Miligram, gram, kilogram, ton birimlerini dönüştürme.
Konu Anlatımı
5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri
Günlük hayatımızda nesnelerin ağırlıklarını ölçmek için çeşitli birimler kullanırız. Markette aldığımız meyvelerin kilogramını, eczaneden aldığımız ilacın miligramını ya da bir kamyonun taşıdığı yükün tonajını mutlaka duymuşsunuzdur. İşte tüm bu birimler tartı (kütle) ölçü birimleri olarak adlandırılır. Bu ders notumuzda 5. Sınıf Matematik müfredatına uygun şekilde tartı ölçü birimlerini, aralarındaki ilişkileri ve dönüşüm kurallarını ayrıntılı olarak öğreneceğiz.
Kütle Nedir?
Kütle, bir cismin içerdiği madde miktarını ifade eder. Kütle kavramı günlük dilde çoğu zaman "ağırlık" kelimesiyle karıştırılsa da bilimsel olarak ikisi farklı kavramlardır. Ağırlık, bir cisme etki eden yerçekimi kuvvetini ifade ederken kütle, cismin kendisine ait bir özellik olup her yerde aynı kalır. Örneğin, bir nesnenin kütlesi Dünya'da da Ay'da da aynıdır; ancak ağırlığı farklıdır. Bununla birlikte günlük hayatta ve 5. sınıf düzeyinde genellikle "kütle" ve "ağırlık" sözcükleri birbirinin yerine kullanılır.
Temel Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri
5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri konusunda bilmemiz gereken temel birimler şunlardır:
- Ton (t): Çok ağır nesnelerin kütlesini ölçmek için kullanılır. Kamyonların taşıdığı yükler, gemilerin ağırlıkları ton ile ifade edilir.
- Kilogram (kg): Günlük hayatımızda en sık kullandığımız kütle birimidir. Vücut ağırlığımızı, marketten aldığımız ürünleri kilogram cinsinden ölçeriz.
- Gram (g): Kilogramdan daha küçük kütleleri ölçmek için kullanılır. Bir mektubun ağırlığı, bir kalem ya da bir çikolata barının kütlesi gram ile ifade edilebilir.
- Miligram (mg): Çok küçük ve hafif nesnelerin kütlesini ölçmek için kullanılır. İlaçların etken madde miktarı, vitamin tabletlerinin içeriği miligram ile belirtilir.
Tartı Ölçü Birimleri Arasındaki İlişki
Tartı ölçü birimleri arasında belirli bir matematiksel düzen vardır. Bu düzeni anlamak, dönüşüm işlemlerini kolayca yapabilmemiz için çok önemlidir. Aşağıdaki temel ilişkileri mutlaka ezberleyelim:
1 ton = 1000 kilogram
1 kilogram = 1000 gram
1 gram = 1000 miligram
Bu ilişkilerden yola çıkarak şu sonuçlara da ulaşabiliriz:
1 ton = 1 000 000 gram (Çünkü 1 ton = 1000 kg ve 1 kg = 1000 g olduğundan 1000 × 1000 = 1 000 000 gram eder.)
1 kilogram = 1 000 000 miligram (Çünkü 1 kg = 1000 g ve 1 g = 1000 mg olduğundan 1000 × 1000 = 1 000 000 mg eder.)
1 ton = 1 000 000 000 miligram (Çünkü 1 ton = 1 000 000 g ve 1 g = 1000 mg olduğundan 1 000 000 × 1000 = 1 000 000 000 mg eder.)
Büyük Birimden Küçük Birime Dönüşüm
5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri konusunda en önemli beceri, birimler arasında doğru dönüşüm yapabilmektir. Büyük birimden küçük birime geçerken çarpma işlemi yaparız. Bunun sebebi, büyük bir birimi daha küçük parçalara böldüğümüzde sayısal değerin artmasıdır.
Örnek 1: 3 ton kaç kilogramdır?
1 ton = 1000 kg olduğuna göre 3 ton = 3 × 1000 = 3000 kg eder.
Örnek 2: 5 kilogram kaç gramdır?
1 kg = 1000 g olduğuna göre 5 kg = 5 × 1000 = 5000 g eder.
Örnek 3: 12 gram kaç miligramdır?
1 g = 1000 mg olduğuna göre 12 g = 12 × 1000 = 12 000 mg eder.
Örnek 4: 2 ton kaç gramdır?
Önce tonu kilograma çevirelim: 2 ton = 2 × 1000 = 2000 kg. Sonra kilogramı grama çevirelim: 2000 kg = 2000 × 1000 = 2 000 000 g eder. İki adımda büyük birimden küçük birime geçtik.
Örnek 5: 7 kilogram kaç miligramdır?
Kilogramdan miligrama iki basamak atlıyoruz: 7 kg = 7 × 1000 = 7000 g, sonra 7000 g = 7000 × 1000 = 7 000 000 mg eder.
Küçük Birimden Büyük Birime Dönüşüm
Küçük birimden büyük birime geçerken bölme işlemi yaparız. Çünkü birçok küçük birimi bir araya getirip daha büyük bir birim oluşturduğumuzda sayısal değer azalır.
Örnek 6: 5000 gram kaç kilogramdır?
1000 g = 1 kg olduğuna göre 5000 g = 5000 ÷ 1000 = 5 kg eder.
Örnek 7: 8000 miligram kaç gramdır?
1000 mg = 1 g olduğuna göre 8000 mg = 8000 ÷ 1000 = 8 g eder.
Örnek 8: 2500 kilogram kaç tondur?
1000 kg = 1 ton olduğuna göre 2500 kg = 2500 ÷ 1000 = 2,5 ton yani 2 ton 500 kg eder.
Örnek 9: 45 000 gram kaç kilogramdır?
45 000 g = 45 000 ÷ 1000 = 45 kg eder.
Örnek 10: 3 500 000 miligram kaç kilogramdır?
Önce miligramı grama çevirelim: 3 500 000 mg ÷ 1000 = 3500 g. Sonra gramı kilograma çevirelim: 3500 g ÷ 1000 = 3,5 kg eder.
Karışık (Bileşik) Tartı Ölçü Birimleri
Bazen bir kütleyi tek bir birimle değil, birden fazla birimle ifade ederiz. Örneğin "3 kg 250 g" şeklinde yazarız. Bu tür ifadelere bileşik (karışık) tartı ölçü birimleri denir.
Örnek 11: 3 kg 250 g toplamda kaç gramdır?
3 kg = 3000 g olduğundan 3000 g + 250 g = 3250 g eder.
Örnek 12: 7250 g kaç kg ve kaç gramdır?
7250 g içinde 7 × 1000 = 7000 g yani 7 kg vardır. Geriye 7250 − 7000 = 250 g kalır. Sonuç: 7 kg 250 g.
Örnek 13: 2 ton 450 kg toplamda kaç kilogramdır?
2 ton = 2000 kg olduğundan 2000 kg + 450 kg = 2450 kg eder.
Örnek 14: 1 kg 500 g ile 2 kg 750 g toplamı kaç kg kaç gramdır?
Gramları toplayalım: 500 g + 750 g = 1250 g. 1250 g = 1 kg 250 g. Kilogramları toplayalım: 1 kg + 2 kg = 3 kg. Gramlardan gelen 1 kg'ı da ekleyelim: 3 kg + 1 kg = 4 kg. Sonuç: 4 kg 250 g.
Tartı Birimleriyle Toplama ve Çıkarma İşlemleri
Tartı birimleriyle toplama ve çıkarma yaparken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, aynı birimlerin alt alta gelmesi gerektiğidir. Tıpkı doğal sayılarda birler basamağını birler basamağının altına yazdığımız gibi, kilogramı kilogramın, gramı gramın altına yazarız.
Örnek 15 (Toplama): 4 kg 300 g + 2 kg 850 g = ?
Gramları toplayalım: 300 g + 850 g = 1150 g = 1 kg 150 g. Kilogramları toplayalım: 4 kg + 2 kg = 6 kg. Gramlardan gelen 1 kg ile birlikte: 6 kg + 1 kg = 7 kg. Sonuç: 7 kg 150 g.
Örnek 16 (Çıkarma): 5 kg 200 g − 2 kg 700 g = ?
200 g'dan 700 g çıkarılamaz. Bu yüzden 5 kg'dan 1 kg'ı gram olarak ödünç alalım: 1 kg = 1000 g. Şimdi gramlar: 1000 g + 200 g = 1200 g. Kilogramlar: 5 kg − 1 kg = 4 kg. Çıkarma: 1200 g − 700 g = 500 g ve 4 kg − 2 kg = 2 kg. Sonuç: 2 kg 500 g.
Tartı Birimleriyle Çarpma ve Bölme İşlemleri
Bileşik tartı birimleriyle bir doğal sayıyı çarpma ya da bölme işlemi de yapabiliriz.
Örnek 17 (Çarpma): 2 kg 300 g × 3 = ?
Kilogramları çarpalım: 2 kg × 3 = 6 kg. Gramları çarpalım: 300 g × 3 = 900 g. Sonuç: 6 kg 900 g.
Örnek 18 (Çarpma): 1 kg 600 g × 4 = ?
Kilogramları çarpalım: 1 kg × 4 = 4 kg. Gramları çarpalım: 600 g × 4 = 2400 g = 2 kg 400 g. Toplam: 4 kg + 2 kg 400 g = 6 kg 400 g.
Örnek 19 (Bölme): 9 kg 600 g ÷ 4 = ?
Kilogramları bölelim: 9 kg ÷ 4 = 2 kg, kalan 1 kg. Kalan 1 kg'ı grama çevirelim: 1000 g. Gramlar: 1000 g + 600 g = 1600 g. 1600 g ÷ 4 = 400 g. Sonuç: 2 kg 400 g.
Ondalıklı Kesirlerle Tartı Dönüşümleri
5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri konusunda ondalıklı kesirlerle de karşılaşırız. Özellikle büyük birimden küçük birime veya küçük birimden büyük birime geçerken ondalıklı sonuçlar çıkabilir.
Örnek 20: 2,5 kg kaç gramdır?
2,5 × 1000 = 2500 g.
Örnek 21: 0,75 ton kaç kilogramdır?
0,75 × 1000 = 750 kg.
Örnek 22: 4300 g kaç kilogramdır?
4300 ÷ 1000 = 4,3 kg.
Örnek 23: 1,250 kg kaç gram, kaç miligramdır?
1,250 kg = 1,250 × 1000 = 1250 g. Miligram olarak: 1250 × 1000 = 1 250 000 mg.
Kütle Birimlerini Karşılaştırma ve Sıralama
Farklı birimlerle verilmiş kütleleri karşılaştırırken önce hepsini aynı birime çevirmemiz gerekir. Böylece sayısal değerleri doğrudan karşılaştırabiliriz.
Örnek 24: 3 kg, 2500 g ve 3200 g'ı küçükten büyüğe sıralayalım.
Hepsini grama çevirelim: 3 kg = 3000 g, 2500 g, 3200 g. Küçükten büyüğe: 2500 g < 3000 g < 3200 g.
Örnek 25: 1,5 ton ile 1400 kg'dan hangisi daha büyüktür?
1,5 ton = 1500 kg. 1500 kg > 1400 kg olduğundan 1,5 ton daha büyüktür.
Günlük Hayatta Tartı Ölçü Birimleri
Tartı ölçü birimleri günlük yaşamımızın her alanında karşımıza çıkar. İşte bazı örnekler:
- Mutfakta: Yemek tariflerinde malzemelerin miktarları genellikle gram veya kilogram olarak belirtilir. Örneğin bir kek tarifi için 250 g un, 200 g şeker gerekebilir.
- Markette: Meyve, sebze, et gibi gıdaları kilogram veya gram cinsinden tartarak satın alırız.
- Postanede: Göndereceğimiz mektup veya kolinin ücreti, ağırlığına yani kütlesine göre belirlenir.
- Sağlıkta: Vücut ağırlığımız kilogram, ilaçların etken maddeleri miligram olarak ölçülür.
- Ulaşımda: Kamyon ve tırların taşıdığı yükler ton cinsinden ifade edilir. Köprülerde ve yollarda tonaj sınırlamaları bulunur.
- Kuyumculukta: Altın ve gümüş gibi değerli madenler gram ile ölçülür.
Tartı Ölçme Araçları
Kütleyi ölçmek için çeşitli tartı aletleri kullanılır:
- Eşit kollu terazi: İki kefesi olan, kütleleri karşılaştırma yoluyla ölçen geleneksel tartı aletidir.
- Elektronik (dijital) tartı: Ekranında kütleyi sayısal olarak gösteren modern tartılardır. Mutfak tartıları, banyo tartıları bu gruba girer.
- Kantar: Daha ağır yüklerin tartılmasında kullanılan büyük tartılardır. Pazarlarda ve fabrikalarda yaygındır.
- Hassas terazi: Çok küçük kütleleri ölçmek için kullanılır. Laboratuvarlarda ve eczanelerde tercih edilir.
Dönüşüm Tablosu
Aşağıdaki tablo, tartı ölçü birimleri arasındaki ilişkiyi özetlemektedir:
Ton → Kilogram: ×1000
Kilogram → Gram: ×1000
Gram → Miligram: ×1000
Miligram → Gram: ÷1000
Gram → Kilogram: ÷1000
Kilogram → Ton: ÷1000
Bu tabloyu aklınızda tutarsanız dönüşüm işlemlerini kolayca yapabilirsiniz. Büyük birimden küçüğe giderken 1000 ile çarpıyoruz, küçükten büyüğe giderken 1000'e bölüyoruz.
Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri konusunda öğrencilerin sıklıkla yaptığı bazı hatalar vardır. Bunlara dikkat etmek başarıyı artırır:
- Çarpma ve bölme karışıklığı: Büyük birimden küçüğe geçerken çarpma, küçükten büyüğe geçerken bölme yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
- Basamak atlamak: Ton'dan doğrudan grama geçerken iki kez 1000 ile çarpmak gerekir (yani 1 000 000 ile çarpılır). Bu adım atlanmamalıdır.
- Farklı birimleri toplama: 3 kg + 500 g gibi farklı birimlerdeki değerleri toplarken önce aynı birime çevirmek şarttır.
- Ondalık virgülün yeri: 2,5 kg = 2500 g gibi dönüşümlerde virgülün doğru yere konması önemlidir.
- Bileşik ifadelerde çıkarma: Gram kısmı yetmediğinde kilogramdan ödünç alma işleminin unutulması sık yapılan bir hatadır.
Hatırlatıcı İpuçları
Konuyu daha kolay hatırlamak için şu ipuçlarını kullanabilirsiniz:
1. Tartı birimlerini büyükten küçüğe sıralayın: Ton → Kilogram → Gram → Miligram. Her adımda 1000 katı ilişki vardır.
2. "Büyükten küçüğe: çarp, küçükten büyüğe: böl" kuralını ezberleyin.
3. Günlük hayattan örneklerle düşünün. 1 litre su yaklaşık 1 kilogram gelir. Bir yumurta yaklaşık 50 gramdır. Bir araba yaklaşık 1-2 tondur.
4. Karşılaştırma ve sıralama sorularında önce tüm değerleri aynı birime çevirmeyi alışkanlık edinin.
5. İşlem yaparken birimleri daima yazın. Sadece sayılarla işlem yapmak hata yapma riskinizi artırır.
Problem Çözme Stratejileri
Tartı birimleriyle ilgili problemleri çözerken şu adımları izleyebilirsiniz:
Adım 1: Problemi dikkatlice okuyun ve verilenleri not edin.
Adım 2: İstenen birimi belirleyin.
Adım 3: Gerekli dönüşümleri yaparak tüm değerleri aynı birime çevirin.
Adım 4: İşlemi (toplama, çıkarma, çarpma veya bölme) gerçekleştirin.
Adım 5: Sonucu istenen birimle ifade edin ve mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Uygulama Problemi: Bir manav, sabah 25 kg 400 g elma aldı. Gün sonuna kadar 18 kg 750 g elma sattı. Manavda kaç kg kaç g elma kaldı?
Çözüm: 25 kg 400 g − 18 kg 750 g işlemini yapalım. 400 g'dan 750 g çıkmaz. 25 kg'dan 1 kg ödünç alalım: 24 kg 1400 g − 18 kg 750 g = 6 kg 650 g elma kalmıştır.
Uygulama Problemi 2: Bir çiftçi, 3 kamyonla buğday taşıyor. Her kamyonda 2 ton 750 kg buğday var. Toplam kaç ton kaç kilogram buğday taşınmıştır?
Çözüm: 2 ton 750 kg × 3 = ? Tonları çarpalım: 2 × 3 = 6 ton. Kilogramları çarpalım: 750 × 3 = 2250 kg = 2 ton 250 kg. Toplam: 6 ton + 2 ton 250 kg = 8 ton 250 kg.
Konu Özeti
5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri konusunda öğrendiklerimizi şu şekilde özetleyebiliriz: Temel tartı birimleri ton, kilogram, gram ve miligramdır. Her birim arasında 1000 katı ilişki vardır. Büyük birimden küçük birime geçerken 1000 ile çarparız, küçük birimden büyük birime geçerken 1000'e böleriz. Bileşik tartı birimlerinde toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini yaparken birimlere dikkat ederiz. Farklı birimlerdeki kütleleri karşılaştırırken önce hepsini aynı birime çeviririz. Bu temel kuralları uygulayarak tüm tartı dönüşüm problemlerini başarıyla çözebilirsiniz.
Örnek Sorular
5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri Çözümlü Sorular
Aşağıda 5. Sınıf Matematik Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri konusuna ait 10 adet çözümlü soru bulunmaktadır. Soruların 6 tanesi çoktan seçmeli, 4 tanesi açık uçludur.
Soru 1 (Çoktan Seçmeli)
4 kg 250 g toplamda kaç gramdır?
A) 4025 g
B) 4250 g
C) 42 500 g
D) 425 g
Soru 1 - Çözüm
4 kg'ı grama çevirelim: 4 × 1000 = 4000 g. Üzerine 250 g ekleyelim: 4000 + 250 = 4250 g.
Doğru Cevap: B
Soru 2 (Çoktan Seçmeli)
Aşağıdakilerden hangisi 3,5 ton'a eşittir?
A) 350 kg
B) 3050 kg
C) 3500 kg
D) 35 000 kg
Soru 2 - Çözüm
1 ton = 1000 kg olduğundan 3,5 ton = 3,5 × 1000 = 3500 kg.
Doğru Cevap: C
Soru 3 (Çoktan Seçmeli)
7500 g + 2 kg 800 g toplamı kaç kilogram kaç gramdır?
A) 9 kg 300 g
B) 10 kg 300 g
C) 10 kg 30 g
D) 9 kg 800 g
Soru 3 - Çözüm
Önce 7500 g'ı bileşik olarak yazalım: 7500 g = 7 kg 500 g. Şimdi toplayalım: 7 kg 500 g + 2 kg 800 g. Gramlar: 500 + 800 = 1300 g = 1 kg 300 g. Kilogramlar: 7 + 2 = 9 kg. Toplam: 9 + 1 = 10 kg 300 g. Sonuç: 10 kg 300 g.
Doğru Cevap: B
Soru 4 (Çoktan Seçmeli)
Bir eczanede satılan bir ilacın kutusu üzerinde "Her tablette 500 mg etken madde" yazmaktadır. Bu kutuda 20 tablet varsa toplam etken madde kaç gramdır?
A) 1 g
B) 10 g
C) 100 g
D) 1000 g
Soru 4 - Çözüm
Toplam etken madde: 500 mg × 20 = 10 000 mg. Grama çevirelim: 10 000 ÷ 1000 = 10 g.
Doğru Cevap: B
Soru 5 (Çoktan Seçmeli)
Aşağıdaki kütlelerden hangisi en büyüktür?
A) 2 kg 50 g
B) 2400 g
C) 2 kg 500 g
D) 2050 g
Soru 5 - Çözüm
Hepsini grama çevirelim: A) 2 kg 50 g = 2050 g. B) 2400 g. C) 2 kg 500 g = 2500 g. D) 2050 g. En büyük: 2500 g = 2 kg 500 g.
Doğru Cevap: C
Soru 6 (Çoktan Seçmeli)
12 kg 600 g ağırlığındaki bir kutu, 4 eşit parçaya bölünüyor. Her parça kaç kg kaç gramdır?
A) 3 kg 200 g
B) 3 kg 150 g
C) 4 kg 150 g
D) 3 kg 15 g
Soru 6 - Çözüm
12 kg 600 g = 12 600 g. 12 600 ÷ 4 = 3150 g = 3 kg 150 g.
Doğru Cevap: B
Soru 7 (Açık Uçlu)
Bir bakkal, 5 kg 200 g pirinç, 3 kg 750 g bulgur ve 2 kg 600 g mercimek tartmıştır. Toplam kaç kg kaç g bakliyat tartmıştır? Adım adım çözünüz.
Soru 7 - Çözüm
Gramları toplayalım: 200 + 750 + 600 = 1550 g = 1 kg 550 g. Kilogramları toplayalım: 5 + 3 + 2 = 10 kg. Gramlardan gelen 1 kg'ı ekleyelim: 10 + 1 = 11 kg. Sonuç: 11 kg 550 g bakliyat tartmıştır.
Soru 8 (Açık Uçlu)
Bir çiftçi 4 ton 200 kg buğday hasad etmiştir. Bunun 1 ton 850 kg'ını satmıştır. Geriye kaç ton kaç kg buğday kalmıştır? Çözümü gösteriniz.
Soru 8 - Çözüm
4 ton 200 kg − 1 ton 850 kg işlemini yapalım. 200 kg'dan 850 kg çıkmaz. 4 ton'dan 1 tonu ödünç alalım (1 ton = 1000 kg): 3 ton 1200 kg − 1 ton 850 kg. Kilogramlar: 1200 − 850 = 350 kg. Tonlar: 3 − 1 = 2 ton. Sonuç: 2 ton 350 kg buğday kalmıştır.
Soru 9 (Açık Uçlu)
Ayşe'nin kedisi 3 kg 200 g, köpeği ise kedisinden 5 kg 400 g daha ağırdır. Köpeğin kütlesi kaç kg kaç gramdır? Her iki hayvanın toplam kütlesi kaç kg kaç gramdır?
Soru 9 - Çözüm
Köpeğin kütlesi: 3 kg 200 g + 5 kg 400 g = 8 kg 600 g. Toplam kütle: 3 kg 200 g + 8 kg 600 g. Gramlar: 200 + 600 = 800 g. Kilogramlar: 3 + 8 = 11 kg. Toplam: Köpek 8 kg 600 g, toplam kütle 11 kg 800 g'dır.
Soru 10 (Açık Uçlu)
Bir kargo şirketinin taşıyabileceği maksimum yük 2 ton'dur. Şu anki yük 1650 kg'dır. Kaç kilogram daha yük alabilir? Bu kalan kapasiteyi gram ve ton cinsinden de ifade ediniz.
Soru 10 - Çözüm
2 ton = 2000 kg. Kalan kapasite: 2000 − 1650 = 350 kg. Gram cinsinden: 350 × 1000 = 350 000 g. Ton cinsinden: 350 ÷ 1000 = 0,35 ton.
Çalışma Kağıdı
5. Sınıf Matematik - Tartı (Kütle) Ölçü Birimleri ve Dönüşümleri Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Sınıf / No: ______ Tarih: __ / __ / ____
Etkinlik 1: Dönüşüm Tablosunu Tamamla
Yönerge: Aşağıdaki tablodaki boşlukları uygun birim dönüşümlerini yaparak doldurunuz.
a) 5 kg = __________ g
b) 3 ton = __________ kg
c) 8000 mg = __________ g
d) 4500 g = __________ kg __________ g
e) 2,5 kg = __________ g
f) 1 ton 250 kg = __________ kg
g) 7200 g = __________ kg __________ g
h) 0,75 ton = __________ kg
i) 3 kg 80 g = __________ g
j) 15 000 mg = __________ g
Etkinlik 2: Eşleştirme
Yönerge: Sol sütundaki ifadeyi sağ sütundaki eşiti ile eşleştiriniz. Yanlarına uygun harfi yazınız.
1) 3 kg 500 g ( ___ ) a) 2500 kg
2) 2,5 ton ( ___ ) b) 7 g
3) 7000 mg ( ___ ) c) 500 g
4) 0,5 kg ( ___ ) d) 3500 g
5) 4000 g ( ___ ) e) 4 kg
Etkinlik 3: Sıralama
Yönerge: Aşağıdaki kütleleri küçükten büyüğe doğru sıralayınız.
a) 4 kg, 3500 g, 4200 g, 3 kg 800 g
Küçükten büyüğe: __________ < __________ < __________ < __________
b) 2 ton, 1800 kg, 2 ton 100 kg, 1950 kg
Küçükten büyüğe: __________ < __________ < __________ < __________
Etkinlik 4: Doğru mu Yanlış mı?
Yönerge: Aşağıdaki ifadelerin doğru olanlarına (D), yanlış olanlarına (Y) yazınız. Yanlış olanların doğrusunu yanlarına yazınız.
( ___ ) a) 1 kg = 100 g Doğrusu: __________
( ___ ) b) 1 ton = 1000 kg
( ___ ) c) 3500 g = 3 kg 500 g
( ___ ) d) 2 ton 50 kg = 2500 kg Doğrusu: __________
( ___ ) e) 5000 mg = 5 g
( ___ ) f) 0,25 kg = 250 g
Etkinlik 5: Dört İşlem Problemleri
Yönerge: Aşağıdaki problemleri çözünüz. İşlemlerinizi gösteriniz.
Problem 1: Bir marketten 2 kg 750 g peynir ve 1 kg 500 g zeytin alındı. Toplam kaç kg kaç g alışveriş yapılmıştır?
Çözüm: ________________________________________________________________
Cevap: ________________________________________________________________
Problem 2: Bir depoda 8 ton 400 kg kömür vardı. 3 ton 650 kg kömür satıldı. Depoda kaç ton kaç kg kömür kaldı?
Çözüm: ________________________________________________________________
Cevap: ________________________________________________________________
Problem 3: Bir fırıncı her gün 75 kg ekmek pişiriyor. 4 günde toplam kaç kg ekmek pişirir? Bu kaç tondur?
Çözüm: ________________________________________________________________
Cevap: ________________________________________________________________
Problem 4: 15 kg 600 g şeker, 6 poşete eşit olarak paylaştırılacaktır. Her poşete kaç kg kaç g şeker konulur?
Çözüm: ________________________________________________________________
Cevap: ________________________________________________________________
Problem 5: Elif'in doğum günü pastası 1 kg 800 g'dır. Pastanın üzerine 350 g krema ve 150 g çikolata ekleniyor. Pastanın son ağırlığı kaç kg kaç gramdır?
Çözüm: ________________________________________________________________
Cevap: ________________________________________________________________
Etkinlik 6: Boşluk Doldurma
Yönerge: Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları doldurunuz.
a) Büyük birimden küçük birime geçerken __________ işlemi yaparız.
b) Küçük birimden büyük birime geçerken __________ işlemi yaparız.
c) 1 ton = __________ kg = __________ g
d) 1 kg = __________ g = __________ mg
e) Çok hafif nesnelerin kütlesini ölçmek için __________ birimi kullanılır.
f) Kamyonların taşıdığı yükler genellikle __________ birimi ile ifade edilir.
Etkinlik 7: Karşılaştırma
Yönerge: Aşağıdaki kutucuklara >, < veya = sembollerinden uygun olanını yazınız.
a) 3 kg ☐ 2800 g
b) 5 ton ☐ 5000 kg
c) 1 kg 200 g ☐ 1300 g
d) 0,5 ton ☐ 600 kg
e) 4500 mg ☐ 5 g
f) 2 ton 100 kg ☐ 2150 kg
Cevap Anahtarı
Etkinlik 1: a) 5000 g b) 3000 kg c) 8 g d) 4 kg 500 g e) 2500 g f) 1250 kg g) 7 kg 200 g h) 750 kg i) 3080 g j) 15 g
Etkinlik 2: 1-d 2-a 3-b 4-c 5-e
Etkinlik 3: a) 3500 g < 3 kg 800 g < 4 kg < 4200 g b) 1800 kg < 1950 kg < 2 ton < 2 ton 100 kg
Etkinlik 4: a) Y (1 kg = 1000 g) b) D c) D d) Y (2 ton 50 kg = 2050 kg) e) D f) D
Etkinlik 5: Problem 1: 4 kg 250 g Problem 2: 4 ton 750 kg Problem 3: 300 kg = 0,3 ton Problem 4: 2 kg 600 g Problem 5: 2 kg 300 g
Etkinlik 6: a) çarpma b) bölme c) 1000 kg, 1 000 000 g d) 1000 g, 1 000 000 mg e) miligram (mg) f) ton (t)
Etkinlik 7: a) > b) = c) < d) < e) < f) <
Sıkça Sorulan Sorular
5. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?
2025-2026 müfredatına göre 5. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
5. sınıf tartı (kütle) Ölçü birimleri ve dönüşümleri konuları hangi dönemlerde işleniyor?
5. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.
5. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?
Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.