm'dir?

A) 0    B) 2    C) 4    D) 6

Soru 11: Kenarları 12 cm ve 8 cm olan dikdörtgenin çevresinin yarısı kaç cm'dir?

A) 10    B) 16    C) 20    D) 40

Soru 12: İkizkenar üçgenin eşit kenarları 11 cm, farklı kenarı 8 cm ise çevresi kaç cm'dir?

A) 19    B) 27    C) 30    D) 33

Soru 13: Kare şeklindeki bir tarlaya 3 kat tel çit çekilecektir. Karenin bir kenarı 20 m ise toplam kaç metre tel gerekir?

A) 60    B) 80    C) 160    D) 240

Soru 14: Bir dikdörtgenin kısa kenarı 5 cm, uzun kenarı kısa kenarının 3 katıdır. Bu dikdörtgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 20    B) 30    C) 40    D) 50

Soru 15: Çevresi 32 cm olan bir karenin bir kenarı ile çevresi 30 cm olan eşkenar üçgenin bir kenarı arasındaki fark kaç cm'dir?

A) 1    B) 2    C) 3    D) 4

Soru 16: Aşağıdakilerden hangisinin çevresi en büyüktür?

A) Kenarı 7 cm olan kare    B) Kenarları 10 cm ve 4 cm olan dikdörtgen    C) Kenarları 9 cm, 9 cm ve 12 cm olan üçgen    D) Kenarı 5 cm olan düzgün altıgen

Soru 17: Dikdörtgen şeklindeki bir sınıfın uzun kenarı 9 m, kısa kenarı 6 m'dir. Sınıfın çevresi boyunca 50 cm aralıklarla bayrak asılacaktır. Kaç bayrak gerekir?

A) 30    B) 40    C) 50    D) 60

Soru 18: Bir düzgün sekizgenin çevresi 72 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

A) 7    B) 8    C) 9    D) 10

Soru 19: Bir karenin çevresi 44 cm'dir. Bu karenin bir kenarından 2 cm kesilirse yeni karenin çevresi kaç cm olur?

A) 28    B) 32    C) 36    D) 40

Soru 20: İki aynı kare yan yana birleştirilmiştir. Her karenin bir kenarı 6 cm ise oluşan dikdörtgenin çevresi kaç cm'dir?

A) 24    B) 30    C) 36    D) 48

Cevap Anahtarı

1. C    2. B    3. C    4. B    5. B

6. B    7. C    8. D    9. B    10. A

11. C    12. C    13. D    14. C    15. B

16. D    17. D    18. C    19. C    20. C

Cevap Açıklamaları

1. 4 x 6 = 24 cm

2. 2 x (11 + 7) = 2 x 18 = 36 cm

3. 5 + 7 + 9 = 21 cm

4. 52 ÷ 4 = 13 cm

5. 5 x 8 = 40 cm

6. 46 = 2 x (14 + b) → 23 = 14 + b → b = 9 m

7. 27 ÷ 3 = 9 cm

8. Çevre = 4 x 10 = 40 m. 2 tur = 2 x 40 = 80 m

9. 50 = 2 x (16 + b) → 25 = 16 + b → b = 9 cm

10. Altıgen: 6 x 4 = 24 cm. Kare: 4 x 6 = 24 cm. Fark = 0 cm

11. Çevre = 2 x (12 + 8) = 40 cm. Yarısı = 40 ÷ 2 = 20 cm

12. 11 + 11 + 8 = 30 cm

13. Çevre = 4 x 20 = 80 m. 3 kat = 3 x 80 = 240 m

14. Uzun kenar = 3 x 5 = 15 cm. Çevre = 2 x (15 + 5) = 2 x 20 = 40 cm

15. Karenin kenarı = 32 ÷ 4 = 8 cm. Üçgenin kenarı = 30 ÷ 3 = 10 cm. Fark = 10 - 8 = 2 cm

16. Kare: 4 x 7 = 28 cm. Dikdörtgen: 2 x (10 + 4) = 28 cm. Üçgen: 9 + 9 + 12 = 30 cm. Altıgen: 6 x 5 = 30 cm. Altıgen ve üçgen eşit ve en büyük, ancak seçenekler arasında D şıkkı (altıgen 30 cm) en büyük olanlardandır.

17. Çevre = 2 x (9 + 6) = 30 m = 3000 cm. Bayrak sayısı = 3000 ÷ 50 = 60 bayrak

18. 72 ÷ 8 = 9 cm

19. Eski kenar = 44 ÷ 4 = 11 cm. Yeni kenar = 11 - 2 = 9 cm. Yeni çevre = 4 x 9 = 36 cm

20. Oluşan dikdörtgen: uzun kenar = 6 + 6 = 12 cm, kısa kenar = 6 cm. Çevre = 2 x (12 + 6) = 2 x 18 = 36 cm

Çalışma Kağıdı

4. Sınıf Matematik — Çevre Ölçme Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: _____________________________    Sınıf/No: __________    Tarih: __________

Etkinlik 1 — Boşluk Doldurma

Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları uygun kelime veya sayılarla doldurunuz.

1) Bir şeklin tüm kenar uzunluklarının toplamına ______________ denir.

2) Karenin çevresi = ______ x kenar uzunluğu formülü ile hesaplanır.

3) Dikdörtgenin çevresi = 2 x ( ____________ + ____________ ) şeklinde bulunur.

4) Bir kenarı 10 cm olan karenin çevresi ______ cm'dir.

5) Eşkenar üçgenin çevresi = ______ x bir kenar uzunluğu formülü ile hesaplanır.

6) Çevre, bir ____________ ölçüsüdür ve cm, m gibi birimlerle ifade edilir.

7) Uzun kenarı 12 cm, kısa kenarı 5 cm olan dikdörtgenin çevresi ______ cm'dir.

8) Düzgün çokgenlerin çevresi = kenar ____________ x bir kenar uzunluğu şeklinde bulunur.

Etkinlik 2 — Eşleştirme

Soldaki şekilleri sağdaki çevre değerleriyle eşleştiriniz. Doğru eşleşmenin arasına çizgi çiziniz.

a) Kenarı 8 cm olan kare

b) Kenarları 10 cm ve 6 cm olan dikdörtgen

c) Kenarları 5 cm, 7 cm, 9 cm olan üçgen

d) Kenarı 4 cm olan düzgün beşgen

e) Kenarı 3 cm olan eşkenar üçgen

1) 9 cm

2) 32 cm

3) 20 cm

4) 21 cm

5) 32 cm

Etkinlik 3 — Çevre Hesaplama Tablosu

Aşağıdaki tablodaki boşlukları doldurunuz.

Şekil Kenar Uzunlukları Çevre Formülü Çevresi
Kare a = 7 cm 4 x a ______ cm
Dikdörtgen a = 13 cm, b = 9 cm 2 x (a + b) ______ cm
Üçgen 4 cm, 6 cm, 8 cm a + b + c ______ cm
Düzgün Altıgen a = 5 cm 6 x a ______ cm
Eşkenar Üçgen a = 11 cm 3 x a ______ cm
Kare Çevre = 60 cm 4 x a a = ______ cm

Etkinlik 4 — Problem Çözme

Aşağıdaki problemleri çözünüz. İşlemlerinizi boş alana yazınız.

Problem 1: Elif, dikdörtgen şeklindeki defterinin etrafına renkli bant yapıştırmak istiyor. Defterin uzun kenarı 24 cm, kısa kenarı 16 cm ise kaç cm bant gerekir?

İşlem:

Problem 2: Kare şeklindeki bir havuzun bir kenarı 12 m'dir. Havuzun etrafına 2 m aralıklarla fidan dikilecektir. Kaç fidan gerekir?

İşlem:

Problem 3: Kenarı 9 cm olan bir karenin çevresi ile kenarları 11 cm ve 7 cm olan bir dikdörtgenin çevresi toplamı kaç cm'dir?

İşlem:

Problem 4: Üçgen şeklindeki bir tabelanın kenarları 15 cm, 20 cm ve 25 cm'dir. Bu tabelanın etrafına 2 kat şerit bant sarılacaktır. Toplam kaç cm bant gerekir?

İşlem:

Etkinlik 5 — Ters İşlem: Kenar Bul

Çevresi verilen şekillerin bilinmeyen kenar uzunluğunu bulunuz.

1) Bir karenin çevresi 72 cm'dir. Bir kenarı = ______ cm

İşlem:

2) Bir dikdörtgenin çevresi 54 cm, uzun kenarı 16 cm'dir. Kısa kenarı = ______ cm

İşlem:

3) Bir eşkenar üçgenin çevresi 45 cm'dir. Bir kenarı = ______ cm

İşlem:

4) Bir düzgün beşgenin çevresi 35 cm'dir. Bir kenarı = ______ cm

İşlem:

Etkinlik 6 — Doğru mu, Yanlış mı?

Aşağıdaki ifadelerin doğru olanlarının yanına (D), yanlış olanlarının yanına (Y) yazınız.

1) Karenin çevresi her zaman dikdörtgenin çevresinden büyüktür. ( ___ )

2) Çevre, bir şeklin tüm kenar uzunluklarının toplamıdır. ( ___ )

3) Bir kenarı 5 cm olan eşkenar üçgenin çevresi 20 cm'dir. ( ___ )

4) Dikdörtgenin çevresi = 2 x (uzun kenar + kısa kenar) formülü ile bulunur. ( ___ )

5) Çevre cm², m² gibi birimlerle ifade edilir. ( ___ )

6) Düzgün çokgenlerin tüm kenarları eşit uzunluktadır. ( ___ )

Etkinlik 7 — Tasarla ve Hesapla

Aşağıdaki kareli alana kendiniz bir kare, bir dikdörtgen ve bir üçgen çiziniz. Her şeklin kenar uzunluklarını belirleyip çevrelerini hesaplayınız.

Kare: Kenar = ______ cm → Çevre = ______ cm

Dikdörtgen: Uzun kenar = ______ cm, Kısa kenar = ______ cm → Çevre = ______ cm

Üçgen: Kenar 1 = ______ cm, Kenar 2 = ______ cm, Kenar 3 = ______ cm → Çevre = ______ cm

Çalışma Kağıdı Cevap Anahtarı (Öğretmen İçin)

Etkinlik 1: 1) Çevre 2) 4 3) Uzun kenar + kısa kenar 4) 40 5) 3 6) Uzunluk 7) 34 8) Sayısı

Etkinlik 2: a-2, b-5, c-4, d-3, e-1

Etkinlik 3: 28 cm, 44 cm, 18 cm, 30 cm, 33 cm, a = 15 cm

Etkinlik 4: P1) 80 cm, P2) 24 fidan, P3) 36 + 36 = 72 cm, P4) 2 x 60 = 120 cm

Etkinlik 5: 1) 18 cm, 2) 11 cm, 3) 15 cm, 4) 7 cm

Etkinlik 6: 1) Y, 2) D, 3) Y, 4) D, 5) Y, 6) D

Sıkça Sorulan Sorular

4. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?

2025-2026 müfredatına göre 4. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.

4. sınıf Çevre Ölçme konuları hangi dönemlerde işleniyor?

4. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.

4. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?

Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.