📌 Konu

Çokgenlerin Çevre Uzunluğu

Üçgen, kare, dikdörtgen gibi çokgenlerin çevre uzunluğu hesabı.

Üçgen, kare, dikdörtgen gibi çokgenlerin çevre uzunluğu hesabı.

Konu Anlatımı

5. Sınıf Matematik Çokgenlerin Çevre Uzunluğu Konu Anlatımı

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu dersimizde 5. Sınıf Matematik Çokgenlerin Çevre Uzunluğu konusunu en ince ayrıntısına kadar öğreneceğiz. Geometri ünitesinin en temel ve en eğlenceli konularından biri olan çevre uzunluğu, günlük hayatımızda da sıklıkla karşımıza çıkar. Bir bahçenin etrafına çit çekmek, bir çerçevenin kenarlarına şerit yapıştırmak ya da bir parkurun etrafında koşmak gibi pek çok durumda çevre uzunluğu hesaplamamız gerekir. Haydi birlikte bu konuyu adım adım keşfedelim!

Çokgen Nedir?

Çokgen, en az üç doğru parçasının uç uca birleşmesiyle oluşan kapalı düzlemsel şekillere verilen genel addır. Çokgenlerin köşeleri, kenarları ve açıları vardır. Bir şeklin çokgen olabilmesi için kenarlarının doğru parçalarından oluşması, kapalı bir şekil meydana getirmesi ve kenarların birbirini kesmemesi gerekir.

Çokgenler kenar sayılarına göre farklı isimler alır:

  • Üçgen: 3 kenarı olan çokgendir. En az kenara sahip çokgen türüdür.
  • Dörtgen: 4 kenarı olan çokgendir. Kare, dikdörtgen, paralelkenar, yamuk gibi özel türleri vardır.
  • Beşgen: 5 kenarı olan çokgendir.
  • Altıgen: 6 kenarı olan çokgendir. Bal peteklerinde altıgen yapı görebiliriz.
  • Yedigen: 7 kenarı olan çokgendir.
  • Sekizgen: 8 kenarı olan çokgendir. Dur tabelaları sekizgen şeklindedir.

Kenar sayısı arttıkça çokgenin adı da değişir. Genel olarak "n" kenarlı bir çokgene "n-gen" denir.

Çevre Uzunluğu Nedir?

Çevre uzunluğu, bir çokgenin tüm kenarlarının uzunlukları toplamıdır. Başka bir deyişle, bir şeklin dış sınırı boyunca tam bir tur attığınızda kat ettiğiniz mesafe, o şeklin çevre uzunluğuna eşittir. Çevre uzunluğu bir uzunluk ölçüsüdür ve santimetre (cm), metre (m), kilometre (km) gibi uzunluk birimleriyle ifade edilir.

Bunu daha iyi anlamak için şöyle düşünebilirsiniz: Bir karınca, bir çokgenin herhangi bir köşesinden yürümeye başlasa ve tüm kenarlar boyunca ilerleyerek tekrar başladığı noktaya dönse, karıncanın toplam yürüdüğü mesafe o çokgenin çevre uzunluğudur.

Çokgenlerin Çevre Uzunluğu Nasıl Hesaplanır?

Bir çokgenin çevre uzunluğunu hesaplamak için o çokgenin tüm kenar uzunluklarını toplarız. Bu kural, kenar sayısı kaç olursa olsun tüm çokgenler için geçerlidir. Formül olarak şöyle yazabiliriz:

Çevre Uzunluğu = Kenar 1 + Kenar 2 + Kenar 3 + ... + Kenar n

Burada "n", çokgenin kenar sayısını gösterir. Şimdi farklı çokgen türleri için çevre uzunluğu hesaplamasını tek tek inceleyelim.

Üçgenin Çevre Uzunluğu

Üçgen, üç kenarı olan bir çokgendir. Üçgenin çevre uzunluğunu bulmak için üç kenarın uzunluğunu toplarız.

Üçgenin Çevre Uzunluğu = a + b + c

Burada a, b ve c üçgenin kenar uzunluklarıdır.

Örnek 1: Kenar uzunlukları 5 cm, 7 cm ve 9 cm olan bir üçgenin çevre uzunluğunu bulalım.

Çevre Uzunluğu = 5 + 7 + 9 = 21 cm

Örnek 2: Bir eşkenar üçgenin bir kenarı 8 cm ise çevre uzunluğu kaç cm'dir?

Eşkenar üçgende üç kenar da birbirine eşittir. Dolayısıyla:

Çevre Uzunluğu = 8 + 8 + 8 = 8 × 3 = 24 cm

Örnek 3: İkizkenar bir üçgenin eşit kenarları 6 cm, tabanı 4 cm ise çevre uzunluğu kaçtır?

Çevre Uzunluğu = 6 + 6 + 4 = 16 cm

Karenin Çevre Uzunluğu

Kare, dört kenarı birbirine eşit olan özel bir dörtgendir. Bu nedenle karenin çevre uzunluğunu hesaplamak oldukça kolaydır.

Karenin Çevre Uzunluğu = 4 × a

Burada "a" karenin bir kenar uzunluğudur.

Örnek 4: Bir kenarı 10 cm olan karenin çevre uzunluğunu bulalım.

Çevre Uzunluğu = 4 × 10 = 40 cm

Örnek 5: Bir karenin çevre uzunluğu 36 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

Bir kenar = 36 ÷ 4 = 9 cm

Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu

Dikdörtgende karşılıklı kenarlar birbirine eşittir. İki uzun kenar ve iki kısa kenar vardır. Uzun kenara genellikle "uzunluk", kısa kenara "genişlik" denir.

Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu = 2 × (uzunluk + genişlik)

Örnek 6: Uzunluğu 12 cm, genişliği 5 cm olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu kaçtır?

Çevre Uzunluğu = 2 × (12 + 5) = 2 × 17 = 34 cm

Örnek 7: Bir dikdörtgenin çevre uzunluğu 48 cm ve uzunluğu 15 cm ise genişliği kaç cm'dir?

48 = 2 × (15 + genişlik)

24 = 15 + genişlik

genişlik = 24 − 15 = 9 cm

Düzgün Çokgenlerin Çevre Uzunluğu

Düzgün çokgen, tüm kenarları ve tüm açıları birbirine eşit olan çokgendir. Eşkenar üçgen ve kare birer düzgün çokgendir. Düzgün çokgenlerde çevre uzunluğu hesaplamak çok pratiktir.

Düzgün Çokgenin Çevre Uzunluğu = kenar sayısı × bir kenar uzunluğu = n × a

Örnek 8: Bir kenarı 6 cm olan düzgün beşgenin çevre uzunluğu kaçtır?

Çevre Uzunluğu = 5 × 6 = 30 cm

Örnek 9: Bir kenarı 4 cm olan düzgün altıgenin çevre uzunluğunu bulalım.

Çevre Uzunluğu = 6 × 4 = 24 cm

Örnek 10: Düzgün bir sekizgenin çevre uzunluğu 72 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

Bir kenar = 72 ÷ 8 = 9 cm

Düzgün Olmayan Çokgenlerin Çevre Uzunluğu

Kenarları birbirine eşit olmayan çokgenlere düzgün olmayan çokgen denir. Bu tür çokgenlerde çevre uzunluğunu bulmak için tüm kenarları tek tek toplamamız gerekir. Kısayol formülü kullanamayız.

Örnek 11: Kenar uzunlukları 3 cm, 5 cm, 7 cm, 4 cm ve 6 cm olan bir beşgenin çevre uzunluğunu bulalım.

Çevre Uzunluğu = 3 + 5 + 7 + 4 + 6 = 25 cm

Örnek 12: Bir dörtgenin kenar uzunlukları 8 cm, 11 cm, 8 cm ve 5 cm'dir. Çevre uzunluğu kaçtır?

Çevre Uzunluğu = 8 + 11 + 8 + 5 = 32 cm

Çevre Uzunluğu ile İlgili Önemli Bilgiler

Çevre uzunluğu hesaplarken dikkat etmeniz gereken bazı önemli noktalar vardır:

  • Birim uyumu: Kenar uzunluklarını toplarken tüm kenarların aynı birimde olmasına dikkat edin. Örneğin bir kenar cm, diğeri mm cinsinden verilmişse önce birimleri eşitleyin.
  • Çevre uzunluğu bir uzunluk ölçüsüdür: Sonucu her zaman uzunluk birimi ile ifade edin (cm, m, km vb.). Alan birimi (cm², m²) ile karıştırmayın.
  • Düzgün çokgenlerde kısayol: Tüm kenarlar eşitse toplama yapmak yerine çarpma yapabilirsiniz. Bu hem daha hızlıdır hem de hata yapma olasılığını azaltır.
  • Eksik kenar bulma: Bazen çevre uzunluğu verilir ve bir kenar sorulur. Bu durumda çevre uzunluğundan bilinen kenarları çıkararak bilinmeyen kenarı bulabilirsiniz.

Birim Dönüşümleri ve Çevre Uzunluğu

Çevre uzunluğu problemlerinde bazen kenarlar farklı birimlerle verilir. Bu durumda önce tüm kenarları aynı birime çevirmemiz gerekir. Temel uzunluk birimi dönüşümlerini hatırlayalım:

1 m = 100 cm

1 cm = 10 mm

1 km = 1000 m

Örnek 13: Bir üçgenin kenarları 2 m, 150 cm ve 300 cm'dir. Çevre uzunluğunu cm cinsinden bulalım.

Önce 2 m'yi cm'ye çevirelim: 2 m = 200 cm

Çevre Uzunluğu = 200 + 150 + 300 = 650 cm

Günlük Hayatta Çevre Uzunluğu

Çevre uzunluğu sadece matematik derslerinde değil, günlük hayatımızda da sıklıkla kullanılır. İşte birkaç örnek:

Bahçeye çit çekme: Dikdörtgen şeklindeki bir bahçenin etrafına çit çekmek istiyorsanız, bahçenin çevre uzunluğu kadar çit malzemesine ihtiyacınız olur.

Çerçeve yapma: Bir tablonun etrafına çerçeve yapmak için tablonun çevre uzunluğu kadar çerçeve malzemesi gerekir.

Koşu parkuru: Bir parkurun etrafında koşuyorsanız, bir turda koştuğunuz mesafe o parkurun çevre uzunluğuna eşittir.

Kurdele ile süsleme: Kare şeklindeki bir hediye kutusunun kenarlarına kurdele yapıştırmak istiyorsanız, kutunun çevre uzunluğu kadar kurdeleye ihtiyaç duyarsınız.

Günlük Hayattan Çözümlü Problemler

Problem 1: Ahmet, dikdörtgen şeklindeki bahçesinin etrafına tel çit çekmek istiyor. Bahçenin uzunluğu 20 m, genişliği 12 m'dir. Bahçenin etrafına kaç metre tel çit gerekir?

Çevre Uzunluğu = 2 × (20 + 12) = 2 × 32 = 64 m

Ahmet'in 64 metre tel çite ihtiyacı vardır.

Problem 2: Bir kenarı 25 cm olan kare şeklindeki bir tablonun etrafına çerçeve yapılacaktır. Kaç cm çerçeve malzemesi gerekir?

Çevre Uzunluğu = 4 × 25 = 100 cm

100 cm yani 1 m çerçeve malzemesi gerekir.

Problem 3: Eşkenar üçgen şeklindeki bir tabelanın çevre uzunluğu 54 cm'dir. Tabelanın bir kenarı kaç cm'dir?

Bir kenar = 54 ÷ 3 = 18 cm

Problem 4: Zeynep, düzgün altıgen şeklindeki bir arı peteğinin bir kenarını 3 cm olarak ölçmüştür. Bu peteğin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

Çevre Uzunluğu = 6 × 3 = 18 cm

Problem 5: Bir parkın etrafında koşu yolu vardır. Park beşgen şeklindedir ve kenarları sırasıyla 80 m, 120 m, 95 m, 110 m ve 75 m'dir. Parkın çevresinde bir tur atan biri kaç metre koşmuş olur?

Çevre Uzunluğu = 80 + 120 + 95 + 110 + 75 = 480 m

İleri Düzey Problemler

Problem 6: Bir dikdörtgenin çevre uzunluğu 56 cm'dir. Uzunluğu genişliğinin 3 katıdır. Dikdörtgenin uzunluğu ve genişliği kaç cm'dir?

Genişliğe "a" diyelim. Uzunluk = 3a olur.

Çevre = 2 × (3a + a) = 2 × 4a = 8a

8a = 56

a = 7 cm (genişlik)

Uzunluk = 3 × 7 = 21 cm, Genişlik = 7 cm

Problem 7: Bir üçgenin çevre uzunluğu 42 cm'dir. İki kenarı 15 cm ve 13 cm ise üçüncü kenar kaç cm'dir?

Üçüncü kenar = 42 − 15 − 13 = 14 cm

Problem 8: Düzgün bir çokgenin çevre uzunluğu 63 cm ve bir kenarı 9 cm'dir. Bu çokgen kaç kenarlıdır?

Kenar sayısı = 63 ÷ 9 = 7

Bu çokgen bir yedigendir.

Çevre Uzunluğunda Sık Yapılan Hatalar

Çevre uzunluğu hesaplarken bazı hatalar sıkça yapılır. Bu hataları bilmek, sınavlarda daha dikkatli olmanıza yardımcı olacaktır:

  • Bir kenarı unutmak: Özellikle düzgün olmayan çokgenlerde tüm kenarları topladığınızdan emin olun. Kenarları numaralandırarak saymak faydalıdır.
  • Birim karışıklığı: Farklı birimleri toplamayın. Önce hepsini aynı birime çevirin.
  • Çevre ile alanı karıştırmak: Çevre uzunluğu kenarların toplamıdır ve sonucu cm, m gibi uzunluk birimiyle yazılır. Alan ise yüzey ölçüsüdür ve cm², m² gibi birimlerle yazılır.
  • Dikdörtgende iki kenarı toplamak: Dikdörtgenin 4 kenarı vardır. Sadece uzunluk ve genişliği toplamak yetmez; toplamı 2 ile çarpmanız gerekir.

Çevre Uzunluğu Formüllerinin Özeti

Konumuzu toparlayacak olursak, çevre uzunluğu formüllerini şu şekilde özetleyebiliriz:

  • Genel çokgen: Çevre = tüm kenarların toplamı
  • Üçgen: Çevre = a + b + c
  • Eşkenar üçgen: Çevre = 3 × a
  • Kare: Çevre = 4 × a
  • Dikdörtgen: Çevre = 2 × (uzunluk + genişlik)
  • Düzgün çokgen: Çevre = n × a (n: kenar sayısı, a: bir kenar uzunluğu)

Pratik İpuçları

Sınavlarda çevre uzunluğu sorularını daha hızlı ve doğru çözmek için şu ipuçlarını uygulayabilirsiniz:

Öncelikle soruyu dikkatlice okuyun ve hangi şekilden bahsedildiğini belirleyin. Şeklin düzgün bir çokgen mi yoksa kenarları farklı bir çokgen mi olduğunu anlayın. Düzgün çokgense çarpma işlemi yeterlidir; değilse tüm kenarları toplamanız gerekir.

Verilen bilgileri şeklin üzerine yazarak ilerleyin. Görsel olarak kenar uzunluklarını görmek hata yapma oranını azaltır.

Eğer çevre uzunluğu verilmiş ve bir kenar soruluyorsa, çevre uzunluğundan bilinen kenarları çıkarmayı düşünün. Bu tür ters problemler sınavlarda sıkça karşınıza çıkar.

Son olarak sonucun birimini yazmayı unutmayın. Birimsiz bir cevap eksik kabul edilir.

Konu Tekrarı ve Değerlendirme

Bu dersimizde 5. Sınıf Matematik Çokgenlerin Çevre Uzunluğu konusunu kapsamlı şekilde inceledik. Öğrendiklerimizi kısaca tekrar edelim:

Çokgen, en az üç doğru parçasının uç uca birleşmesiyle oluşan kapalı şekildir. Çevre uzunluğu ise bir çokgenin tüm kenar uzunluklarının toplamıdır. Düzgün çokgenlerde tüm kenarlar eşit olduğu için çevre uzunluğunu "kenar sayısı × bir kenar uzunluğu" formülüyle bulabiliriz. Düzgün olmayan çokgenlerde ise tüm kenarları tek tek toplamamız gerekir.

Kare, dikdörtgen, eşkenar üçgen gibi özel şekillerin çevre uzunluğu formüllerini öğrendik ve birçok örnek çözdük. Günlük hayattan problemlerle konuyu pekiştirdik. Birim dönüşümlerinin önemini ve sık yapılan hataları ele aldık.

Unutmayın, matematik pratik yaparak öğrenilir. Ne kadar çok soru çözerseniz bu konuya o kadar hâkim olursunuz. Başarılar dileriz!

Örnek Sorular

5. Sınıf Matematik Çokgenlerin Çevre Uzunluğu Çözümlü Sorular

Aşağıda 5. Sınıf Matematik Çokgenlerin Çevre Uzunluğu konusuna ait 10 adet çözümlü soru bulunmaktadır. Soruların bir kısmı çoktan seçmeli, bir kısmı açık uçludur. Her sorunun ardından ayrıntılı çözümü verilmiştir.

Soru 1 (Çoktan Seçmeli)

Kenar uzunlukları 7 cm, 10 cm ve 12 cm olan bir üçgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

A) 27 cm
B) 29 cm
C) 30 cm
D) 31 cm

Çözüm: Üçgenin çevre uzunluğu = 7 + 10 + 12 = 29 cm. Cevap: B

Soru 2 (Çoktan Seçmeli)

Bir kenarı 15 cm olan karenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

A) 45 cm
B) 50 cm
C) 55 cm
D) 60 cm

Çözüm: Karenin çevre uzunluğu = 4 × 15 = 60 cm. Cevap: D

Soru 3 (Çoktan Seçmeli)

Uzunluğu 18 cm, genişliği 9 cm olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

A) 27 cm
B) 36 cm
C) 54 cm
D) 162 cm

Çözüm: Dikdörtgenin çevre uzunluğu = 2 × (18 + 9) = 2 × 27 = 54 cm. Cevap: C

Soru 4 (Çoktan Seçmeli)

Düzgün bir beşgenin çevre uzunluğu 45 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?

A) 7 cm
B) 8 cm
C) 9 cm
D) 10 cm

Çözüm: Düzgün beşgenin 5 kenarı eşittir. Bir kenar = 45 ÷ 5 = 9 cm. Cevap: C

Soru 5 (Çoktan Seçmeli)

Bir dikdörtgenin çevre uzunluğu 64 cm'dir. Uzunluğu 20 cm ise genişliği kaç cm'dir?

A) 10 cm
B) 12 cm
C) 14 cm
D) 24 cm

Çözüm: 64 = 2 × (20 + genişlik) → 32 = 20 + genişlik → genişlik = 32 − 20 = 12 cm. Cevap: B

Soru 6 (Açık Uçlu)

Kenar uzunlukları 5 cm, 8 cm, 11 cm, 6 cm ve 10 cm olan bir beşgenin çevre uzunluğunu hesaplayınız.

Çözüm: Çevre uzunluğu tüm kenarların toplamıdır.

Çevre = 5 + 8 + 11 + 6 + 10 = 40 cm

Soru 7 (Açık Uçlu)

Eşkenar üçgen şeklindeki bir tabelanın çevre uzunluğu 96 cm'dir. Bu tabelanın bir kenar uzunluğu kaç cm'dir? Açıklayarak bulunuz.

Çözüm: Eşkenar üçgende üç kenar birbirine eşittir. Çevre uzunluğu üç kenarın toplamıdır.

Bir kenar = 96 ÷ 3 = 32 cm

Tabelanın her bir kenarı 32 cm'dir.

Soru 8 (Açık Uçlu)

Bir dikdörtgenin uzunluğu genişliğinin 2 katıdır. Çevre uzunluğu 42 cm olduğuna göre dikdörtgenin uzunluğunu ve genişliğini bulunuz.

Çözüm: Genişliğe "a" diyelim. Uzunluk = 2a olur.

Çevre = 2 × (2a + a) = 2 × 3a = 6a

6a = 42 → a = 7 cm

Genişlik = 7 cm, Uzunluk = 2 × 7 = 14 cm

Soru 9 (Açık Uçlu)

Düzgün bir çokgenin bir kenarı 8 cm, çevre uzunluğu 56 cm'dir. Bu çokgen kaç kenarlıdır ve bu çokgenin adı nedir?

Çözüm: Kenar sayısı = Çevre ÷ Bir kenar = 56 ÷ 8 = 7

Bu çokgen 7 kenarlıdır ve adı yedigendir.

Soru 10 (Açık Uçlu)

Kare şeklindeki bir bahçenin çevre uzunluğu 120 m'dir. Bu bahçenin her köşesine birer ağaç dikilecek ve kenarlar boyunca her 5 metrede bir ağaç dikilecektir. Toplam kaç ağaç dikilecektir?

Çözüm: Önce karenin bir kenarını bulalım: Bir kenar = 120 ÷ 4 = 30 m.

Her kenarda 5 metrede bir ağaç dikilecek. Bir kenardaki ağaç sayısı = 30 ÷ 5 = 6 aralık, yani 7 ağaç. Ancak köşe ağaçları komşu kenarlarla paylaşılır.

Her kenarda köşeler hariç ağaç sayısı = 7 − 2 = 5 ağaç.

4 kenardaki ağaç = 4 × 5 = 20 ağaç.

4 köşedeki ağaç = 4 ağaç.

Toplam = 20 + 4 = 24 ağaç

Sınav

5. Sınıf Matematik Çokgenlerin Çevre Uzunluğu Sınav Soruları

Aşağıda 5. Sınıf Matematik Çokgenlerin Çevre Uzunluğu konusundan 20 soru bulunmaktadır. Her soruyu dikkatlice okuyarak cevaplayınız. Cevap anahtarı sayfanın sonundadır.

Sorular

1) Kenar uzunlukları 6 cm, 9 cm ve 11 cm olan bir üçgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 24 cm   B) 26 cm   C) 28 cm   D) 30 cm

2) Bir kenarı 13 cm olan karenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 39 cm   B) 48 cm   C) 52 cm   D) 56 cm

3) Uzunluğu 22 cm, genişliği 8 cm olan dikdörtgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 30 cm   B) 44 cm   C) 52 cm   D) 60 cm

4) Düzgün altıgenin bir kenarı 7 cm ise çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 35 cm   B) 42 cm   C) 49 cm   D) 56 cm

5) Bir karenin çevre uzunluğu 48 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?
A) 10 cm   B) 12 cm   C) 14 cm   D) 16 cm

6) Eşkenar üçgenin çevre uzunluğu 27 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?
A) 7 cm   B) 8 cm   C) 9 cm   D) 10 cm

7) Bir dikdörtgenin çevre uzunluğu 70 cm'dir. Genişliği 12 cm ise uzunluğu kaç cm'dir?
A) 21 cm   B) 23 cm   C) 25 cm   D) 35 cm

8) Kenar uzunlukları 4 cm, 7 cm, 5 cm ve 10 cm olan bir dörtgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 22 cm   B) 24 cm   C) 26 cm   D) 28 cm

9) Düzgün bir beşgenin çevre uzunluğu 55 cm ise bir kenarı kaç cm'dir?
A) 9 cm   B) 10 cm   C) 11 cm   D) 12 cm

10) Bir üçgenin çevre uzunluğu 35 cm'dir. İki kenarı 12 cm ve 14 cm ise üçüncü kenarı kaç cm'dir?
A) 7 cm   B) 8 cm   C) 9 cm   D) 10 cm

11) Bir kenarı 5 cm olan düzgün sekizgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 35 cm   B) 40 cm   C) 45 cm   D) 50 cm

12) Dikdörtgen şeklindeki bir bahçenin uzunluğu 30 m, genişliği 15 m'dir. Bahçenin etrafına çekilecek telin uzunluğu kaç m'dir?
A) 45 m   B) 60 m   C) 90 m   D) 450 m

13) İkizkenar üçgenin eşit kenarları 14 cm, tabanı 10 cm ise çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 34 cm   B) 36 cm   C) 38 cm   D) 40 cm

14) Düzgün bir çokgenin çevre uzunluğu 60 cm ve bir kenarı 10 cm ise bu çokgen kaç kenarlıdır?
A) 5   B) 6   C) 7   D) 8

15) Bir dikdörtgenin uzunluğu genişliğinin 4 katıdır. Çevre uzunluğu 50 cm ise genişliği kaç cm'dir?
A) 5 cm   B) 10 cm   C) 15 cm   D) 20 cm

16) Kenar uzunlukları 3 cm, 6 cm, 8 cm, 5 cm, 9 cm ve 7 cm olan bir altıgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 36 cm   B) 38 cm   C) 40 cm   D) 42 cm

17) Kare şeklindeki bir çerçevenin çevre uzunluğu 84 cm'dir. Çerçevenin bir kenarı kaç cm'dir?
A) 18 cm   B) 20 cm   C) 21 cm   D) 24 cm

18) Bir üçgenin kenarları sırasıyla 1 m, 80 cm ve 120 cm'dir. Bu üçgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 201 cm   B) 280 cm   C) 300 cm   D) 320 cm

19) Düzgün bir yedigenin bir kenarı 6 cm ise çevre uzunluğu kaç cm'dir?
A) 36 cm   B) 42 cm   C) 48 cm   D) 54 cm

20) İki karenin çevre uzunlukları toplamı 100 cm'dir. Büyük karenin bir kenarı 15 cm ise küçük karenin bir kenarı kaç cm'dir?
A) 8 cm   B) 10 cm   C) 12 cm   D) 14 cm

Cevap Anahtarı

1) B   2) C   3) D   4) B   5) B

6) C   7) B   8) C   9) C   10) C

11) B   12) C   13) C   14) B   15) A

16) B   17) C   18) C   19) B   20) B

Çalışma Kağıdı

5. Sınıf Matematik – Çokgenlerin Çevre Uzunluğu Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________    Sınıf/No: __________    Tarih: __________

Etkinlik 1: Boşluk Doldurma

Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları uygun ifadelerle doldurunuz.

1. Bir çokgenin tüm kenar uzunluklarının toplamına ______________________ denir.

2. Karenin çevre uzunluğu = ______ × bir kenar uzunluğu formülü ile bulunur.

3. Dikdörtgenin çevre uzunluğu = 2 × (______________________ + ______________________) formülü ile bulunur.

4. Tüm kenarları ve açıları birbirine eşit olan çokgenlere ______________________ çokgen denir.

5. Eşkenar üçgenin çevre uzunluğu = ______ × bir kenar uzunluğu formülü ile bulunur.

Etkinlik 2: Eşleştirme

Aşağıdaki şekilleri çevre uzunluklarıyla eşleştiriniz.

Şekiller:

a) Bir kenarı 6 cm olan kare                (   ) 30 cm

b) Kenarları 5 cm, 8 cm, 10 cm olan üçgen   (   ) 24 cm

c) Bir kenarı 5 cm olan düzgün beşgen      (   ) 23 cm

d) Bir kenarı 4 cm olan düzgün altıgen      (   ) 25 cm

Etkinlik 3: Hesaplama Soruları

Aşağıdaki soruları çözünüz. İşlemlerinizi boşluklara yazınız.

1. Bir kenarı 11 cm olan karenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

2. Uzunluğu 16 cm, genişliği 7 cm olan dikdörtgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

3. Kenar uzunlukları 8 cm, 12 cm ve 15 cm olan üçgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

4. Bir kenarı 9 cm olan düzgün beşgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

5. Kenar uzunlukları 4 cm, 6 cm, 10 cm ve 8 cm olan bir dörtgenin çevre uzunluğu kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

Etkinlik 4: Ters Problemler

Çevre uzunluğu verilen şekillerin bilinmeyen kenarlarını bulunuz.

1. Bir karenin çevre uzunluğu 56 cm'dir. Bir kenarı kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

2. Eşkenar üçgenin çevre uzunluğu 45 cm'dir. Bir kenarı kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

3. Bir dikdörtgenin çevre uzunluğu 58 cm, uzunluğu 17 cm'dir. Genişliği kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

4. Düzgün bir sekizgenin çevre uzunluğu 96 cm'dir. Bir kenarı kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

5. Bir üçgenin çevre uzunluğu 40 cm'dir. İki kenarı 13 cm ve 16 cm ise üçüncü kenarı kaç cm'dir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

Etkinlik 5: Günlük Hayat Problemleri

Aşağıdaki problemleri dikkatlice okuyup çözünüz.

1. Kare şeklindeki bir bahçenin bir kenarı 25 m'dir. Bu bahçenin etrafına tel çit çekilecektir. Kaç metre tel gerekir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

2. Dikdörtgen şeklindeki bir tablonun uzunluğu 40 cm, genişliği 30 cm'dir. Tablonun etrafına yapıştırılacak şerit kaç cm olmalıdır?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

3. Düzgün altıgen şeklindeki bir tabelanın bir kenarı 12 cm'dir. Tabelanın etrafına renkli bant yapıştırılacaktır. Kaç cm bant gerekir?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

4. Eşkenar üçgen şeklindeki bir parkurun bir kenarı 150 m'dir. Bu parkurda 2 tur atan bir sporcu kaç metre koşmuş olur?

İşlem: ________________________________________________________________

Cevap: _______________

Etkinlik 6: Doğru mu Yanlış mı?

Aşağıdaki ifadelerin doğru ya da yanlış olduğunu belirleyiniz.

1. (   ) Bir karenin çevre uzunluğu kenar uzunluğunun 4 katıdır.

2. (   ) Dikdörtgenin çevre uzunluğu uzunluk ile genişliğin toplamına eşittir.

3. (   ) Çevre uzunluğu cm² birimi ile ifade edilir.

4. (   ) Düzgün bir çokgende tüm kenarlar eşit uzunluktadır.

5. (   ) Bir üçgenin çevre uzunluğu en az 3 kenarın toplamıdır.

Cevap Anahtarı

Etkinlik 1: 1. Çevre uzunluğu   2. 4   3. uzunluk + genişlik   4. Düzgün   5. 3

Etkinlik 2: a → 24 cm   b → 23 cm   c → 25 cm   d → 24 cm (Not: a ve d aynı sonucu verir; a-24, b-23, c-25, d-24)

Etkinlik 3: 1. 44 cm   2. 46 cm   3. 35 cm   4. 45 cm   5. 28 cm

Etkinlik 4: 1. 14 cm   2. 15 cm   3. 12 cm   4. 12 cm   5. 11 cm

Etkinlik 5: 1. 100 m   2. 140 cm   3. 72 cm   4. 900 m

Etkinlik 6: 1. Doğru   2. Yanlış   3. Yanlış   4. Doğru   5. Doğru

Sıkça Sorulan Sorular

5. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?

2025-2026 müfredatına göre 5. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.

5. sınıf Çokgenlerin Çevre uzunluğu konuları hangi dönemlerde işleniyor?

5. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.

5. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?

Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.