Ondalık kesirlerin bir doğal sayı ile çarpılması.
Konu Anlatımı
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma Konu Anlatımı
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu dersimizde 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma konusunu en ince ayrıntısına kadar öğreneceğiz. Ondalık kesirlerle çarpma işlemi, günlük hayatta market alışverişinden tartı hesaplamalarına kadar pek çok alanda karşımıza çıkar. Bu yüzden bu konuyu iyi öğrenmek hem sınavlarınızda hem de hayatınızda size büyük kolaylık sağlayacaktır.
Ondalık Kesir Nedir? Hatırlayalım
Ondalık kesirlerle çarpma konusuna geçmeden önce ondalık kesrin ne olduğunu kısaca hatırlayalım. Ondalık kesirler, tam sayı kısmı ile kesir kısmının virgül ile ayrıldığı sayılardır. Örneğin 3,5 bir ondalık kesirdir. Burada 3 tam kısmı, 5 ise onda beş yani kesir kısmını gösterir. Benzer şekilde 0,25 sayısında tam kısım 0, kesir kısmı ise yüzde yirmi beştir. Paydası 10, 100, 1000 gibi 10'un kuvvetleri olan kesirlere ondalık kesir denir ve bu kesirler virgüllü gösterimle ifade edilir.
Ondalık kesirlerde virgülden sonra gelen basamaklar sırasıyla onda birler, yüzde birler ve binde birler basamağı olarak adlandırılır. Örneğin 2,347 sayısında 3 onda birler basamağında, 4 yüzde birler basamağında, 7 ise binde birler basamağındadır. Bu basamak kavramını bilmek, çarpma işleminde virgülün yerini doğru belirlemek için çok önemlidir.
Ondalık Kesirlerle Çarpma İşleminin Temel Kuralı
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma konusunun en temel kuralı şudur: Ondalık kesirleri çarparken önce virgülleri yokmuş gibi düşünerek doğal sayı çarpması yaparız. Daha sonra çarpılan ve çarpandaki toplam ondalık basamak sayısı kadar virgülü sağdan sola doğru ayırırız. Bu kural, tüm ondalık kesir çarpma işlemlerinin temelidir ve doğru uygulandığında her zaman doğru sonuç verir.
Bu kuralı adım adım şöyle özetleyebiliriz:
- 1. Adım: Çarpma işlemindeki sayılardaki virgülleri kaldırın ve sayıları doğal sayı gibi yazın.
- 2. Adım: Doğal sayı çarpma işlemini yapın.
- 3. Adım: Her iki sayıdaki toplam ondalık basamak sayısını belirleyin.
- 4. Adım: Elde edilen sonuçta, toplam ondalık basamak sayısı kadar sağdan sola virgül koyun.
Şimdi bu kuralı örnekler üzerinde uygulamaya başlayalım.
Bir Ondalık Kesir ile Doğal Sayının Çarpılması
Ondalık kesirlerle çarpma konusunun en basit hali, bir ondalık kesri bir doğal sayı ile çarpmaktır. Bu tür işlemlerde sadece ondalık kesirdeki basamak sayısını dikkate almamız yeterlidir.
Örnek 1: 2,4 × 3 = ?
Çözüm: Önce virgülü kaldırarak 24 × 3 = 72 işlemini yaparız. 2,4 sayısında virgülden sonra 1 basamak vardır. 3 doğal sayısında ondalık basamak yoktur. Toplam ondalık basamak sayısı 1'dir. Sonuç olan 72'de sağdan 1 basamak ayırarak virgül koyarız: 7,2. Sonuç: 2,4 × 3 = 7,2
Örnek 2: 1,35 × 4 = ?
Çözüm: Virgülü kaldırıyoruz: 135 × 4 = 540. 1,35 sayısında virgülden sonra 2 basamak var. 4 doğal sayısında ondalık basamak yok. Toplam ondalık basamak sayısı 2'dir. 540'ta sağdan 2 basamak ayırıyoruz: 5,40 yani 5,4. Sonuç: 1,35 × 4 = 5,4
Örnek 3: 0,125 × 8 = ?
Çözüm: Virgülü kaldırıyoruz: 125 × 8 = 1000. 0,125 sayısında virgülden sonra 3 basamak var. Toplam ondalık basamak 3'tür. 1000'de sağdan 3 basamak ayırıyoruz: 1,000 yani 1. Sonuç: 0,125 × 8 = 1
İki Ondalık Kesrin Çarpılması
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma konusunda sıklıkla karşılaşacağınız bir diğer işlem türü, iki ondalık kesrin birbiriyle çarpılmasıdır. Bu durumda her iki sayıdaki ondalık basamakları toplayarak sonuçtaki virgülün yerini belirlememiz gerekir.
Örnek 4: 2,5 × 1,2 = ?
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 25 × 12 = 300. 2,5 sayısında 1 ondalık basamak, 1,2 sayısında 1 ondalık basamak var. Toplam ondalık basamak sayısı 1 + 1 = 2'dir. 300'de sağdan 2 basamak ayırıyoruz: 3,00 yani 3. Sonuç: 2,5 × 1,2 = 3
Örnek 5: 0,6 × 0,3 = ?
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 6 × 3 = 18. 0,6 sayısında 1 ondalık basamak, 0,3 sayısında 1 ondalık basamak var. Toplam 2 ondalık basamak. 18'de sağdan 2 basamak ayırıyoruz: 0,18. Sonuç: 0,6 × 0,3 = 0,18
Örnek 6: 3,14 × 2,5 = ?
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 314 × 25. Bu çarpma işlemini yapalım: 314 × 25 = 314 × 20 + 314 × 5 = 6280 + 1570 = 7850. 3,14 sayısında 2 ondalık basamak, 2,5 sayısında 1 ondalık basamak var. Toplam 3 ondalık basamak. 7850'de sağdan 3 basamak ayırıyoruz: 7,850 yani 7,85. Sonuç: 3,14 × 2,5 = 7,85
Örnek 7: 0,04 × 0,5 = ?
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 4 × 5 = 20. 0,04 sayısında 2 ondalık basamak, 0,5 sayısında 1 ondalık basamak var. Toplam 3 ondalık basamak. 20'de sağdan 3 basamak ayırmamız gerekiyor ama sadece 2 rakam var. Bu durumda başa sıfır ekleriz: 020 ve virgül koyarız: 0,020 yani 0,02. Sonuç: 0,04 × 0,5 = 0,02
10, 100 ve 1000 ile Çarpma
Ondalık kesirlerin 10, 100, 1000 gibi sayılarla çarpılması özel ve çok pratik bir durumdur. Bu kural, 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma konusunun en kolay ve en çok kullanılan kısmıdır.
10 ile çarpma: Bir ondalık kesri 10 ile çarptığımızda virgül 1 basamak sağa kayar.
Örneğin: 3,45 × 10 = 34,5
Başka bir örnek: 0,7 × 10 = 7
100 ile çarpma: Bir ondalık kesri 100 ile çarptığımızda virgül 2 basamak sağa kayar.
Örneğin: 3,45 × 100 = 345
Başka bir örnek: 0,072 × 100 = 7,2
1000 ile çarpma: Bir ondalık kesri 1000 ile çarptığımızda virgül 3 basamak sağa kayar.
Örneğin: 2,5 × 1000 = 2500
Başka bir örnek: 0,0035 × 1000 = 3,5
Bu kuralı şöyle özetleyebiliriz: 10'un kuvvetiyle çarparken, kuvvetteki sıfır sayısı kadar virgül sağa kayar. 10'da 1 sıfır var, virgül 1 sağa; 100'de 2 sıfır var, virgül 2 sağa; 1000'de 3 sıfır var, virgül 3 sağa kayar. Eğer virgül kaydırılırken basamak yetmezse, eksik basamaklar sıfır ile tamamlanır.
Ondalık Kesirlerle Çarpmada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ondalık kesirlerle çarpma işlemi yaparken bazı önemli noktalara dikkat etmeniz gerekir. Bu noktalar, hata yapmanızı engelleyecek ve doğru sonuca ulaşmanızı sağlayacaktır.
Virgülün Yeri: En sık yapılan hata virgülün yanlış yere konmasıdır. Çarpılan ve çarpandaki toplam ondalık basamak sayısını doğru saydığınızdan emin olun. Örneğin 0,3 × 0,2 işleminde toplam 2 ondalık basamak vardır ve sonuç 0,06'dır, 0,6 değildir.
Sondaki Sıfırlar: Sonuçta virgülden sonra en sağda kalan sıfırlar atılabilir. Örneğin 2,50 yerine 2,5 yazmak yeterlidir. Ancak virgülün yerini belirlerken bu sıfırları hesaba katmanız gerekir.
Başa Sıfır Ekleme: Toplam ondalık basamak sayısı, çarpım sonucundaki rakam sayısından fazlaysa başa sıfır eklemeniz gerekir. Örneğin 0,02 × 0,3 = 0,006 işleminde çarpım 6 iken toplam 3 ondalık basamak olduğu için başa iki sıfır ekleyerek 0,006 yazarız.
Doğal Sayıların Basamak Sayısı: Doğal sayıların ondalık basamak sayısı sıfırdır. Yani 5 sayısını 5,0 gibi düşünseniz bile çarpma kuralında ondalık basamak sayısına 0 olarak katkı yapar.
Günlük Hayatta Ondalık Kesirlerle Çarpma
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma konusu sadece sınav sorularında değil, günlük yaşamımızda da sıkça karşımıza çıkar. İşte birkaç örnek:
Market Alışverişi: Bir markette 1 kg domatesi 45,50 TL olan tezgahtan 2,5 kg domates almak istiyorsunuz. Ne kadar ödemeniz gerekir? 45,50 × 2,5 = ? Virgülleri kaldırıyoruz: 4550 × 25 = 113750. Toplam ondalık basamak 2 + 1 = 3. Sağdan 3 basamak ayırıyoruz: 113,750 yani 113,75 TL ödemeniz gerekir.
Uzunluk Hesabı: Bir kumaşın metresi 32,80 TL ve siz 1,5 metre almak istiyorsunuz. 32,80 × 1,5 = ? Virgülleri kaldırıyoruz: 3280 × 15 = 49200. Toplam ondalık basamak 2 + 1 = 3. Sağdan 3 basamak: 49,200 yani 49,20 TL ödemeniz gerekir.
Yakıt Hesabı: Arabanız 100 km'de 6,8 litre benzin tüketiyorsa 350 km yolda ne kadar benzin harcar? Önce 100 km'de 6,8 litre ise 1 km'de 0,068 litre harcar. 0,068 × 350 = ? Virgülleri kaldırıyoruz: 68 × 350 = 23800. Toplam ondalık basamak 3. Sağdan 3 basamak: 23,8 litre benzin harcar.
Çarpma İşleminde Tahmin Yapma
Ondalık kesirlerle çarpma yaparken sonucun yaklaşık değerini tahmin etmek, doğruluğunuzu kontrol etmek için çok faydalı bir yöntemdir. Sayıları yuvarlayarak yaklaşık bir sonuç bulabilir ve gerçek sonucunuzla karşılaştırabilirsiniz.
Örnek: 4,8 × 3,2 işleminin sonucunu tahmin edelim. 4,8 yaklaşık 5, 3,2 yaklaşık 3 olduğuna göre sonuç 15 civarında olmalıdır. Gerçek hesap: 48 × 32 = 1536, toplam 2 ondalık basamak, sonuç 15,36. Tahminimiz olan 15 ile gerçek sonuç olan 15,36 birbirine çok yakın. Bu da sonucumuzun doğru olduğunu gösterir.
Eğer tahmininizle sonucunuz arasında çok büyük fark varsa muhtemelen virgülü yanlış yere koymuşsunuzdur. Bu kontrol yöntemini her zaman kullanmanızı tavsiye ederiz.
Ondalık Kesirlerle Çarpmada Sık Yapılan Hatalar
Bu konuyu öğrenirken öğrencilerin sık yaptığı bazı hatalar vardır. Bu hataları bilmek, sizi aynı tuzaklara düşmekten koruyacaktır.
Hata 1 — Virgülleri Alt Alta Getirmek: Toplama ve çıkarmada virgüller alt alta gelir, ancak çarpmada böyle bir kural yoktur. Çarpmada virgülleri kaldırıp doğal sayı gibi çarpar, sonra toplam ondalık basamak sayısı kadar virgül koyarsınız.
Hata 2 — Ondalık Basamakları Yanlış Saymak: 0,30 sayısında 2 ondalık basamak vardır diye düşünmek doğrudur, ancak 0,3 yazarsanız 1 ondalık basamak olur. Her iki durumda da sonuç aynı çıkar ama basamak sayısını doğru saymalısınız.
Hata 3 — 10 ile Çarpmada Sadece Sıfır Eklemek: Doğal sayılarda 10 ile çarpmak için sona sıfır ekleriz ama ondalık kesirlerde virgülü kaydırırız. 3,5 × 10 = 35'tir, 3,50 değildir.
Hata 4 — Sonuçta Virgülü Unutmak: İşlemi doğru yaptıktan sonra virgülü koymayı unutmak çok sık karşılaşılan bir hatadır. İşlemi bitirdikten sonra mutlaka virgülü kontrol edin.
Adım Adım Çözümlü Ek Örnekler
Konuyu pekiştirmek için birkaç örnek daha çözelim.
Örnek 8: 6,25 × 0,4 = ?
Adım 1: Virgülleri kaldır: 625 × 4 = 2500. Adım 2: Toplam ondalık basamak: 2 + 1 = 3. Adım 3: Sağdan 3 basamak ayır: 2,500 yani 2,5.
Örnek 9: 0,12 × 0,06 = ?
Adım 1: Virgülleri kaldır: 12 × 6 = 72. Adım 2: Toplam ondalık basamak: 2 + 2 = 4. Adım 3: Sağdan 4 basamak ayır: 72 sadece 2 rakamlı, başa 2 sıfır ekle: 0,0072. Sonuç: 0,0072.
Örnek 10: 15,6 × 2,03 = ?
Adım 1: Virgülleri kaldır: 156 × 203. 156 × 200 = 31200, 156 × 3 = 468, toplam = 31668. Adım 2: Toplam ondalık basamak: 1 + 2 = 3. Adım 3: Sağdan 3 basamak ayır: 31,668.
Örnek 11: 0,007 × 100 = ?
100 ile çarpıyoruz, virgül 2 basamak sağa kayar: 0,007 → 0,07 → 0,7.
Örnek 12: 4,56 × 1000 = ?
1000 ile çarpıyoruz, virgül 3 basamak sağa kayar: 4,56 → 45,6 → 456 → 4560.
Çarpma İşleminin Özellikleri ve Ondalık Kesirler
Doğal sayılardaki çarpma işleminin özellikleri ondalık kesirler için de geçerlidir. Bu özellikleri hatırlayalım:
Değişme Özelliği: Çarpanların yeri değiştiğinde sonuç değişmez. 2,5 × 1,4 = 1,4 × 2,5 = 3,5. Bu özellik sayesinde işlemi kolaylaştıracak sırayı seçebilirsiniz.
Birleşme Özelliği: Üç ondalık kesri çarparken, önce hangi ikisini çarparsanız çarpın sonuç değişmez. (0,5 × 0,4) × 2 = 0,5 × (0,4 × 2). Her iki durumda da sonuç 0,4'tür.
1 ile Çarpma (Etkisiz Eleman): Herhangi bir ondalık kesri 1 ile çarptığımızda sonuç sayının kendisidir. 3,75 × 1 = 3,75.
0 ile Çarpma (Yutan Eleman): Herhangi bir ondalık kesri 0 ile çarptığımızda sonuç 0'dır. 9,99 × 0 = 0.
Dağılma Özelliği: Bir ondalık kesri bir toplam ile çarparken, toplanan sayıların her birini ayrı ayrı çarpıp sonuçları toplayabiliriz. 0,5 × (3 + 4) = 0,5 × 3 + 0,5 × 4 = 1,5 + 2 = 3,5.
Ondalık Kesirlerle Çarpmada 1'den Küçük Sayılarla Çarpma
Bir sayıyı 1'den küçük bir ondalık kesir ile çarptığımızda sonuç, çarpılan sayıdan küçük olur. Bu çok önemli bir gözlemdir. Örneğin 8 × 0,5 = 4. Sonuç 8'den küçüktür çünkü 0,5 ile çarpmak aslında sayının yarısını almak demektir.
Benzer şekilde 10 × 0,1 = 1 ve 10 × 0,01 = 0,1. Çarpan ne kadar küçükse sonuç da o kadar küçük olur. Bu gözlem, sonuçlarınızı tahmin etmenize ve kontrol etmenize yardımcı olur.
Öte yandan bir sayıyı 1'den büyük bir ondalık kesir ile çarptığımızda sonuç, çarpılan sayıdan büyük olur. Örneğin 8 × 1,5 = 12. Sonuç 8'den büyüktür.
Problemlerle Pratik Yapalım
Problem 1: Ayşe, kilosu 18,50 TL olan elmadan 3,2 kg almıştır. Ayşe ne kadar ödemiştir?
Çözüm: 18,50 × 3,2 = ? Virgülleri kaldırıyoruz: 1850 × 32. 1850 × 30 = 55500, 1850 × 2 = 3700, toplam = 59200. Toplam ondalık basamak: 2 + 1 = 3. Sağdan 3 basamak: 59,200 TL = 59,20 TL. Ayşe 59,20 TL ödemiştir.
Problem 2: Bir dikdörtgenin kısa kenarı 4,5 cm, uzun kenarı 6,2 cm'dir. Bu dikdörtgenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm: Alan = kısa kenar × uzun kenar = 4,5 × 6,2. Virgülleri kaldırıyoruz: 45 × 62 = 2790. Toplam ondalık basamak: 1 + 1 = 2. Sağdan 2 basamak: 27,90 cm² = 27,9 cm².
Problem 3: Bir musluktan dakikada 0,35 litre su akıyorsa, 25 dakikada kaç litre su akar?
Çözüm: 0,35 × 25 = ? Virgülleri kaldırıyoruz: 35 × 25 = 875. Toplam ondalık basamak: 2. Sağdan 2 basamak: 8,75 litre.
Konu Özeti
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma konusunu özetleyecek olursak: Ondalık kesirlerle çarpma yaparken virgülleri yok sayarak doğal sayı çarpması yapılır, ardından çarpılan ve çarpandaki toplam ondalık basamak sayısı kadar sağdan virgül konur. 10, 100 ve 1000 ile çarparken virgül sırasıyla 1, 2 ve 3 basamak sağa kaydırılır. 1'den küçük sayıyla çarpmak sonucu küçültür, 1'den büyük sayıyla çarpmak sonucu büyütür. Sonucu tahminle kontrol etmek her zaman faydalıdır.
Bu konuyu bol bol pratik yaparak pekiştirmenizi öneririz. Aşağıdaki soru ve sınav bölümlerimizden faydalanabilirsiniz. Başarılar!
Örnek Sorular
5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma Çözümlü Sorular
Aşağıda 5. Sınıf Matematik Ondalık Kesirlerle Çarpma konusuna yönelik 10 adet çözümlü soru bulunmaktadır. İlk 6 soru çoktan seçmeli, son 4 soru açık uçludur. Önce kendiniz çözmeyi deneyin, ardından çözümleri kontrol edin.
Çoktan Seçmeli Sorular
Soru 1: 3,4 × 2,5 işleminin sonucu kaçtır?
- A) 7,5
- B) 8,5
- C) 8,50
- D) 85
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 34 × 25 = 850. Toplam ondalık basamak sayısı: 1 + 1 = 2. Sağdan 2 basamak ayırıyoruz: 8,50 yani 8,5. Cevap: B
Soru 2: 0,06 × 0,7 işleminin sonucu kaçtır?
- A) 0,42
- B) 0,042
- C) 4,2
- D) 0,0042
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 6 × 7 = 42. Toplam ondalık basamak sayısı: 2 + 1 = 3. Sağdan 3 basamak ayırıyoruz: 42 iki rakamlı olduğu için başa sıfır ekleriz → 0,042. Cevap: B
Soru 3: 4,56 × 100 işleminin sonucu kaçtır?
- A) 45,6
- B) 456
- C) 4560
- D) 0,0456
Çözüm: 100 ile çarpıyoruz, virgül 2 basamak sağa kayar. 4,56 → 45,6 → 456. Cevap: B
Soru 4: Kilosu 12,50 TL olan patatesten 4,8 kg alındığında kaç TL ödenir?
- A) 50 TL
- B) 55 TL
- C) 60 TL
- D) 62,50 TL
Çözüm: 12,50 × 4,8 = ? Virgülleri kaldırıyoruz: 1250 × 48. 1250 × 48 = 1250 × 50 - 1250 × 2 = 62500 - 2500 = 60000. Toplam ondalık basamak: 2 + 1 = 3. Sağdan 3 basamak: 60,000 = 60 TL. Cevap: C
Soru 5: 0,25 × 0,4 işleminin sonucu kaçtır?
- A) 1
- B) 0,1
- C) 0,01
- D) 10
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 25 × 4 = 100. Toplam ondalık basamak: 2 + 1 = 3. Sağdan 3 basamak: 0,100 = 0,1. Cevap: B
Soru 6: 7,125 × 1000 işleminin sonucu kaçtır?
- A) 71,25
- B) 712,5
- C) 7125
- D) 71250
Çözüm: 1000 ile çarpıyoruz, virgül 3 basamak sağa kayar. 7,125 → 71,25 → 712,5 → 7125. Cevap: C
Açık Uçlu Sorular
Soru 7: 5,6 × 3,25 işlemini adım adım yapınız ve sonucu bulunuz.
Çözüm: Adım 1: Virgülleri kaldırıyoruz: 56 × 325. Adım 2: 56 × 325 = 56 × 300 + 56 × 25 = 16800 + 1400 = 18200. Adım 3: Toplam ondalık basamak sayısı: 1 + 2 = 3. Adım 4: Sağdan 3 basamak ayırıyoruz: 18,200 = 18,2. Sonuç: 5,6 × 3,25 = 18,2
Soru 8: Bir bahçenin uzunluğu 12,5 m, genişliği 8,4 m'dir. Bu bahçenin alanını hesaplayınız.
Çözüm: Alan = uzunluk × genişlik = 12,5 × 8,4. Virgülleri kaldırıyoruz: 125 × 84. 125 × 80 = 10000, 125 × 4 = 500, toplam = 10500. Toplam ondalık basamak: 1 + 1 = 2. Sağdan 2 basamak: 105,00 = 105 m². Bahçenin alanı 105 m²'dir.
Soru 9: Bir öğrenci günde 1,25 litre su içmektedir. Bu öğrenci 30 günde toplam kaç litre su içer? İşlemi göstererek çözünüz.
Çözüm: 1,25 × 30 = ? Virgülleri kaldırıyoruz: 125 × 30 = 3750. Toplam ondalık basamak: 2 + 0 = 2. Sağdan 2 basamak: 37,50 = 37,5 litre. Öğrenci 30 günde toplam 37,5 litre su içer.
Soru 10: 0,08 × 0,05 işleminin sonucunu bulunuz. Virgülün neden o yere konduğunu açıklayınız.
Çözüm: Virgülleri kaldırıyoruz: 8 × 5 = 40. Toplam ondalık basamak: 2 + 2 = 4. Sağdan 4 basamak ayırmamız gerekir. 40 sayısı 2 rakamlı olduğu için başa 2 sıfır ekleriz: 0040. Virgül koyarız: 0,0040 = 0,004. Virgülün bu yere konmasının sebebi, çarpılan sayıda 2 ve çarpan sayıda 2 olmak üzere toplam 4 ondalık basamak bulunmasıdır. Sonuçta da virgülden sonra 4 basamak olmalıdır.
Çalışma Kağıdı
5. Sınıf Matematik – Ondalık Kesirlerle Çarpma Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________________ Sınıf/No: __________ Tarih: __________
Etkinlik 1: Doğru Eşleştir
Aşağıdaki çarpma işlemlerini doğru sonuçlarıyla eşleştiriniz. Sol sütundaki işlemin sonucunu sağ sütundan bularak yanına harfini yazınız.
| 1. 2,5 × 4 = ___ | A) 0,18 |
| 2. 0,6 × 0,3 = ___ | B) 10 |
| 3. 1,5 × 1,2 = ___ | C) 3,5 |
| 4. 3,5 × 10 = ___ | D) 1,8 |
| 5. 0,7 × 5 = ___ | E) 35 |
Cevaplar: 1-B, 2-A, 3-D, 4-E, 5-C
Etkinlik 2: Boşluk Doldur
Aşağıdaki çarpma işlemlerinin sonucunu boşluklara yazınız.
1. 4,2 × 3 = __________
2. 0,8 × 0,5 = __________
3. 6,15 × 10 = __________
4. 0,25 × 12 = __________
5. 1,06 × 100 = __________
6. 0,04 × 0,2 = __________
7. 9,3 × 0,1 = __________
8. 7,5 × 2,4 = __________
Cevaplar: 1) 12,6 2) 0,4 3) 61,5 4) 3 5) 106 6) 0,008 7) 0,93 8) 18
Etkinlik 3: Virgülü Doğru Yere Koy
Aşağıdaki çarpma işlemlerinde sonuç rakamları verilmiştir. Virgülü doğru yere koyunuz.
1. 3,6 × 2,1 = 7 5 6 → __________
2. 0,12 × 0,5 = 6 0 → __________
3. 4,5 × 100 = 4 5 0 → __________
4. 0,03 × 0,06 = 1 8 → __________
5. 8,4 × 2,5 = 2 1 0 0 → __________
6. 1,25 × 0,8 = 1 0 0 0 → __________
Cevaplar: 1) 7,56 2) 0,060 = 0,06 3) 450 4) 0,0018 5) 21,00 = 21 6) 1,000 = 1
Etkinlik 4: Problem Çözelim
Aşağıdaki problemleri çözünüz. İşlemlerinizi boş alana yazınız.
Problem 1: Bir kitabın fiyatı 34,75 TL'dir. Ahmet bu kitaptan 3 tane almak isterse toplam kaç TL öder?
İşlem alanı
Problem 2: Bir musluktan saatte 2,75 litre su akmaktadır. 4,5 saatte kaç litre su akar?
İşlem alanı
Problem 3: Bir dikdörtgenin kısa kenarı 5,6 cm, uzun kenarı kısa kenarın 2,5 katıdır. Dikdörtgenin uzun kenarı kaç cm'dir?
İşlem alanı
Problem 4: Emine marketten kilosu 45,90 TL olan peynirden 0,6 kg almıştır. Emine peynir için kaç TL ödemiştir?
İşlem alanı
Problem Cevapları: 1) 104,25 TL 2) 12,375 litre 3) 14 cm 4) 27,54 TL
Etkinlik 5: Doğru mu Yanlış mı?
Aşağıdaki ifadelerin doğru olup olmadığını belirleyiniz. Doğruysa (D), yanlışsa (Y) yazınız.
1. 0,5 × 0,5 = 0,25 ( ___ )
2. 3,2 × 10 = 320 ( ___ )
3. 1,4 × 0,3 = 0,42 ( ___ )
4. 0,01 × 0,01 = 0,001 ( ___ )
5. 2,5 × 4 = 10 ( ___ )
6. 0,6 × 100 = 60 ( ___ )
Cevaplar: 1) D 2) Y (Doğrusu 32) 3) D 4) Y (Doğrusu 0,0001) 5) D 6) D
Etkinlik 6: Çarpma Piramidi
Aşağıdaki piramitte her üst kutunun değeri, altındaki iki kutunun çarpımına eşittir. Boş kutuları doldurunuz.
[ ________ ]
[ __2,5__ ] [ __1,2__ ]
[ __0,5__ ] [ __5__ ] [ __0,24__ ]
İpucu: En alt satırdaki komşu sayıları çarparak bir üst satırı bulunuz. Sonra bir üst satırdaki komşu sayıları çarparak tepeyi bulunuz.
Cevaplar: Orta satır: 0,5 × 5 = 2,5 ve 5 × 0,24 = 1,2. Tepe: 2,5 × 1,2 = 3
5. Sınıf Matematik – Ondalık Kesirlerle Çarpma Çalışma Kağıdı
Sıkça Sorulan Sorular
5. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?
2025-2026 müfredatına göre 5. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
5. sınıf ondalık kesirlerle Çarpma konuları hangi dönemlerde işleniyor?
5. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.
5. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?
Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.