Birler, onlar ve yüzler basamağı kavramları ve basamak değeri hesaplama.
Konu Anlatımı
3. Sınıf Matematik Basamak Adları ve Basamak Değerleri Konu Anlatımı
Sevgili öğrenciler, bu dersimizde basamak adları ve basamak değerleri konusunu öğreneceğiz. Bu konu, matematik dersinin en temel yapı taşlarından biridir. Sayıları doğru okumak, yazmak ve anlamak için basamak kavramını çok iyi bilmemiz gerekir. Haydi birlikte adım adım öğrenelim!
Sayı Nedir?
Günlük hayatımızda her yerde sayılarla karşılaşırız. Markette bir ürünün fiyatına bakarız, otobüsün numarasını okuruz, sınıftaki öğrenci sayısını sayarız. İşte tüm bu durumlarda doğal sayıları kullanırız. Doğal sayılar 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 rakamlarıyla oluşturulur. Bu on rakamı yan yana getirerek istediğimiz kadar büyük sayılar yazabiliriz.
Peki bir sayıdaki rakamların yeri neden önemlidir? Örneğin 35 ile 53 aynı rakamlardan oluşur ama farklı sayılardır. İşte bu farkı anlamak için basamak kavramını öğrenmemiz gerekir.
Basamak Kavramı Nedir?
Bir sayıdaki her rakamın bulunduğu yere basamak denir. Rakamlar sayının içinde farklı yerlerde dururlar ve her yerin kendine özel bir adı vardır. Bir rakamın sayının neresinde durduğu, o rakamın değerini doğrudan etkiler. Basamak kavramını anlamak, sayıları doğru okumamızı ve yazmamızı sağlar.
3. sınıf matematik müfredatında üç basamaklı sayılarla çalışırız. Bu nedenle üç temel basamağı çok iyi öğrenmemiz gerekir. Bunlar sağdan sola doğru sırasıyla birler basamağı, onlar basamağı ve yüzler basamağı olarak adlandırılır.
Birler Basamağı
Bir sayının en sağında bulunan rakam, birler basamağında yer alır. Birler basamağındaki rakam, o sayıda kaç tane "bir" olduğunu gösterir. Birler basamağı, sayının en küçük değerli basamağıdır.
Örnek: 7 sayısında, 7 rakamı birler basamağındadır. Bu sayıda 7 tane bir vardır.
Örnek: 24 sayısında, 4 rakamı birler basamağındadır. Bu, sayının içinde 4 tane bir olduğunu gösterir.
Örnek: 158 sayısında, 8 rakamı birler basamağındadır. Bu da 8 tane bir anlamına gelir.
Birler basamağındaki bir rakamın basamak değeri, rakamın kendisine eşittir. Yani birler basamağında 5 varsa, basamak değeri 5'tir.
Onlar Basamağı
Bir sayıda sağdan ikinci sırada bulunan rakam, onlar basamağında yer alır. Onlar basamağındaki rakam, o sayıda kaç tane "on" olduğunu gösterir. On, birlerden daha büyük bir değere sahiptir. On tane bir, bir tane on eder.
Örnek: 36 sayısında, 3 rakamı onlar basamağındadır. Bu sayıda 3 tane on yani 30 tane bir vardır.
Örnek: 85 sayısında, 8 rakamı onlar basamağındadır. Bu, sayının içinde 8 tane on yani 80 tane bir olduğunu gösterir.
Örnek: 247 sayısında, 4 rakamı onlar basamağındadır. Bu da 4 tane on yani 40 anlamına gelir.
Onlar basamağındaki bir rakamın basamak değeri, o rakamın 10 ile çarpılmasıyla bulunur. Yani onlar basamağında 4 varsa basamak değeri 4 x 10 = 40'tır.
Yüzler Basamağı
Bir sayıda sağdan üçüncü sırada bulunan rakam, yüzler basamağında yer alır. Yüzler basamağındaki rakam, o sayıda kaç tane "yüz" olduğunu gösterir. Yüz, onlardan daha büyük bir değere sahiptir. On tane on, bir tane yüz eder.
Örnek: 300 sayısında, 3 rakamı yüzler basamağındadır. Bu sayıda 3 tane yüz vardır.
Örnek: 572 sayısında, 5 rakamı yüzler basamağındadır. Bu, sayının içinde 5 tane yüz yani 500 olduğunu gösterir.
Örnek: 916 sayısında, 9 rakamı yüzler basamağındadır. Bu da 9 tane yüz yani 900 anlamına gelir.
Yüzler basamağındaki bir rakamın basamak değeri, o rakamın 100 ile çarpılmasıyla bulunur. Yani yüzler basamağında 5 varsa basamak değeri 5 x 100 = 500'dür.
Basamak Adı ile Basamak Değeri Arasındaki Fark
Bu iki kavram çok karıştırılır. Şimdi aradaki farkı net bir şekilde açıklayalım:
Basamak adı: Bir rakamın sayının neresinde durduğunu belirtir. Birler, onlar veya yüzler gibi isimlerdir. Basamak adı, rakamın pozisyonunu tanımlar.
Basamak değeri: Bir rakamın bulunduğu basamağa göre kazandığı sayısal değeri ifade eder. Rakamın gerçek büyüklüğünü gösterir.
Örnek: 365 sayısını ele alalım.
3 rakamı → Basamak adı: Yüzler basamağı → Basamak değeri: 300
6 rakamı → Basamak adı: Onlar basamağı → Basamak değeri: 60
5 rakamı → Basamak adı: Birler basamağı → Basamak değeri: 5
Gördüğünüz gibi, aynı rakam farklı basamaklarda farklı değerler alır. Örneğin 5 rakamı birler basamağında 5 değerindeyken, onlar basamağında 50, yüzler basamağında ise 500 değerinde olurdu.
Sayıları Basamaklarına Ayırma (Çözümleme)
Bir sayıyı basamaklarına ayırmak, sayıyı daha iyi anlamamızı sağlar. Buna çözümleme ya da açılım denir. Sayıyı basamak değerlerinin toplamı olarak yazarız.
Örnek 1: 482 sayısını basamaklarına ayıralım.
4 yüzlük + 8 onluk + 2 birlik = 400 + 80 + 2 = 482
Örnek 2: 739 sayısını basamaklarına ayıralım.
7 yüzlük + 3 onluk + 9 birlik = 700 + 30 + 9 = 739
Örnek 3: 205 sayısını basamaklarına ayıralım.
2 yüzlük + 0 onluk + 5 birlik = 200 + 0 + 5 = 205
Bu örnekte dikkat ederseniz, onlar basamağında 0 rakamı var. 0 rakamı herhangi bir basamakta olabilir ve o basamağın değerinin sıfır olduğunu gösterir. Ancak sayının yapısını bozmaz, sadece o basamakta değer olmadığını belirtir.
Örnek 4: 150 sayısını basamaklarına ayıralım.
1 yüzlük + 5 onluk + 0 birlik = 100 + 50 + 0 = 150
Basamak Değerlerini Toplama
Her sayı, basamak değerlerinin toplamına eşittir. Bu çok önemli bir kuraldır. Herhangi bir sayıyı basamak değerlerine ayırıp tekrar toplarsak aynı sayıyı elde ederiz.
Örnek: 694 sayısı
Yüzler basamağı değeri: 600
Onlar basamağı değeri: 90
Birler basamağı değeri: 4
Toplam: 600 + 90 + 4 = 694 ✓
Bu yöntem, toplama ve çıkarma işlemlerinde de bize çok yardımcı olur. Büyük sayıları basamak değerlerine ayırarak daha kolay toplama ve çıkarma yapabiliriz.
Bir Sayının Basamak Değerini Bulma
Bir sayıdaki herhangi bir rakamın basamak değerini bulmak için şu adımları izleriz:
Adım 1: Rakamın hangi basamakta olduğunu belirle (birler, onlar veya yüzler).
Adım 2: Rakamı, basamağına göre çarp. Birler basamağı için 1 ile, onlar basamağı için 10 ile, yüzler basamağı için 100 ile çarp.
Adım 3: Çıkan sonuç, o rakamın basamak değeridir.
Örnek: 847 sayısında 4 rakamının basamak değeri nedir?
4 rakamı onlar basamağındadır. 4 x 10 = 40. Yani 4 rakamının basamak değeri 40'tır.
Örnek: 263 sayısında 2 rakamının basamak değeri nedir?
2 rakamı yüzler basamağındadır. 2 x 100 = 200. Yani 2 rakamının basamak değeri 200'dür.
Örnek: 519 sayısında 9 rakamının basamak değeri nedir?
9 rakamı birler basamağındadır. 9 x 1 = 9. Yani 9 rakamının basamak değeri 9'dur.
Rakamın Sayısal Değeri ve Basamak Değeri
Her rakamın iki farklı değeri vardır: sayısal değeri (rakam değeri) ve basamak değeri.
Sayısal değer: Rakamın kendisidir. Hangi basamakta olursa olsun değişmez. Örneğin 5 rakamının sayısal değeri her zaman 5'tir.
Basamak değeri: Rakamın bulunduğu basamağa göre kazandığı değerdir. Basamak değişirse, basamak değeri de değişir.
Örnek: 555 sayısında üç tane 5 rakamı var. Hepsinin sayısal değeri 5'tir. Ama basamak değerleri farklıdır:
Yüzler basamağındaki 5 → Basamak değeri: 500
Onlar basamağındaki 5 → Basamak değeri: 50
Birler basamağındaki 5 → Basamak değeri: 5
Bu örnek, aynı rakamın farklı basamaklarda ne kadar farklı değerler alabileceğini çok güzel göstermektedir.
Basamak Tablosu ile Çalışma
Basamak tablosu, sayıları anlamanın en kolay yollarından biridir. Bir tablo çizerek sayının her rakamını doğru basamağa yerleştiririz.
Örnek: 476 sayısını basamak tablosunda gösterelim.
| Yüzler | Onlar | Birler |
| 4 | 7 | 6 |
Tablodan okuyoruz: 4 yüzlük, 7 onluk, 6 birlik = 400 + 70 + 6 = 476
Örnek: 308 sayısını basamak tablosunda gösterelim.
| Yüzler | Onlar | Birler |
| 3 | 0 | 8 |
Tablodan okuyoruz: 3 yüzlük, 0 onluk, 8 birlik = 300 + 0 + 8 = 308
İki Basamaklı Sayılarda Basamak Değerleri
İki basamaklı sayılarda sadece birler ve onlar basamağı bulunur. 10 ile 99 arasındaki sayılar iki basamaklıdır.
Örnek: 56 sayısında:
5 rakamı → Onlar basamağı → Basamak değeri: 50
6 rakamı → Birler basamağı → Basamak değeri: 6
Örnek: 91 sayısında:
9 rakamı → Onlar basamağı → Basamak değeri: 90
1 rakamı → Birler basamağı → Basamak değeri: 1
Üç Basamaklı Sayılarda Basamak Değerleri
Üç basamaklı sayılarda birler, onlar ve yüzler basamağı bulunur. 100 ile 999 arasındaki sayılar üç basamaklıdır.
Örnek: 834 sayısında:
8 rakamı → Yüzler basamağı → Basamak değeri: 800
3 rakamı → Onlar basamağı → Basamak değeri: 30
4 rakamı → Birler basamağı → Basamak değeri: 4
Toplamı kontrol edelim: 800 + 30 + 4 = 834 ✓
Sıfırın Basamaktaki Rolü
Sıfır (0) özel bir rakamdır. Herhangi bir basamakta bulunabilir, ancak yüzler basamağında en solda tek başına bulunamaz (çünkü o zaman sayı üç basamaklı olmaz). Sıfırın basamak değeri her zaman 0'dır.
Örnek: 307 sayısında:
3 rakamı → Yüzler basamağı → Basamak değeri: 300
0 rakamı → Onlar basamağı → Basamak değeri: 0
7 rakamı → Birler basamağı → Basamak değeri: 7
Sıfır, onlar basamağında yer tutucu görevi görür. Sayı 37 değil 307 olur.
Örnek: 420 sayısında:
4 rakamı → Yüzler basamağı → Basamak değeri: 400
2 rakamı → Onlar basamağı → Basamak değeri: 20
0 rakamı → Birler basamağı → Basamak değeri: 0
Günlük Hayatta Basamak Değerleri
Basamak değerleri sadece matematik dersinde değil, günlük hayatımızda da karşımıza çıkar. İşte bazı örnekler:
Para sayarken: Elinizde 3 tane 100 liralık, 5 tane 10 liralık ve 7 tane 1 liralık banknot varsa toplam paranız 357 liradır. Burada 100 liralıklar yüzler basamağını, 10 liralıklar onlar basamağını, 1 liralıklar birler basamağını temsil eder.
Ev numaralarında: Sokağınızdaki bir evin numarası 245 ise bu sayının basamak değerlerini bilmek, adresi doğru bulmamıza yardımcı olur.
Sayfa numaralarında: Bir kitabın 368. sayfasını açmak istediğimizde basamak değerlerini bilirsek sayıyı daha kolay okur ve buluruz.
Basamak Değerleri ile Karşılaştırma
İki sayıyı karşılaştırırken basamak değerleri çok işe yarar. Önce yüzler basamağına bakarız. Yüzler basamağı büyük olan sayı daha büyüktür. Eğer yüzler basamağı eşitse onlar basamağına, o da eşitse birler basamağına bakarız.
Örnek: 583 ve 491 sayılarını karşılaştıralım.
583'ün yüzler basamağı: 5 (değeri 500)
491'in yüzler basamağı: 4 (değeri 400)
500 > 400 olduğu için 583 > 491'dir.
Örnek: 347 ve 352 sayılarını karşılaştıralım.
Yüzler basamağı eşit (3 = 3). Onlar basamağına bakarız: 4 ve 5. 5 > 4 olduğu için 352 > 347'dir.
Basamak Değerleri ile Toplama İşlemi
Toplama işlemi yaparken basamak değerlerini kullanmak işimizi kolaylaştırır. Aynı basamaktaki rakamları alt alta toplayarak sonuca ulaşırız.
Örnek: 234 + 152 işlemini basamak değerleriyle yapalım.
Yüzler: 200 + 100 = 300
Onlar: 30 + 50 = 80
Birler: 4 + 2 = 6
Toplam: 300 + 80 + 6 = 386
Basamak Değerleri ile Çıkarma İşlemi
Çıkarma işleminde de basamak değerlerinden faydalanabiliriz.
Örnek: 578 - 243 işlemini basamak değerleriyle yapalım.
Yüzler: 500 - 200 = 300
Onlar: 70 - 40 = 30
Birler: 8 - 3 = 5
Sonuç: 300 + 30 + 5 = 335
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
1. Basamaklar sağdan sola doğru okunur: birler, onlar, yüzler.
2. Basamak değeri ile sayısal değeri (rakam değeri) karıştırmayın. Sayısal değer rakamın kendisidir, basamak değeri ise o rakamın bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir.
3. Sıfır hangi basamakta olursa olsun basamak değeri 0'dır.
4. Bir sayının basamak değerlerinin toplamı o sayının kendisine eşittir.
5. Aynı rakam farklı basamaklarda farklı değerler alır.
Alıştırma Örnekleri
Şimdi öğrendiklerimizi pekiştirmek için bazı örnekler çözelim:
Örnek 1: 648 sayısında 6 rakamının basamak adı ve basamak değeri nedir?
Çözüm: 6 rakamı sağdan üçüncü sırada, yani yüzler basamağındadır. Basamak değeri: 6 x 100 = 600
Örnek 2: 215 sayısını basamak değerlerine ayırınız.
Çözüm: 2 yüzlük + 1 onluk + 5 birlik = 200 + 10 + 5 = 215
Örnek 3: Yüzler basamağı 7, onlar basamağı 0, birler basamağı 3 olan sayı hangisidir?
Çözüm: 700 + 0 + 3 = 703
Örnek 4: 999 sayısındaki her rakamın basamak değerini bulunuz.
Çözüm: Yüzler basamağındaki 9 → 900, Onlar basamağındaki 9 → 90, Birler basamağındaki 9 → 9
Örnek 5: 460 sayısında 0 rakamının basamak değeri nedir?
Çözüm: 0 rakamı birler basamağındadır. 0 x 1 = 0. Basamak değeri 0'dır.
Örnek 6: Hangi sayının onlar basamağındaki rakamın basamak değeri 70'tir? 175, 378, 471, 710
Çözüm: Onlar basamağındaki rakamın basamak değerinin 70 olması için onlar basamağında 7 olmalıdır. 175 sayısında onlar basamağı 7'dir. 7 x 10 = 70. Cevap: 175 ve 471 ve 378 sayılarında onlar basamağı 7 değildir. 175'te onlar basamağı 7, 378'de onlar basamağı 7, hayır 378'de onlar basamağı 7'dir. Tekrar bakalım: 175 → onlar: 7 ✓, 378 → onlar: 7 ✓, 471 → onlar: 7 ✓, 710 → onlar: 1. Doğru cevaplar: 175, 378 ve 471.
Özet
Bu dersimizde 3. Sınıf Matematik Basamak Adları ve Basamak Değerleri konusunu detaylı olarak öğrendik. Öğrendiğimiz ana kavramları özetleyelim:
Birler basamağı: Sayının en sağındaki rakamdır. Basamak değeri rakamın kendisidir (rakam x 1).
Onlar basamağı: Sağdan ikinci rakamdır. Basamak değeri rakamın 10 katıdır (rakam x 10).
Yüzler basamağı: Sağdan üçüncü rakamdır. Basamak değeri rakamın 100 katıdır (rakam x 100).
Bir sayının basamak değerlerinin toplamı her zaman o sayının kendisini verir. Basamak adları ve basamak değerlerini iyi öğrenmek, ileride çok daha büyük sayılarla çalışırken de işimize yarayacaktır. Bu temel bilgiyi sağlam öğrenmek, matematikte başarının anahtarıdır. Bol bol alıştırma yaparak bu konuyu pekiştirebilirsiniz. Başarılar!
Örnek Sorular
3. Sınıf Matematik Basamak Adları ve Basamak Değerleri Çözümlü Sorular
Aşağıda Basamak Adları ve Basamak Değerleri konusuna ait 10 adet çözümlü soru bulunmaktadır. Her sorunun ardından detaylı çözümü verilmiştir.
Soru 1 (Çoktan Seçmeli)
743 sayısında 4 rakamının basamak adı ve basamak değeri nedir?
A) Birler basamağı - 4
B) Onlar basamağı - 40
C) Yüzler basamağı - 400
D) Onlar basamağı - 4
Çözüm: 743 sayısında sağdan başlayarak saydığımızda 3 birler, 4 onlar, 7 yüzler basamağındadır. 4 rakamı onlar basamağındadır. Basamak değeri = 4 x 10 = 40.
Doğru Cevap: B
Soru 2 (Çoktan Seçmeli)
Aşağıdaki sayılardan hangisinde 5 rakamının basamak değeri 500'dür?
A) 358
B) 253
C) 512
D) 175
Çözüm: 5 rakamının basamak değerinin 500 olması için yüzler basamağında olması gerekir. Seçenekleri inceleyelim: 358 → yüzler: 3, 253 → yüzler: 2, 512 → yüzler: 5, 175 → yüzler: 1. Yüzler basamağında 5 olan sayı 512'dir. 5 x 100 = 500.
Doğru Cevap: C
Soru 3 (Çoktan Seçmeli)
926 sayısının basamak değerleri toplamı kaçtır?
A) 17
B) 926
C) 900
D) 920
Çözüm: 926 sayısının basamak değerleri: Yüzler → 900, Onlar → 20, Birler → 6. Toplam = 900 + 20 + 6 = 926. Bir sayının basamak değerlerinin toplamı her zaman sayının kendisine eşittir.
Doğru Cevap: B
Soru 4 (Çoktan Seçmeli)
Bir sayının yüzler basamağındaki rakamın basamak değeri 300, birler basamağındaki rakamın basamak değeri 8 ve onlar basamağında 0 vardır. Bu sayı kaçtır?
A) 380
B) 308
C) 830
D) 038
Çözüm: Yüzler basamağı değeri 300 ise rakam 3'tür. Onlar basamağında 0 var, birler basamağı değeri 8 ise rakam 8'dir. Sayı = 300 + 0 + 8 = 308.
Doğru Cevap: B
Soru 5 (Çoktan Seçmeli)
465 sayısında onlar basamağındaki rakamın basamak değeri ile birler basamağındaki rakamın basamak değeri arasındaki fark kaçtır?
A) 1
B) 55
C) 65
D) 60
Çözüm: 465 sayısında onlar basamağı: 6, basamak değeri = 60. Birler basamağı: 5, basamak değeri = 5. Fark = 60 - 5 = 55.
Doğru Cevap: B
Soru 6 (Açık Uçlu)
572 sayısını basamak değerlerine ayırarak yazınız. Her rakamın basamak adını ve basamak değerini belirtiniz.
Çözüm:
572 sayısında üç rakam vardır:
5 rakamı → Basamak adı: Yüzler basamağı → Basamak değeri: 5 x 100 = 500
7 rakamı → Basamak adı: Onlar basamağı → Basamak değeri: 7 x 10 = 70
2 rakamı → Basamak adı: Birler basamağı → Basamak değeri: 2 x 1 = 2
Açılımı: 572 = 500 + 70 + 2
Soru 7 (Açık Uçlu)
Aşağıdaki sayıların her birinde altı çizili rakamın basamak adını ve basamak değerini yazınız: 381, 649, 257
Çözüm:
381 sayısında 8 rakamı → Onlar basamağı → Basamak değeri: 80
649 sayısında 6 rakamı → Yüzler basamağı → Basamak değeri: 600
257 sayısında 7 rakamı → Birler basamağı → Basamak değeri: 7
Soru 8 (Açık Uçlu)
200 + 50 + 3 işleminin sonucu hangi sayıdır? Bu sayının her basamağındaki rakamı yazınız.
Çözüm:
200 + 50 + 3 = 253
Yüzler basamağındaki rakam: 2
Onlar basamağındaki rakam: 5
Birler basamağındaki rakam: 3
Kontrol: 2 yüzlük + 5 onluk + 3 birlik = 200 + 50 + 3 = 253 ✓
Soru 9 (Açık Uçlu)
Ali'nin 3 tane 100 liralık, 4 tane 10 liralık ve 6 tane 1 liralık parası vardır. Ali'nin toplam kaç lirası vardır? Cevabınızı basamak değerleriyle açıklayınız.
Çözüm:
3 tane 100 liralık = 3 x 100 = 300 lira (yüzler basamağı değeri)
4 tane 10 liralık = 4 x 10 = 40 lira (onlar basamağı değeri)
6 tane 1 liralık = 6 x 1 = 6 lira (birler basamağı değeri)
Toplam = 300 + 40 + 6 = 346 lira
Ali'nin toplam 346 lirası vardır.
Soru 10 (Açık Uçlu)
888 sayısındaki her 8 rakamının basamak adını ve basamak değerini yazınız. Basamak değerleri arasındaki farkları bulunuz.
Çözüm:
888 sayısında üç tane 8 rakamı vardır:
Yüzler basamağındaki 8 → Basamak değeri: 800
Onlar basamağındaki 8 → Basamak değeri: 80
Birler basamağındaki 8 → Basamak değeri: 8
Farklar:
Yüzler - Onlar: 800 - 80 = 720
Onlar - Birler: 80 - 8 = 72
Yüzler - Birler: 800 - 8 = 792
Çalışma Kağıdı
3. Sınıf Matematik - Basamak Adları ve Basamak Değerleri Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Sınıf/No: __________ Tarih: __________
Etkinlik 1: Basamak Tablosunu Doldur
Aşağıdaki sayıları basamak tablosuna yerleştiriniz.
| Sayı | Yüzler Basamağı | Onlar Basamağı | Birler Basamağı |
|---|---|---|---|
| 538 | |||
| 271 | |||
| 409 | |||
| 650 | |||
| 183 |
Etkinlik 2: Basamak Değerlerini Yaz
Aşağıdaki sayılarda koyu yazılmış rakamın basamak adını ve basamak değerini yazınız.
a) 472 → Basamak adı: ________________ Basamak değeri: ________
b) 365 → Basamak adı: ________________ Basamak değeri: ________
c) 918 → Basamak adı: ________________ Basamak değeri: ________
d) 704 → Basamak adı: ________________ Basamak değeri: ________
e) 506 → Basamak adı: ________________ Basamak değeri: ________
f) 283 → Basamak adı: ________________ Basamak değeri: ________
Etkinlik 3: Sayıyı Basamak Değerlerine Ayır
Aşağıdaki sayıları basamak değerlerine ayırarak örnek gibi yazınız.
Örnek: 347 = 300 + 40 + 7
a) 582 = _______ + _______ + _______
b) 916 = _______ + _______ + _______
c) 203 = _______ + _______ + _______
d) 470 = _______ + _______ + _______
e) 861 = _______ + _______ + _______
f) 745 = _______ + _______ + _______
Etkinlik 4: Basamak Değerlerinden Sayıyı Bul
Verilen basamak değerlerini toplayarak sayıyı bulunuz.
a) 600 + 30 + 5 = _______
b) 100 + 90 + 2 = _______
c) 500 + 0 + 8 = _______
d) 300 + 40 + 0 = _______
e) 900 + 10 + 7 = _______
f) 200 + 60 + 1 = _______
Etkinlik 5: Eşleştirme
Sol sütundaki sayıları sağ sütundaki doğru açılımla eşleştiriniz.
1) 429 ( ) 300 + 70 + 6
2) 376 ( ) 500 + 10 + 8
3) 518 ( ) 400 + 20 + 9
4) 805 ( ) 200 + 60 + 3
5) 263 ( ) 800 + 0 + 5
Etkinlik 6: Doğru mu Yanlış mı?
Aşağıdaki ifadelerin doğru olup olmadığını belirleyiniz. Doğruysa (D), yanlışsa (Y) yazınız.
a) ( ) 456 sayısında 5 rakamının basamak değeri 50'dir.
b) ( ) 302 sayısında 0 rakamının basamak değeri 0'dır.
c) ( ) 789 sayısında 7 rakamı onlar basamağındadır.
d) ( ) 630 sayısının basamak değerleri toplamı 630'dur.
e) ( ) 111 sayısındaki tüm rakamların basamak değeri aynıdır.
f) ( ) 250 sayısında 2 rakamının basamak değeri 200'dür.
Etkinlik 7: Boşlukları Doldur
a) 374 sayısında 3 rakamı ____________ basamağındadır ve basamak değeri ________'dir/tür.
b) 528 sayısında ____________ basamağındaki rakamın basamak değeri 20'dir.
c) Bir sayının ____________ basamağındaki rakamın basamak değerini bulmak için o rakamı 100 ile çarparız.
d) 609 sayısında onlar basamağındaki rakam ________'dir/dır ve basamak değeri ________'dir/dır.
e) 7 yüzlük + 3 onluk + 5 birlik = ________
f) 841 sayısında birler basamağındaki rakamın basamak değeri ________'dir/tir.
Etkinlik 8: Sayıyı Oluştur
Verilen ipuçlarına göre sayıyı bulunuz.
a) Yüzler basamağı 6, onlar basamağı 2, birler basamağı 9 olan sayı: _______
b) Yüzler basamağındaki rakamın basamak değeri 500, onlar basamağındaki rakamın basamak değeri 30, birler basamağındaki rakamın basamak değeri 1 olan sayı: _______
c) Birler basamağında 0, onlar basamağında 4, yüzler basamağında 8 olan sayı: _______
d) Basamak değerleri toplamı 700 + 10 + 6 olan sayı: _______
Çalışma kağıdını tamamladıktan sonra cevaplarınızı kontrol ediniz. Başarılar!
Cevap Anahtarı
Etkinlik 1: 538 → 5, 3, 8 | 271 → 2, 7, 1 | 409 → 4, 0, 9 | 650 → 6, 5, 0 | 183 → 1, 8, 3
Etkinlik 2: a) Yüzler - 400 b) Onlar - 60 c) Birler - 8 d) Yüzler - 700 e) Onlar - 0 f) Birler - 3
Etkinlik 3: a) 500+80+2 b) 900+10+6 c) 200+0+3 d) 400+70+0 e) 800+60+1 f) 700+40+5
Etkinlik 4: a) 635 b) 192 c) 508 d) 340 e) 917 f) 261
Etkinlik 5: 1-3, 2-1, 3-2, 4-5, 5-4
Etkinlik 6: a) D b) D c) Y (yüzler basamağında) d) D e) Y (500, 50, 5 farklıdır) f) D
Etkinlik 7: a) yüzler, 300 b) onlar c) yüzler d) 0, 0 e) 735 f) 1
Etkinlik 8: a) 629 b) 531 c) 840 d) 716
Sıkça Sorulan Sorular
3. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?
2025-2026 müfredatına göre 3. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
3. sınıf basamak adları ve basamak değerleri konuları hangi dönemlerde işleniyor?
3. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.
3. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?
Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.