📌 Konu

Dairenin ve Daire Diliminin Alanı

Daire alanı ve daire dilimi alanının hesaplanması.

Daire alanı ve daire dilimi alanının hesaplanması.

Konu Anlatımı

7. Sınıf Matematik – Dairenin ve Daire Diliminin Alanı Konu Anlatımı

Bu yazımızda 7. Sınıf Matematik Dairenin ve Daire Diliminin Alanı konusunu en ayrıntılı biçimde ele alacağız. Çember ve daire ünitesinin en önemli alt konularından biri olan dairenin alanı ve daire diliminin alanı kavramlarını formülleriyle, bol örnekle ve adım adım çözümlerle öğreneceksin. Hazırsan başlayalım!

1. Temel Kavramlar: Çember ve Daire Nedir?

Konumuza geçmeden önce çember ve daire arasındaki farkı net olarak anlamamız gerekiyor. Çember, bir düzlemde sabit bir noktadan (merkez) eşit uzaklıktaki noktaların oluşturduğu kapalı eğridir. Yani çember sadece dış hattı, yani çizgiyi ifade eder. Daire ise çemberin iç bölgesiyle birlikte kendisini kapsayan alandır. Kısacası çember bir "çizgi", daire ise bir "bölge"dir.

Bu ayrımı anlamak çok önemlidir çünkü alan hesaplarken daireden, çevre hesaplarken çemberden söz ederiz. Şimdi dairenin alanına geçelim.

2. Dairenin Alanı Formülü

Dairenin alanını hesaplamak için kullandığımız formül şudur:

A = π × r²

Bu formülde;

  • A: Dairenin alanını ifade eder (birim kare cinsinden, örneğin cm², m²).
  • π (pi sayısı): Yaklaşık olarak 3,14 veya 22/7 değerini alır. Sorularda genellikle π = 3 veya π = 3,14 olarak verilir.
  • r: Dairenin yarıçapıdır. Yarıçap, merkezden çember üzerindeki herhangi bir noktaya olan uzaklıktır.

Eğer soruda yarıçap yerine çap (d) verilmişse, çapın yarısını alarak yarıçapı buluruz: r = d / 2. Çap, dairenin merkezinden geçen ve çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçasıdır.

3. Dairenin Alanı Formülünün Mantığı

Dairenin alan formülünün nereden geldiğini anlamak konuyu daha iyi kavramana yardımcı olur. Bir daireyi çok sayıda ince dilime ayırdığımızı düşün. Bu dilimleri yan yana dizersen bir dikdörtgene benzer bir şekil elde edersin. Bu dikdörtgenin kısa kenarı yarıçap (r) kadardır, uzun kenarı ise çemberin çevresinin yarısı yani π × r kadardır. Dikdörtgenin alanı kısa kenar × uzun kenar = r × π × r = π × r² olur. İşte dairenin alan formülü buradan gelir.

Bu yaklaşım, formülü ezberlemek yerine anlamana yardımcı olacaktır. Matematikte formülleri anlamak, onları hatırlamanın en etkili yoludur.

4. Dairenin Alanı ile İlgili Çözümlü Örnekler

Örnek 1: Yarıçapı Verilen Dairenin Alanı

Soru: Yarıçapı 5 cm olan bir dairenin alanını hesaplayınız. (π = 3,14)

Çözüm:

A = π × r²

A = 3,14 × 5²

A = 3,14 × 25

A = 78,5 cm²

Cevap: Dairenin alanı 78,5 cm² dir.

Örnek 2: Çapı Verilen Dairenin Alanı

Soru: Çapı 12 cm olan bir dairenin alanını hesaplayınız. (π = 3)

Çözüm:

Önce yarıçapı bulalım: r = d / 2 = 12 / 2 = 6 cm

A = π × r²

A = 3 × 6²

A = 3 × 36

A = 108 cm²

Cevap: Dairenin alanı 108 cm² dir.

Örnek 3: Alanı Verilen Dairenin Yarıçapı

Soru: Alanı 154 cm² olan bir dairenin yarıçapını bulunuz. (π = 22/7)

Çözüm:

A = π × r²

154 = (22/7) × r²

r² = 154 × 7 / 22

r² = 1078 / 22

r² = 49

r = 7 cm

Cevap: Dairenin yarıçapı 7 cm dir.

Örnek 4: Yarıçap İki Katına Çıkarsa Alan Ne Olur?

Soru: Bir dairenin yarıçapı 2 katına çıkarılırsa alanı kaç katına çıkar?

Çözüm:

İlk alan: A₁ = π × r²

Yeni yarıçap: 2r

Yeni alan: A₂ = π × (2r)² = π × 4r² = 4 × π × r² = 4 × A₁

Cevap: Yarıçap 2 katına çıkarsa alan 4 katına çıkar. Bu çok önemli bir özelliktir. Yarıçap k katına çıkarılırsa alan k² katına çıkar.

5. Daire Dilimi Nedir?

Şimdi konumuzun ikinci önemli bölümüne, daire dilimine geçelim. Daire dilimi, bir dairenin iki yarıçap ve bu yarıçaplar arasında kalan yay ile sınırlanan bölgesidir. Bir pizza dilimi gibi düşünebilirsin; pizzanın merkezinden iki kesim yapıldığında elde edilen üçgen benzeri parça bir daire dilimidir.

Daire diliminin büyüklüğünü belirleyen en önemli faktör, iki yarıçap arasındaki merkez açıdır. Merkez açı büyüdükçe daire dilimi de büyür, küçüldükçe daire dilimi de küçülür. Tam bir daire 360° olduğuna göre, daire diliminin alanı o merkez açının 360°ye oranıyla doğrudan ilişkilidir.

6. Daire Diliminin Alanı Formülü

Daire diliminin alanını hesaplamak için kullandığımız formül şudur:

A_dilim = (α / 360) × π × r²

Bu formülde;

  • A_dilim: Daire diliminin alanıdır.
  • α (alfa): Daire diliminin merkez açısıdır (derece cinsinden).
  • π: Pi sayısıdır (3,14 veya 22/7).
  • r: Dairenin yarıçapıdır.

Bu formülü şöyle de düşünebilirsin: Önce dairenin tüm alanını (π × r²) hesaplıyorsun, sonra merkez açının tam daireye oranını (α / 360) buluyorsun ve bu oranla çarpıyorsun. Yani daire diliminin alanı, tam dairenin alanının belirli bir yüzdesidir.

7. Daire Diliminin Alanı ile İlgili Çözümlü Örnekler

Örnek 5: Merkez Açısı ve Yarıçapı Verilen Daire Dilimi

Soru: Yarıçapı 6 cm ve merkez açısı 90° olan bir daire diliminin alanını hesaplayınız. (π = 3)

Çözüm:

A_dilim = (α / 360) × π × r²

A_dilim = (90 / 360) × 3 × 6²

A_dilim = (1/4) × 3 × 36

A_dilim = (1/4) × 108

A_dilim = 27 cm²

Cevap: Daire diliminin alanı 27 cm² dir.

Not: 90° tam dairenin çeyreği olduğu için dairenin alanının 1/4 ünü hesapladık. Bu mantıksal olarak da doğrudur.

Örnek 6: 120° lik Daire Dilimi

Soru: Yarıçapı 9 cm olan bir dairede merkez açısı 120° olan daire diliminin alanını bulunuz. (π = 3,14)

Çözüm:

A_dilim = (120 / 360) × 3,14 × 9²

A_dilim = (1/3) × 3,14 × 81

A_dilim = (1/3) × 254,34

A_dilim = 84,78 cm²

Cevap: Daire diliminin alanı 84,78 cm² dir.

Örnek 7: Yarım Daire (180°)

Soru: Yarıçapı 10 cm olan bir yarım dairenin alanını hesaplayınız. (π = 3,14)

Çözüm:

Yarım daire demek merkez açının 180° olması demektir.

A_dilim = (180 / 360) × 3,14 × 10²

A_dilim = (1/2) × 3,14 × 100

A_dilim = (1/2) × 314

A_dilim = 157 cm²

Cevap: Yarım dairenin alanı 157 cm² dir.

Örnek 8: Daire Diliminin Alanından Merkez Açıyı Bulma

Soru: Yarıçapı 14 cm olan bir dairede bir daire diliminin alanı 154 cm² ise merkez açısını bulunuz. (π = 22/7)

Çözüm:

A_dilim = (α / 360) × π × r²

154 = (α / 360) × (22/7) × 14²

154 = (α / 360) × (22/7) × 196

154 = (α / 360) × 616

α / 360 = 154 / 616

α / 360 = 1/4

α = 360 / 4

α = 90°

Cevap: Merkez açı 90° dir.

8. Halka Alanı (İç İçe İki Daire)

Sınavlarda sıkça karşına çıkan bir soru tipi de halka alanı hesaplamaktır. İç içe geçmiş iki daire düşün; büyük dairenin alanından küçük dairenin alanını çıkarırsan halka alanını elde edersin.

A_halka = π × R² − π × r² = π × (R² − r²)

Burada R büyük dairenin yarıçapı, r ise küçük dairenin yarıçapıdır.

Örnek 9: Halka Alanı

Soru: Büyük dairenin yarıçapı 8 cm, küçük dairenin yarıçapı 5 cm olan bir halkanın alanını bulunuz. (π = 3)

Çözüm:

A_halka = π × (R² − r²)

A_halka = 3 × (8² − 5²)

A_halka = 3 × (64 − 25)

A_halka = 3 × 39

A_halka = 117 cm²

Cevap: Halka alanı 117 cm² dir.

9. Özel Durumlar ve Kısa Yollar

Sınavlarda işine yarayacak bazı özel durumları bilmen konuyu daha hızlı çözmeni sağlar.

Çeyrek Daire (90°): Merkez açısı 90° olan daire diliminin alanı, tam dairenin alanının 1/4 üdür. A = π × r² / 4 formülüyle hızlıca hesaplanır.

Yarım Daire (180°): Merkez açısı 180° olan daire diliminin alanı, tam dairenin alanının yarısıdır. A = π × r² / 2 formülüyle bulunur.

3/4 Daire (270°): Merkez açısı 270° olan daire diliminin alanı, tam dairenin alanının 3/4 üdür. A = 3 × π × r² / 4 formülüyle hesaplanır.

Yarıçap ve Alan İlişkisi: Yarıçap k katına çıkarsa alan k² katına çıkar. Yarıçap 3 katına çıkarsa alan 9 katına çıkar. Bu oran soruları için çok önemlidir.

10. Günlük Hayattan Örnekler

Matematik günlük hayatımızın her yerindedir. Dairenin ve daire diliminin alanını kullandığımız birçok gerçek hayat durumu vardır.

Pizza Dilimi: Bir pizzayı 8 eşit parçaya böldüğünde her dilim 360° / 8 = 45° lik bir daire dilimidir. Pizzanın yarıçapını bilirsen her dilimin alanını hesaplayabilirsin.

Pasta Dilimi: Doğum günü pastasından herkesin eşit pay alması için daire dilimi hesabı yapılabilir. 6 kişiye eşit bölmek istersen her dilim 60° olur.

Bahçe Sulama Sistemi: Döner bir fıskiye belirli bir açıyla su sıkıyorsa, sulanan alan bir daire dilimi şeklindedir. Fıskiyenin menzili yarıçapı, dönme açısı ise merkez açıyı verir.

Saat: Bir saatin akrep ve yelkovanı arasında kalan bölge daire dilimi oluşturur. Saat 3:00 olduğunda iki ibrenin arasındaki açı 90° dir ve bu bir çeyrek daire dilimi yaratır.

11. Birleşik Şekillerde Daire Alanı

Sınavlarda bazen daire veya daire diliminin dikdörtgen, kare veya üçgen gibi şekillerle bir arada verildiği sorulara rastlarsın. Bu tür sorularda taralı veya boyalı alanı bulmak için şekillerin alanlarını toplayarak veya çıkararak sonuca ulaşılır.

Örnek 10: Kare İçindeki Daire

Soru: Kenar uzunluğu 10 cm olan bir karenin içine çizilmiş en büyük dairenin alanını ve kalan boşluğun alanını bulunuz. (π = 3,14)

Çözüm:

Karenin içine çizilebilecek en büyük dairenin çapı karenin kenar uzunluğuna eşittir: d = 10 cm, r = 5 cm

Dairenin alanı: A_daire = 3,14 × 5² = 3,14 × 25 = 78,5 cm²

Karenin alanı: A_kare = 10 × 10 = 100 cm²

Kalan boşluk: 100 − 78,5 = 21,5 cm²

Cevap: Dairenin alanı 78,5 cm², kalan boşluk 21,5 cm² dir.

Örnek 11: Karenin Köşelerindeki Çeyrek Daireler

Soru: Kenar uzunluğu 14 cm olan bir karenin her köşesine yarıçapı 7 cm olan birer çeyrek daire çizilmiştir. Kalan alanı bulunuz. (π = 22/7)

Çözüm:

Karenin alanı: 14 × 14 = 196 cm²

Bir çeyrek dairenin alanı: (1/4) × (22/7) × 7² = (1/4) × (22/7) × 49 = (1/4) × 154 = 38,5 cm²

4 çeyrek dairenin toplam alanı: 4 × 38,5 = 154 cm²

Kalan alan: 196 − 154 = 42 cm²

Cevap: Kalan alan 42 cm² dir.

12. Sık Yapılan Hatalar

Bu konuda öğrencilerin en çok yaptığı hataları bilmek seni sınavda bir adım öne geçirir.

Hata 1 – Çap ve Yarıçapı Karıştırmak: Soruda çap verildiğinde doğrudan formülde kullanmak büyük hata olur. Çapı 2 ye bölmeyi unutma.

Hata 2 – Kare Almayı Unutmak: r² ifadesinde önce yarıçapın karesini almalısın, sonra π ile çarpmalısın. Bazı öğrenciler π × r hesaplayıp sonra kare alıyor; bu yanlıştır.

Hata 3 – Daire Diliminde Oranı Yanlış Kurmak: Daire dilimi formülünde α / 360 oranını kullanmayı unutma. Bazen öğrenciler 360 / α oranını kullanarak hatalı sonuç buluyor.

Hata 4 – Birim Hatası: Alan hesabında sonuç her zaman kare birim cinsinden olmalıdır (cm², m²). Uzunluk birimi yazmak puanını düşürebilir.

Hata 5 – π Değerini Yanlış Almak: Soruda π değeri verilmişse o değeri kullan. Verilmemişse genellikle 3,14 veya 3 kullanabilirsin ancak soruyu dikkatlice oku.

13. Formül Özeti

Konuyu hızlıca tekrar etmek için tüm formülleri bir arada görelim:

  • Dairenin Alanı: A = π × r²
  • Daire Diliminin Alanı: A = (α / 360) × π × r²
  • Yarım Daire Alanı: A = π × r² / 2
  • Çeyrek Daire Alanı: A = π × r² / 4
  • Halka Alanı: A = π × (R² − r²)
  • Çap-Yarıçap İlişkisi: r = d / 2

14. Konu Tekrarı ve Özet

7. Sınıf Matematik Dairenin ve Daire Diliminin Alanı konusunda öğrendiğimiz temel bilgileri özetleyelim. Daire, çemberin iç bölgesi dahil tamamıdır ve alanı π × r² formülüyle hesaplanır. Daire dilimi ise dairenin iki yarıçap ve bir yay ile sınırlanan parçasıdır. Daire diliminin alanı, merkez açının tam açıya (360°) oranı ile dairenin alanının çarpılmasıyla bulunur. Yarıçap artarsa alan, yarıçabın karesinin arttığı oranda büyür. Bu konuyu pekiştirmek için bol soru çözmen çok önemlidir.

Bu konuyu iyi kavradığında hem sınavlarda hem de günlük hayatta karşına çıkan dairesel alanları kolaylıkla hesaplayabilirsin. Unutma, pratik yapmak başarının anahtarıdır!

Örnek Sorular

7. Sınıf Dairenin ve Daire Diliminin Alanı – 10 Çözümlü Soru

Aşağıda 7. Sınıf Matematik Dairenin ve Daire Diliminin Alanı konusuna ait 10 adet çözümlü soru bulunmaktadır. Soruların 6 tanesi çoktan seçmeli, 4 tanesi açık uçludur. Her sorunun ayrıntılı çözümü verilmiştir.

Soru 1 (Çoktan Seçmeli)

Yarıçapı 7 cm olan bir dairenin alanı kaç cm² dir? (π = 22/7)

  • A) 144
  • B) 154
  • C) 164
  • D) 176

Çözüm:

A = π × r² = (22/7) × 7² = (22/7) × 49 = 22 × 7 = 154 cm²

Cevap: B) 154

Soru 2 (Çoktan Seçmeli)

Çapı 20 cm olan bir dairenin alanı kaç cm² dir? (π = 3,14)

  • A) 314
  • B) 300
  • C) 628
  • D) 200

Çözüm:

r = d / 2 = 20 / 2 = 10 cm

A = π × r² = 3,14 × 10² = 3,14 × 100 = 314 cm²

Cevap: A) 314

Soru 3 (Çoktan Seçmeli)

Yarıçapı 6 cm olan bir dairede merkez açısı 60° olan daire diliminin alanı kaç cm² dir? (π = 3)

  • A) 15
  • B) 18
  • C) 21
  • D) 24

Çözüm:

A_dilim = (60/360) × 3 × 6² = (1/6) × 3 × 36 = (1/6) × 108 = 18 cm²

Cevap: B) 18

Soru 4 (Çoktan Seçmeli)

Bir dairenin yarıçapı 3 katına çıkarılırsa alanı kaç katına çıkar?

  • A) 3
  • B) 6
  • C) 9
  • D) 12

Çözüm:

Yarıçap k katına çıkarsa alan k² katına çıkar. k = 3 ise alan 3² = 9 katına çıkar.

Cevap: C) 9

Soru 5 (Çoktan Seçmeli)

Kenar uzunluğu 8 cm olan bir karenin içine çizilebilecek en büyük dairenin alanı kaç cm² dir? (π = 3)

  • A) 36
  • B) 48
  • C) 54
  • D) 64

Çözüm:

En büyük dairenin çapı karenin kenarına eşit: d = 8 cm, r = 4 cm

A = 3 × 4² = 3 × 16 = 48 cm²

Cevap: B) 48

Soru 6 (Çoktan Seçmeli)

Büyük dairenin yarıçapı 10 cm, küçük dairenin yarıçapı 6 cm olan bir halkanın alanı kaç cm² dir? (π = 3)

  • A) 180
  • B) 192
  • C) 200
  • D) 210

Çözüm:

A_halka = π × (R² − r²) = 3 × (100 − 36) = 3 × 64 = 192 cm²

Cevap: B) 192

Soru 7 (Açık Uçlu)

Alanı 200,96 cm² olan bir dairenin yarıçapını bulunuz. (π = 3,14)

Çözüm:

A = π × r²

200,96 = 3,14 × r²

r² = 200,96 / 3,14

r² = 64

r = 8 cm

Cevap: Dairenin yarıçapı 8 cm dir.

Soru 8 (Açık Uçlu)

Yarıçapı 21 cm olan bir dairede merkez açısı 120° olan daire diliminin alanını hesaplayınız. (π = 22/7)

Çözüm:

A_dilim = (120/360) × (22/7) × 21²

A_dilim = (1/3) × (22/7) × 441

A_dilim = (1/3) × 1386

A_dilim = 462 cm²

Cevap: Daire diliminin alanı 462 cm² dir.

Soru 9 (Açık Uçlu)

Bir pizzanın çapı 28 cm dir. Pizza 8 eşit dilime ayrılmıştır. Bir dilimin alanını hesaplayınız. (π = 22/7)

Çözüm:

r = 28 / 2 = 14 cm

Her dilimin merkez açısı: 360 / 8 = 45°

A_dilim = (45/360) × (22/7) × 14²

A_dilim = (1/8) × (22/7) × 196

A_dilim = (1/8) × 616

A_dilim = 77 cm²

Cevap: Bir pizza diliminin alanı 77 cm² dir.

Soru 10 (Açık Uçlu)

Yarıçapı 10 cm olan bir dairede 72° lik bir daire dilimi kesilmiştir. Geriye kalan alanı bulunuz. (π = 3,14)

Çözüm:

Dairenin toplam alanı: A = 3,14 × 10² = 314 cm²

Kesilen dilimin alanı: A_dilim = (72/360) × 314 = (1/5) × 314 = 62,8 cm²

Geriye kalan alan: 314 − 62,8 = 251,2 cm²

Cevap: Geriye kalan alan 251,2 cm² dir.

Sınav

7. Sınıf Dairenin ve Daire Diliminin Alanı – Sınav (20 Soru)

Aşağıda 7. Sınıf Matematik Dairenin ve Daire Diliminin Alanı konusundan 20 soruluk bir sınav bulunmaktadır. Tüm sorular çoktan seçmelidir. Sorularda aksi belirtilmedikçe π = 3 alınız. Süre: 40 dakika.

Soru 1

Yarıçapı 5 cm olan bir dairenin alanı kaç cm² dir?

  • A) 60
  • B) 75
  • C) 80
  • D) 90

Soru 2

Çapı 18 cm olan bir dairenin alanı kaç cm² dir?

  • A) 243
  • B) 252
  • C) 270
  • D) 324

Soru 3

Yarıçapı 4 cm olan bir dairede merkez açısı 90° olan daire diliminin alanı kaç cm² dir?

  • A) 10
  • B) 12
  • C) 14
  • D) 16

Soru 4

Alanı 75 cm² olan bir dairenin yarıçapı kaç cm dir?

  • A) 4
  • B) 5
  • C) 6
  • D) 7

Soru 5

Yarıçapı 10 cm olan bir yarım dairenin alanı kaç cm² dir?

  • A) 100
  • B) 150
  • C) 200
  • D) 300

Soru 6

Bir dairenin yarıçapı 2 katına çıkarılırsa alanı kaç katına çıkar?

  • A) 2
  • B) 4
  • C) 6
  • D) 8

Soru 7

Yarıçapı 6 cm olan bir dairede merkez açısı 120° olan daire diliminin alanı kaç cm² dir?

  • A) 30
  • B) 36
  • C) 42
  • D) 48

Soru 8

Büyük dairenin yarıçapı 7 cm, küçük dairenin yarıçapı 3 cm olan bir halkanın alanı kaç cm² dir?

  • A) 100
  • B) 110
  • C) 120
  • D) 130

Soru 9

Kenar uzunluğu 12 cm olan bir karenin içine çizilen en büyük dairenin alanı kaç cm² dir?

  • A) 100
  • B) 108
  • C) 120
  • D) 144

Soru 10

Yarıçapı 9 cm olan bir dairede merkez açısı 40° olan daire diliminin alanı kaç cm² dir?

  • A) 27
  • B) 24
  • C) 21
  • D) 18

Soru 11

Bir daire diliminin alanı 48 cm², yarıçapı 8 cm dir. Merkez açısı kaç derecedir?

  • A) 60°
  • B) 72°
  • C) 80°
  • D) 90°

Soru 12

Çapı 14 cm olan bir dairenin alanı kaç cm² dir? (π = 22/7)

  • A) 144
  • B) 154
  • C) 164
  • D) 176

Soru 13

Yarıçapı 5 cm olan bir çeyrek dairenin alanı kaç cm² dir? (π = 3)

  • A) 15,75
  • B) 17,5
  • C) 18,75
  • D) 20

Soru 14

Bir pizza 6 eşit dilime ayrılmıştır. Pizzanın yarıçapı 15 cm ise bir dilimin alanı kaç cm² dir?

  • A) 100,5
  • B) 112,5
  • C) 120
  • D) 135

Soru 15

Yarıçapı 8 cm olan bir dairenin alanının yarısı kaç cm² dir?

  • A) 84
  • B) 90
  • C) 96
  • D) 100

Soru 16

Yarıçapı r olan bir dairenin alanı 48 cm² dir. Yarıçapı 2r olan dairenin alanı kaç cm² dir?

  • A) 96
  • B) 144
  • C) 192
  • D) 240

Soru 17

Merkez açısı 270° ve yarıçapı 4 cm olan bir daire diliminin alanı kaç cm² dir?

  • A) 30
  • B) 36
  • C) 42
  • D) 48

Soru 18

Alanları eşit olan iki daire diliminden birinin yarıçapı 6 cm ve merkez açısı 80° dir. Diğerinin yarıçapı 12 cm ise merkez açısı kaç derecedir?

  • A) 10°
  • B) 20°
  • C) 30°
  • D) 40°

Soru 19

Yarıçapı 10 cm olan bir daireden 144° lik bir dilim kesilmiştir. Kalan alanı kaç cm² dir?

  • A) 160
  • B) 170
  • C) 180
  • D) 190

Soru 20

Kenar uzunluğu 20 cm olan bir karenin dört köşesine yarıçapı 5 cm olan birer çeyrek daire çizilmiştir. Taralı alanı (karenin alanı − çeyrek dairelerin toplam alanı) bulunuz.

  • A) 300
  • B) 315
  • C) 325
  • D) 340

Cevap Anahtarı

1. B) 75   |   2. A) 243   |   3. B) 12   |   4. B) 5   |   5. B) 150

6. B) 4   |   7. B) 36   |   8. C) 120   |   9. B) 108   |   10. A) 27

11. D) 90°   |   12. B) 154   |   13. C) 18,75   |   14. B) 112,5   |   15. C) 96

16. C) 192   |   17. B) 36   |   18. B) 20°   |   19. C) 180   |   20. C) 325

Çözüm İpuçları

Soru 4: 75 = 3 × r² → r² = 25 → r = 5

Soru 8: 3 × (49 − 9) = 3 × 40 = 120

Soru 11: 48 = (α/360) × 3 × 64 → 48 = (α/360) × 192 → α/360 = 1/4 → α = 90°

Soru 13: (1/4) × 3 × 25 = 75/4 = 18,75

Soru 14: Her dilim 60°, A = (60/360) × 3 × 225 = (1/6) × 675 = 112,5

Soru 17: (270/360) × 3 × 16 = (3/4) × 48 = 36

Soru 18: (80/360) × 3 × 36 = (α/360) × 3 × 144 → 24 = (α/360) × 432 → α = 20°

Soru 19: Toplam alan = 300, kesilen = (144/360) × 300 = 120, kalan = 180

Soru 20: Kare alanı = 400, 4 çeyrek daire = 1 tam daire = 3 × 25 = 75, taralı = 400 − 75 = 325

Çalışma Kağıdı

7. SINIF MATEMATİK – ÇALIŞMA KAĞIDI

Dairenin ve Daire Diliminin Alanı

Ad Soyad: ______________________________    Sınıf/No: __________    Tarih: __________

Sorularda aksi belirtilmedikçe π = 3 alınız. Çözümlerinizi boş alanlara yazınız.

ETKİNLİK 1 – Formül Tamamlama

Aşağıdaki formüllerdeki boşlukları doldurunuz.

1) Dairenin Alanı = ______ × r²

2) Daire Diliminin Alanı = (α / ______) × π × ______

3) Yarım Daire Alanı = π × r² / ______

4) Çeyrek Daire Alanı = ______ × r² / 4

5) Halka Alanı = π × (____² − ____²)

6) Çap ile yarıçap arasındaki ilişki: r = ______ / 2

ETKİNLİK 2 – Tabloyu Doldur

Aşağıdaki tabloda verilen bilgileri kullanarak boş hücreleri doldurunuz. (π = 3)

Yarıçap (r) Çap (d) Dairenin Alanı
3 cm ______ ______
______ 16 cm ______
10 cm ______ ______
______ ______ 108 cm²

ETKİNLİK 3 – Daire Dilimi Hesaplama

Aşağıdaki daire dilimlerinin alanlarını hesaplayınız. (π = 3)

1) Yarıçap: 8 cm, Merkez Açı: 45°

Çözüm: _______________________________________________________________

Cevap: _____________ cm²

2) Yarıçap: 12 cm, Merkez Açı: 60°

Çözüm: _______________________________________________________________

Cevap: _____________ cm²

3) Yarıçap: 15 cm, Merkez Açı: 240°

Çözüm: _______________________________________________________________

Cevap: _____________ cm²

4) Yarıçap: 5 cm, Merkez Açı: 180°

Çözüm: _______________________________________________________________

Cevap: _____________ cm²

ETKİNLİK 4 – Problemler

Aşağıdaki problemleri çözünüz. Çözümlerinizi ayrıntılı olarak yazınız. (π = 3)

Problem 1: Bir bahçe fıskiyesi 6 metre uzağa su sıkabiliyor ve 120° lik açıyla dönüyor. Fıskiyenin suladığı alanı hesaplayınız.

Problem 2: Çapı 24 cm olan yuvarlak bir pastanın 3/8 i yenmiştir. Geriye kalan pastanın alanını bulunuz.

Problem 3: Kenar uzunluğu 10 cm olan bir karenin içine en büyük daire çizilmiştir. Dairenin dışında kalan taralı alanı bulunuz.

Problem 4: Büyük dairenin çapı 20 cm, küçük dairenin çapı 12 cm olan bir halkanın alanını bulunuz.

ETKİNLİK 5 – Doğru-Yanlış

Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına (D), yanlış olanların yanına (Y) yazınız.

1) (   ) Dairenin alanı π × d² formülüyle bulunur.

2) (   ) Yarıçapı 2 katına çıkan dairenin alanı 4 katına çıkar.

3) (   ) 180° lik bir daire dilimi yarım dairedir.

4) (   ) Çember bir alandır, daire ise bir çizgidir.

5) (   ) Halka alanı hesaplamak için iki dairenin alanı toplanır.

6) (   ) Çeyrek dairenin merkez açısı 90° dir.

ETKİNLİK 6 – Eşleştirme

Soldaki ifadeleri sağdaki değerlerle eşleştiriniz.

a) r = 4 cm olan dairenin alanı (π=3) (   ) 75 cm²
b) r = 5 cm, α = 90° daire dilimi alanı (π=3) (   ) 48 cm²
c) r = 5 cm olan dairenin alanı (π=3) (   ) 18,75 cm²
d) r = 6 cm olan yarım dairenin alanı (π=3) (   ) 54 cm²

CEVAP ANAHTARI

Etkinlik 1: 1) π   2) 360, r²   3) 2   4) π   5) R, r   6) d

Etkinlik 2: Satır 1: 6 cm, 27 cm²  |  Satır 2: 8 cm, 192 cm²  |  Satır 3: 20 cm, 300 cm²  |  Satır 4: 6 cm, 12 cm

Etkinlik 3: 1) 24 cm²   2) 72 cm²   3) 450 cm²   4) 37,5 cm²

Etkinlik 4: Problem 1: 36 m²   Problem 2: 270 cm²   Problem 3: 25 cm²   Problem 4: 192 cm²

Etkinlik 5: 1) Y   2) D   3) D   4) Y   5) Y   6) D

Etkinlik 6: a → 48 cm²   b → 18,75 cm²   c → 75 cm²   d → 54 cm²

Sıkça Sorulan Sorular

7. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?

2025-2026 müfredatına göre 7. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.

7. sınıf dairenin ve daire diliminin alanı konuları hangi dönemlerde işleniyor?

7. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.

7. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?

Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.