Ondalık kesirlerin okunması, yazılması ve basamak değerleri.
Konu Anlatımı
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu dersimizde 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma konusunu en ince ayrıntısına kadar öğreneceğiz. Ondalık kesirler, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız sayılardır. Marketten alışveriş yaparken, sıcaklık değerlerini okurken veya uzunluk ölçerken ondalık kesirleri kullanırız. Haydi birlikte bu önemli konuyu adım adım keşfedelim!
Ondalık Kesir Nedir?
Paydası 10, 100, 1000 gibi 10'un kuvvetleri olan kesirlere ondalık kesir denir. Örneğin 3/10, 27/100, 145/1000 gibi kesirler birer ondalık kesirdir. Bu kesirleri virgüllü sayı şeklinde de yazabiliriz. Virgüllü gösterime ondalık gösterim adı verilir.
Ondalık kesirlerin diğer kesirlerden farkı, paydalarının her zaman 10, 100, 1000 gibi sayılar olmasıdır. Bu sayede ondalık kesirleri virgül kullanarak çok kolay bir biçimde ifade edebiliriz. Virgülün solundaki kısım tam kısmı, virgülün sağındaki kısım ise ondalık kısmı gösterir.
Ondalık Kesir ile Ondalık Gösterim Arasındaki İlişki
Bir ondalık kesri ondalık gösterimle yazmak oldukça basittir. Kesrin payını ve paydasını inceleyerek virgülün yerini belirleriz. Şimdi bu ilişkiyi ayrıntılı olarak inceleyelim:
Paydası 10 olan kesirler: Paydası 10 olan bir kesri ondalık gösterimle yazarken, payın en sağından itibaren 1 basamak virgülle ayırırız. Örneğin 7/10 kesrini 0,7 şeklinde yazarız. Burada virgülün solundaki 0 tam kısmı, sağındaki 7 ise onda yedi anlamına gelir.
Paydası 100 olan kesirler: Paydası 100 olan bir kesri ondalık gösterimle yazarken, payın en sağından itibaren 2 basamak virgülle ayırırız. Örneğin 23/100 kesrini 0,23 şeklinde yazarız. Virgülün sağında iki basamak bulunur ve bu yüzde yirmi üç anlamına gelir.
Paydası 1000 olan kesirler: Paydası 1000 olan bir kesri ondalık gösterimle yazarken, payın en sağından itibaren 3 basamak virgülle ayırırız. Örneğin 456/1000 kesrini 0,456 şeklinde yazarız. Virgülün sağında üç basamak bulunur ve bu binde dört yüz elli altı anlamına gelir.
Ondalık Kesirleri Yazma Kuralları
Ondalık kesirleri doğru bir şekilde yazmak için bazı temel kuralları bilmemiz gerekir. Bu kurallar, 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma konusunun temelini oluşturur.
Kural 1 – Tam kısım ve ondalık kısım virgülle ayrılır: Bir ondalık kesirde virgülün solundaki sayı tam kısmı, virgülün sağındaki sayı ise ondalık kısmı ifade eder. Örneğin 3,45 sayısında 3 tam kısım, 45 ise ondalık kısımdır.
Kural 2 – Virgülden sonraki basamak sayısı paydadaki sıfır sayısına eşittir: Paydası 10 olan kesirlerde virgülden sonra 1 basamak, paydası 100 olan kesirlerde 2 basamak, paydası 1000 olan kesirlerde 3 basamak bulunur.
Kural 3 – Pay, paydadaki sıfır sayısından az basamaklıysa başına sıfır eklenir: Örneğin 3/100 kesrini ondalık gösterimle yazarken paydada 2 sıfır vardır, dolayısıyla virgülden sonra 2 basamak olmalıdır. Pay olan 3 tek basamaklı olduğundan başına bir sıfır ekleyerek 0,03 şeklinde yazarız.
Kural 4 – Tam kısım sıfır ise virgülün soluna 0 yazılır: Eğer kesir 1'den küçükse tam kısım 0 olur ve virgülün soluna 0 yazılır. Örneğin 7/10 kesri 0,7 şeklinde yazılır.
Ondalık Kesirleri Okuma Kuralları
Ondalık kesirleri doğru şekilde okumak da yazmak kadar önemlidir. İşte ondalık kesirleri okurken dikkat etmemiz gereken noktalar:
Virgülden sonra 1 basamak varsa "onda" diyerek okuruz: Örneğin 0,3 sayısını "sıfır tam onda üç" şeklinde okuruz. 2,7 sayısını ise "iki tam onda yedi" şeklinde okuruz.
Virgülden sonra 2 basamak varsa "yüzde" diyerek okuruz: Örneğin 0,45 sayısını "sıfır tam yüzde kırk beş" şeklinde okuruz. 12,09 sayısını ise "on iki tam yüzde dokuz" şeklinde okuruz.
Virgülden sonra 3 basamak varsa "binde" diyerek okuruz: Örneğin 0,123 sayısını "sıfır tam binde yüz yirmi üç" şeklinde okuruz. 5,007 sayısını ise "beş tam binde yedi" şeklinde okuruz.
Basamak Değerleri ve Ondalık Kesirler
Ondalık kesirlerde her basamağın bir değeri vardır. Bu değerleri iyi bilmek, sayıları doğru okumamıza ve yazmamıza yardımcı olur.
Virgülün sağındaki ilk basamak onda birler basamağıdır. Bu basamaktaki bir rakam, o rakamın 1/10 ile çarpımı kadar değere sahiptir. Örneğin 0,5 sayısında 5 rakamı onda birler basamağında olup değeri 5/10'dur.
Virgülün sağındaki ikinci basamak yüzde birler basamağıdır. Bu basamaktaki bir rakam, o rakamın 1/100 ile çarpımı kadar değere sahiptir. Örneğin 0,35 sayısında 3 rakamı onda birler basamağında (değeri 3/10), 5 rakamı ise yüzde birler basamağında (değeri 5/100) bulunur.
Virgülün sağındaki üçüncü basamak binde birler basamağıdır. Bu basamaktaki bir rakam, o rakamın 1/1000 ile çarpımı kadar değere sahiptir. Örneğin 0,246 sayısında 2 rakamı onda birler, 4 rakamı yüzde birler ve 6 rakamı binde birler basamağındadır.
Örneklerle Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma
Şimdi birçok farklı örnekle Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma becerimizi pekiştirelim.
Örnek 1: 4/10 kesrini ondalık gösterimle yazalım ve okuyalım.
Paydası 10 olduğundan virgülden sonra 1 basamak olacaktır. 4/10 = 0,4 şeklinde yazılır. Okunuşu: "Sıfır tam onda dört."
Örnek 2: 56/100 kesrini ondalık gösterimle yazalım ve okuyalım.
Paydası 100 olduğundan virgülden sonra 2 basamak olacaktır. 56/100 = 0,56 şeklinde yazılır. Okunuşu: "Sıfır tam yüzde elli altı."
Örnek 3: 8/100 kesrini ondalık gösterimle yazalım ve okuyalım.
Paydası 100 olduğundan virgülden sonra 2 basamak olmalıdır. Pay olan 8 tek basamaklıdır, bu yüzden başına bir sıfır ekleriz. 8/100 = 0,08 şeklinde yazılır. Okunuşu: "Sıfır tam yüzde sekiz."
Örnek 4: 375/1000 kesrini ondalık gösterimle yazalım ve okuyalım.
Paydası 1000 olduğundan virgülden sonra 3 basamak olacaktır. 375/1000 = 0,375 şeklinde yazılır. Okunuşu: "Sıfır tam binde üç yüz yetmiş beş."
Örnek 5: 9/1000 kesrini ondalık gösterimle yazalım ve okuyalım.
Paydası 1000 olduğundan virgülden sonra 3 basamak olmalıdır. Pay olan 9 tek basamaklı olduğundan başına iki sıfır ekleriz. 9/1000 = 0,009 şeklinde yazılır. Okunuşu: "Sıfır tam binde dokuz."
Örnek 6: 3 tam 7/10 bileşik kesrini ondalık gösterimle yazalım.
Tam kısım 3, ondalık kısım 7/10 yani 0,7'dir. Dolayısıyla 3 tam 7/10 = 3,7 şeklinde yazılır. Okunuşu: "Üç tam onda yedi."
Örnek 7: 15 tam 63/100 bileşik kesrini ondalık gösterimle yazalım.
Tam kısım 15, ondalık kısım 63/100 yani 0,63'tür. Dolayısıyla 15,63 şeklinde yazılır. Okunuşu: "On beş tam yüzde altmış üç."
Örnek 8: 2,05 sayısını kesir olarak yazalım ve okuyalım.
Virgülden sonra 2 basamak vardır, dolayısıyla payda 100 olur. 2,05 = 2 tam 5/100 şeklinde yazılır. Okunuşu: "İki tam yüzde beş."
Ondalık Gösterimden Kesre Çevirme
Ondalık gösterimle verilen bir sayıyı kesir şeklinde yazmak da oldukça önemlidir. Bunu yaparken şu adımları izleriz:
Adım 1: Virgülden sonraki basamak sayısını belirleriz. Bu sayı kadar sıfır içeren 10'un kuvvetini paydaya yazarız.
Adım 2: Virgülü kaldırıp elde ettiğimiz sayıyı paya yazarız. Ancak tam kısım varsa onu ayrı tutarız.
Adım 3: Elde edilen kesri gerekirse sadeleştiririz.
Örnek: 0,6 sayısını kesir olarak yazalım. Virgülden sonra 1 basamak var, dolayısıyla payda 10'dur. 0,6 = 6/10 şeklinde yazılır.
Örnek: 0,75 sayısını kesir olarak yazalım. Virgülden sonra 2 basamak var, dolayısıyla payda 100'dür. 0,75 = 75/100 şeklinde yazılır.
Örnek: 4,125 sayısını kesir olarak yazalım. Virgülden sonra 3 basamak var, dolayısıyla payda 1000'dir. 4,125 = 4 tam 125/1000 şeklinde yazılır.
Günlük Hayatta Ondalık Kesirler
Ondalık kesirler günlük hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkar. Bu nedenle 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma konusunu iyi kavramak büyük önem taşır.
Para ve alışveriş: Türk lirası ve kuruş arasındaki ilişki ondalık kesirlerle ifade edilir. Örneğin 3 lira 50 kuruş, 3,50 TL şeklinde yazılır. Burada 50 kuruş, 1 liranın yüzde 50'si yani 50/100'ü demektir.
Uzunluk ölçüleri: Metre ve santimetre arasındaki ilişkide de ondalık kesirler kullanılır. 1 metre 25 santimetre, 1,25 m şeklinde ifade edilir. Boyunuzu ölçtüğünüzde sonuç genellikle ondalık kesir olarak karşınıza çıkar.
Sıcaklık: Hava durumu tahminlerinde sıcaklık değerleri ondalık kesir olarak verilir. Örneğin 36,6 derece vücut sıcaklığı, "otuz altı tam onda altı derece" şeklinde okunur.
Ağırlık ölçüleri: Kilogram ve gram arasındaki ilişki de ondalık kesirlerle gösterilir. 2 kilogram 750 gram, 2,750 kg yani 2,75 kg şeklinde yazılır.
Spor: Atletizmde koşu süreleri ondalık kesirle ölçülür. Örneğin 100 metre koşusunu 10,85 saniyede tamamlayan bir sporcu, "on tam yüzde seksen beş saniye" sürede koşmuş demektir.
Sıfırların Önemi
Ondalık kesirlerde sıfırların yeri ve anlamı çok önemlidir. Yanlış yere yazılan veya eksik yazılan bir sıfır, sayının değerini tamamen değiştirir.
Virgülden hemen sonra gelen sıfırlar: 0,07 ile 0,7 farklı sayılardır. 0,07 yüzde yedi anlamına gelirken, 0,7 onda yedi anlamına gelir. Dolayısıyla 0,7 sayısı 0,07 sayısından büyüktür.
Ondalık kısmın sonundaki sıfırlar: 0,50 ile 0,5 aynı değere sahiptir. Ondalık kısmın sonuna eklenen sıfırlar sayının değerini değiştirmez. Ancak 0,50 yazımı bize paydanın 100 olduğunu gösterirken, 0,5 yazımı paydanın 10 olduğunu gösterir. 0,50 = 50/100 = 5/10 = 0,5 eşitliği geçerlidir.
Virgülden önceki sıfır: 1'den küçük ondalık kesirlerde virgülün soluna mutlaka 0 yazılmalıdır. Yani 7/10 kesrini ,7 şeklinde değil, 0,7 şeklinde yazmalıyız.
Ondalık Kesirlerin Sayı Doğrusunda Gösterilmesi
Ondalık kesirleri sayı doğrusu üzerinde göstermek, bu sayıları daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
Onda birler için: 0 ile 1 arasını 10 eşit parçaya böleriz. Her bir parça 0,1 değerindedir. Birinci çizgi 0,1'i, ikinci çizgi 0,2'yi ve bu şekilde devam ederek onuncu çizgi 1,0'ı gösterir.
Yüzde birler için: 0 ile 1 arasını 100 eşit parçaya böleriz. Her bir parça 0,01 değerindedir. Pratikte bu çok küçük aralıklar olduğundan genellikle belirli bir bölgeyi büyüterek gösteririz. Örneğin 0,3 ile 0,4 arasını 10 eşit parçaya bölersek 0,31; 0,32; 0,33 gibi sayıları gösterebiliriz.
Bileşik Kesirlerden Ondalık Gösterime Geçiş
Tam kısmı olan kesirlere bileşik kesir denir. Bileşik kesirleri ondalık gösterime çevirmek oldukça kolaydır.
Örnek: 7 tam 3/10 bileşik kesrini ondalık gösterimle yazalım. Tam kısım 7'dir ve virgülün soluna yazılır. 3/10 kesri 0,3'tür. O hâlde sonuç 7,3'tür. Okunuşu: "Yedi tam onda üç."
Örnek: 12 tam 45/100 bileşik kesrini ondalık gösterimle yazalım. Tam kısım 12'dir. 45/100 = 0,45'tir. Sonuç: 12,45. Okunuşu: "On iki tam yüzde kırk beş."
Örnek: 100 tam 8/1000 bileşik kesrini ondalık gösterimle yazalım. Tam kısım 100'dür. 8/1000 = 0,008'dir. Sonuç: 100,008. Okunuşu: "Yüz tam binde sekiz."
Karışık Durumlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ondalık kesirleri okurken ve yazarken bazı karışık durumlarla karşılaşabiliriz. Bu durumları iyi anlamak hata yapmamızı engeller.
Durum 1: 0,40 ile 0,4 aynı mıdır? Evet, aynıdır. Çünkü 40/100 = 4/10'dur. Sondaki sıfır değeri değiştirmez.
Durum 2: 0,30 ile 0,03 aynı mıdır? Hayır, kesinlikle aynı değildir. 0,30 = 30/100 = 3/10 iken, 0,03 = 3/100'dür. 0,30 sayısı 0,03 sayısının 10 katıdır.
Durum 3: 2,5 ile 2,50 ve 2,500 aynı mıdır? Evet, üçü de aynı değere sahiptir. 2,5 = 2,50 = 2,500 = 2 tam 5/10'dur.
Durum 4: Virgülden sonraki kısım nasıl okunur? Virgülden sonraki kısım tek bir sayı olarak okunur. Örneğin 3,14 sayısı "üç tam yüzde on dört" şeklinde okunur; "üç virgül bir dört" şeklinde okumak matematiksel olarak doğru bir ifade değildir.
Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma Alıştırmaları
Aşağıdaki alıştırmalar, 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma konusunu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Alıştırma 1: Aşağıdaki kesirleri ondalık gösterimle yazınız: 9/10, 43/100, 7/1000, 250/1000, 6/100.
Cevaplar: 9/10 = 0,9 | 43/100 = 0,43 | 7/1000 = 0,007 | 250/1000 = 0,250 = 0,25 | 6/100 = 0,06.
Alıştırma 2: Aşağıdaki ondalık gösterimleri kesir olarak yazınız: 0,8; 0,35; 0,004; 7,15; 20,005.
Cevaplar: 0,8 = 8/10 | 0,35 = 35/100 | 0,004 = 4/1000 | 7,15 = 7 tam 15/100 | 20,005 = 20 tam 5/1000.
Alıştırma 3: Aşağıdaki sayıları okuyunuz: 0,6; 3,72; 0,015; 48,3; 100,009.
Cevaplar: 0,6 → sıfır tam onda altı | 3,72 → üç tam yüzde yetmiş iki | 0,015 → sıfır tam binde on beş | 48,3 → kırk sekiz tam onda üç | 100,009 → yüz tam binde dokuz.
Özet
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma konusunda öğrendiklerimizi kısaca özetleyelim:
Paydası 10, 100 veya 1000 olan kesirlere ondalık kesir denir. Bu kesirler virgül kullanılarak ondalık gösterimle yazılabilir. Virgülün solundaki kısım tam kısmı, sağındaki kısım ise ondalık kısmı gösterir. Virgülden sonra 1 basamak varsa "onda", 2 basamak varsa "yüzde", 3 basamak varsa "binde" şeklinde okuruz. Sıfırların yeri çok önemlidir; özellikle virgülden hemen sonra gelen sıfırlar sayının değerini doğrudan etkiler. Ondalık kesirler günlük hayatta para, uzunluk, ağırlık ve sıcaklık gibi birçok alanda kullanılır. Bu konuyu iyi kavramak, ilerleyen konularda ondalık kesirlerle toplama, çıkarma ve karşılaştırma yapabilmek için büyük önem taşır.
Unutmayın: Bol pratik yaparak ondalık kesirleri okuma ve yazma becerinizi geliştirebilirsiniz. Her gün çevrenizdeki ondalık kesir örneklerini bulmaya çalışın; bu hem eğlenceli hem de öğretici olacaktır!
Örnek Sorular
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma Çözümlü Sorular
Aşağıda 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma konusuna ait 10 adet çözümlü soru bulunmaktadır. Soruları önce kendiniz çözmeye çalışın, ardından çözümleri inceleyin.
Soru 1 (Çoktan Seçmeli)
47/100 kesrinin ondalık gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) 4,7
B) 0,047
C) 0,47
D) 47,0
Çözüm: Paydası 100 olan bir kesirde virgülden sonra 2 basamak bulunur. Pay 47 zaten 2 basamaklı olduğundan 0,47 şeklinde yazılır. Tam kısım olmadığı için virgülün soluna 0 yazılır. Cevap: C
Soru 2 (Çoktan Seçmeli)
0,009 sayısının kesir olarak yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?
A) 9/10
B) 9/100
C) 9/1000
D) 90/1000
Çözüm: 0,009 sayısında virgülden sonra 3 basamak vardır. Bu nedenle payda 1000 olur. Virgülü kaldırdığımızda pay 009 yani 9 olur. Dolayısıyla 0,009 = 9/1000'dir. Cevap: C
Soru 3 (Çoktan Seçmeli)
Aşağıdaki sayılardan hangisi "beş tam yüzde üç" şeklinde okunur?
A) 5,3
B) 5,03
C) 5,003
D) 0,53
Çözüm: "Beş tam" ifadesi virgülün solundaki kısmın 5 olduğunu gösterir. "Yüzde üç" ifadesi ise virgülden sonra 2 basamak olduğunu ve bunun 03 yani 3/100 olduğunu gösterir. Bu durumda sayı 5,03 olur. Cevap: B
Soru 4 (Çoktan Seçmeli)
6/10 kesrinin ondalık gösterimi ile aşağıdakilerden hangisi eşittir?
A) 0,006
B) 0,06
C) 0,60
D) 6,0
Çözüm: 6/10 = 0,6 şeklinde yazılır. 0,60 sayısı da 0,6 ile aynı değere sahiptir çünkü ondalık kısmın sonundaki sıfır değeri değiştirmez. 0,6 = 0,60 = 60/100 = 6/10. Cevap: C
Soru 5 (Çoktan Seçmeli)
12,405 sayısının okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?
A) On iki tam onda dört yüz beş
B) On iki tam yüzde kırk beş
C) On iki tam binde dört yüz beş
D) Yüz yirmi dört tam binde beş
Çözüm: 12,405 sayısında virgülün solundaki kısım 12'dir yani "on iki tam" denir. Virgülden sonra 3 basamak vardır (405), dolayısıyla "binde" ifadesi kullanılır. 405 sayısı "dört yüz beş" şeklinde okunur. Sonuç: "On iki tam binde dört yüz beş." Cevap: C
Soru 6 (Açık Uçlu)
Aşağıdaki kesirleri ondalık gösterimle yazınız ve okuyunuz:
a) 3/10 b) 82/100 c) 15/1000
Çözüm:
a) 3/10: Paydası 10 olduğundan virgülden sonra 1 basamak olur. 3/10 = 0,3. Okunuşu: "Sıfır tam onda üç."
b) 82/100: Paydası 100 olduğundan virgülden sonra 2 basamak olur. 82/100 = 0,82. Okunuşu: "Sıfır tam yüzde seksen iki."
c) 15/1000: Paydası 1000 olduğundan virgülden sonra 3 basamak olur. Pay olan 15, 2 basamaklı olduğundan başına bir sıfır ekleriz. 15/1000 = 0,015. Okunuşu: "Sıfır tam binde on beş."
Soru 7 (Açık Uçlu)
Bir markette elmanın kilogram fiyatı 24 lira 90 kuruştur. Bu fiyatı ondalık gösterimle yazınız ve kesir olarak ifade ediniz.
Çözüm:
24 lira 90 kuruş = 24,90 TL olarak yazılır. 90 kuruş, 1 liranın 90/100'ü demektir. Kesir olarak: 24 tam 90/100 şeklinde yazılır. Okunuşu: "Yirmi dört tam yüzde doksan." Ayrıca 90/100 sadeleştirilerek 9/10 şeklinde de yazılabilir, bu durumda 24,9 TL olarak da gösterilebilir.
Soru 8 (Açık Uçlu)
Aşağıdaki ondalık gösterimleri kesir olarak yazınız:
a) 0,7 b) 0,63 c) 0,008 d) 5,12
Çözüm:
a) 0,7: Virgülden sonra 1 basamak var, payda 10'dur. 0,7 = 7/10.
b) 0,63: Virgülden sonra 2 basamak var, payda 100'dür. 0,63 = 63/100.
c) 0,008: Virgülden sonra 3 basamak var, payda 1000'dir. 0,008 = 8/1000.
d) 5,12: Tam kısım 5'tir. Virgülden sonra 2 basamak var. 5,12 = 5 tam 12/100.
Soru 9 (Çoktan Seçmeli)
Aşağıdakilerden hangisinde ondalık kesrin okunuşu yanlış verilmiştir?
A) 0,5 → sıfır tam onda beş
B) 3,07 → üç tam yüzde yedi
C) 0,120 → sıfır tam yüzde on iki
D) 8,001 → sekiz tam yüzde bir
Çözüm: A seçeneği doğrudur: 0,5 sıfır tam onda beştir. B seçeneği doğrudur: 3,07 = 3 tam 7/100, üç tam yüzde yedi. C seçeneği doğrudur: 0,120 = 120/1000 = 12/100, sıfır tam yüzde on iki olarak okunabilir. D seçeneği yanlıştır: 8,001 sayısında virgülden sonra 3 basamak vardır, bu nedenle "binde" ifadesi kullanılmalıdır. Doğru okunuşu "sekiz tam binde bir" şeklindedir. Cevap: D
Soru 10 (Açık Uçlu)
Ahmet boyunun 1 metre 45 santimetre olduğunu söylüyor. Buna göre Ahmet'in boyunu ondalık gösterimle metre cinsinden yazınız, kesir olarak ifade ediniz ve okunuşunu belirtiniz.
Çözüm:
1 metre 45 santimetre demek, 1 tam metre ve 45 santimetre demektir. 1 metre = 100 santimetre olduğundan, 45 santimetre = 45/100 metredir.
Ondalık gösterim: 1,45 m
Kesir olarak: 1 tam 45/100 m
Okunuşu: "Bir tam yüzde kırk beş metre."
Çalışma Kağıdı
5. Sınıf Matematik - Ondalık Kesirleri Okuma ve Yazma Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Sınıf/No: ______ Tarih: ___/___/______
Etkinlik 1: Kesirden Ondalık Gösterime Çevirme
Yönerge: Aşağıdaki kesirleri ondalık gösterimle yazınız.
| # | Kesir | Ondalık Gösterim |
|---|---|---|
| 1 | 3/10 | |
| 2 | 67/100 | |
| 3 | 4/1000 | |
| 4 | 5 tam 9/10 | |
| 5 | 18/100 | |
| 6 | 230/1000 | |
| 7 | 12 tam 5/100 | |
| 8 | 7/100 |
Etkinlik 2: Ondalık Gösterimden Kesre Çevirme
Yönerge: Aşağıdaki ondalık gösterimleri kesir olarak yazınız.
| # | Ondalık Gösterim | Kesir |
|---|---|---|
| 1 | 0,8 | |
| 2 | 0,42 | |
| 3 | 0,007 | |
| 4 | 6,25 | |
| 5 | 0,090 | |
| 6 | 15,003 |
Etkinlik 3: Okunuşunu Yazma
Yönerge: Aşağıdaki sayıların okunuşlarını boşluklara yazınız.
1) 0,4 → ____________________________________________________________
2) 3,75 → ____________________________________________________________
3) 0,012 → ____________________________________________________________
4) 50,08 → ____________________________________________________________
5) 7,001 → ____________________________________________________________
6) 0,60 → ____________________________________________________________
Etkinlik 4: Okunuştan Sayıyı Bulma
Yönerge: Aşağıdaki okunuşlara karşılık gelen sayıları yazınız.
1) Sıfır tam onda altı → __________
2) On iki tam yüzde yirmi beş → __________
3) Sıfır tam binde üç yüz kırk → __________
4) Yedi tam yüzde dört → __________
5) Sıfır tam binde dokuz → __________
6) Yüz tam onda bir → __________
Etkinlik 5: Eşleştirme
Yönerge: Sol sütundaki kesirleri sağ sütundaki ondalık gösterimlerle eşleştiriniz. Doğru eşin harfini kutucuğa yazınız.
| # | Kesir | Eşi | Ondalık Gösterim |
|---|---|---|---|
| 1 | 5/10 | [ ] | a) 0,08 |
| 2 | 8/100 | [ ] | b) 0,005 |
| 3 | 5/1000 | [ ] | c) 0,72 |
| 4 | 72/100 | [ ] | d) 0,150 |
| 5 | 150/1000 | [ ] | e) 0,5 |
Etkinlik 6: Doğru mu Yanlış mı?
Yönerge: Aşağıdaki ifadelerin doğru olanlarına (D), yanlış olanlarına (Y) yazınız.
1) ( ) 0,50 ile 0,5 aynı değere sahiptir.
2) ( ) 0,07 sayısı "sıfır tam onda yedi" şeklinde okunur.
3) ( ) 3/100 kesrinin ondalık gösterimi 0,03'tür.
4) ( ) 0,400 sayısı 0,4 sayısına eşittir.
5) ( ) 1,5 sayısının kesir karşılığı 1 tam 5/100'dür.
6) ( ) Paydası 10 olan kesirlerde virgülden sonra 2 basamak bulunur.
7) ( ) 0,030 ile 0,3 aynı değere sahiptir.
8) ( ) 25/1000 = 0,025 şeklinde yazılır.
Etkinlik 7: Günlük Hayat Problemleri
Yönerge: Aşağıdaki problemleri okuyunuz ve yanıtları boşluklara yazınız.
1) Bir kalem 3 lira 75 kuruştur. Bu fiyatı ondalık gösterimle yazınız ve okunuşunu belirtiniz.
Ondalık gösterim: ______________ TL
Okunuşu: _________________________________________________________________
2) Bir bahçenin uzunluğu 12 metre 8 santimetredir. Bu uzunluğu metre cinsinden ondalık gösterimle yazınız.
Ondalık gösterim: ______________ m
3) Bugünkü hava sıcaklığı "on beş tam onda üç derece" olarak ölçülmüştür. Bu sıcaklığı sayıyla yazınız ve kesir olarak ifade ediniz.
Sayı ile: ______________ °C
Kesir olarak: ______________
Etkinlik Cevap Anahtarı (Öğretmen İçin)
Etkinlik 1: 1) 0,3 2) 0,67 3) 0,004 4) 5,9 5) 0,18 6) 0,230 veya 0,23 7) 12,05 8) 0,07
Etkinlik 2: 1) 8/10 2) 42/100 3) 7/1000 4) 6 tam 25/100 5) 90/1000 veya 9/100 6) 15 tam 3/1000
Etkinlik 3: 1) Sıfır tam onda dört 2) Üç tam yüzde yetmiş beş 3) Sıfır tam binde on iki 4) Elli tam yüzde sekiz 5) Yedi tam binde bir 6) Sıfır tam yüzde altmış veya sıfır tam onda altı
Etkinlik 4: 1) 0,6 2) 12,25 3) 0,340 4) 7,04 5) 0,009 6) 100,1
Etkinlik 5: 1-e 2-a 3-b 4-c 5-d
Etkinlik 6: 1) D 2) Y 3) D 4) D 5) Y 6) Y 7) Y 8) D
Etkinlik 7: 1) 3,75 TL – Üç tam yüzde yetmiş beş Türk lirası 2) 12,08 m 3) 15,3 °C – 15 tam 3/10
Sıkça Sorulan Sorular
5. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?
2025-2026 müfredatına göre 5. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
5. sınıf ondalık kesirleri okuma ve yazma konuları hangi dönemlerde işleniyor?
5. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.
5. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?
Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.