Üç basamaklı doğal sayıları okuma, yazma ve gösterme çalışmaları.
Konu Anlatımı
3. Sınıf Matematik – Doğal Sayıları Okuma ve Yazma
Sevgili öğrenciler, bu dersimizde 3. Sınıf Matematik Doğal Sayıları Okuma ve Yazma konusunu en ince ayrıntısına kadar öğreneceğiz. Doğal sayıları doğru okumak ve yazmak, matematik dersinin temel taşlarından biridir. Bu konuyu iyi anladığınızda toplama, çıkarma ve ileriki yıllarda çarpma-bölme işlemlerini çok daha kolay yapabilirsiniz.
Doğal Sayılar Nedir?
Doğal sayılar, saymak için kullandığımız sayılardır. 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12… şeklinde sonsuza kadar devam eder. Doğal sayılar günlük hayatımızda her yerde karşımıza çıkar. Marketteki ürünlerin fiyatlarından okulumuzun numarasına, telefon numaralarından arabaların plakalarına kadar her yerde doğal sayıları kullanırız.
Doğal sayıların en küçüğü 0'dır. En büyük doğal sayı yoktur çünkü her sayının bir fazlası yazılabilir. Yani doğal sayılar sonsuzdur.
Rakamlar ve Sayılar Arasındaki Fark
Öncelikle rakam ile sayı arasındaki farkı iyi bilmemiz gerekir. Matematikte toplam 10 tane rakam vardır. Bunlar: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 rakamlarıdır. Bu 10 rakamı kullanarak istediğimiz kadar sayı yazabiliriz. Tıpkı alfabemizdeki harflerle kelimeler yazdığımız gibi, rakamlarla da sayılar yazarız.
Örneğin 5 bir rakamdır aynı zamanda bir sayıdır. Ancak 35 sadece bir sayıdır; 3 ve 5 rakamlarından oluşur. 748 de bir sayıdır ve 7, 4, 8 rakamlarından meydana gelir.
Basamak Kavramı
3. Sınıf Matematik Doğal Sayıları Okuma ve Yazma konusunda en önemli kavramlardan biri basamak kavramıdır. Bir sayıdaki rakamların bulunduğu yere basamak denir. Sağdan sola doğru basamaklar şu şekilde sıralanır:
- Birler basamağı: Sayının en sağındaki rakamdır. Bu basamaktaki rakam kendi değerindedir.
- Onlar basamağı: Sağdan ikinci sıradaki rakamdır. Bu basamaktaki rakamın değeri 10 ile çarpılarak bulunur.
- Yüzler basamağı: Sağdan üçüncü sıradaki rakamdır. Bu basamaktaki rakamın değeri 100 ile çarpılarak bulunur.
- Binler basamağı: Sağdan dördüncü sıradaki rakamdır. Bu basamaktaki rakamın değeri 1000 ile çarpılarak bulunur.
3. sınıf müfredatında üç basamaklı ve dört basamaklı (binler basamağına kadar) sayıları öğreniyoruz. Bu sayıları doğru okumak ve yazmak çok önemlidir.
Basamak Değeri ve Sayı Değeri
Her rakamın bir sayı değeri bir de basamak değeri vardır. Sayı değeri, rakamın kendi değeridir ve hiç değişmez. Basamak değeri ise rakamın bulunduğu basamağa göre değişir.
Örnek: 375 sayısını inceleyelim.
Bu sayıda 3 rakamının sayı değeri 3'tür. Ancak 3 rakamı yüzler basamağında olduğu için basamak değeri 3 × 100 = 300'dür. 7 rakamının sayı değeri 7'dir. 7 rakamı onlar basamağında olduğu için basamak değeri 7 × 10 = 70'tir. 5 rakamının sayı değeri 5'tir. 5 rakamı birler basamağında olduğu için basamak değeri 5 × 1 = 5'tir.
Bir sayı, basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazılabilir: 375 = 300 + 70 + 5. Buna açılım (yayılmış) biçim denir.
Bir Basamaklı Sayılar (Birlikler)
Bir basamaklı sayılar 0'dan 9'a kadar olan sayılardır. Bunlar: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9'dur. Bir basamaklı doğal sayılar yalnızca birler basamağından oluşur.
Okunuşları: 0 → sıfır, 1 → bir, 2 → iki, 3 → üç, 4 → dört, 5 → beş, 6 → altı, 7 → yedi, 8 → sekiz, 9 → dokuz.
İki Basamaklı Sayılar (Onluklar)
İki basamaklı sayılar 10'dan 99'a kadar olan sayılardır. En küçük iki basamaklı doğal sayı 10, en büyük iki basamaklı doğal sayı 99'dur. İki basamaklı sayılar birler ve onlar basamağından oluşur.
Onlukların okunuşu: 10 → on, 20 → yirmi, 30 → otuz, 40 → kırk, 50 → elli, 60 → altmış, 70 → yetmiş, 80 → seksen, 90 → doksan.
Örnekler:
23 → yirmi üç (2 onluk, 3 birlik)
56 → elli altı (5 onluk, 6 birlik)
81 → seksen bir (8 onluk, 1 birlik)
47 → kırk yedi (4 onluk, 7 birlik)
99 → doksan dokuz (9 onluk, 9 birlik)
Üç Basamaklı Sayılar (Yüzlükler)
Üç basamaklı sayılar 100'den 999'a kadar olan sayılardır. En küçük üç basamaklı sayı 100, en büyük üç basamaklı sayı 999'dur. Üç basamaklı sayılar birler, onlar ve yüzler basamağından oluşur.
Yüzlüklerin okunuşu: 100 → yüz, 200 → iki yüz, 300 → üç yüz, 400 → dört yüz, 500 → beş yüz, 600 → altı yüz, 700 → yedi yüz, 800 → sekiz yüz, 900 → dokuz yüz.
Dikkat: 100 sayısını okurken "bir yüz" demeyiz, sadece "yüz" deriz. Aynı şekilde 110 sayısını "bir yüz on" değil, "yüz on" diye okuruz.
Örnekler:
254 → iki yüz elli dört
609 → altı yüz dokuz (onlar basamağında 0 olduğu için onluk okunmaz)
130 → yüz otuz (birler basamağında 0 olduğu için birlik okunmaz)
500 → beş yüz
817 → sekiz yüz on yedi
999 → dokuz yüz doksan dokuz
Dört Basamaklı Sayılar (Binlikler)
3. Sınıf Matematik Doğal Sayıları Okuma ve Yazma konusunda dört basamaklı sayılar da yer almaktadır. Dört basamaklı sayılar 1000'den 9999'a kadar olan sayılardır. En küçük dört basamaklı sayı 1000, en büyük dört basamaklı sayı 9999'dur.
Binliklerin okunuşu: 1000 → bin, 2000 → iki bin, 3000 → üç bin, 4000 → dört bin, 5000 → beş bin, 6000 → altı bin, 7000 → yedi bin, 8000 → sekiz bin, 9000 → dokuz bin.
Dikkat: 1000 sayısını okurken "bir bin" demeyiz, sadece "bin" deriz. Ancak 2000, 3000 gibi sayılarda "iki bin", "üç bin" şeklinde söyleriz.
Örnekler:
1453 → bin dört yüz elli üç
2750 → iki bin yedi yüz elli
3006 → üç bin altı
5100 → beş bin yüz
9999 → dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz
4080 → dört bin seksen
7301 → yedi bin üç yüz bir
Bölük Kavramı
Sayılardaki basamaklar üçerli gruplara ayrılır ve bu gruplara bölük denir. Sağdan başlayarak ilk üç basamağa birler bölüğü, sonraki üç basamağa binler bölüğü denir.
Birler bölüğünde: birler, onlar ve yüzler basamakları bulunur.
Binler bölüğünde: binler basamağı bulunur (3. sınıf düzeyinde).
Sayıları yazarken bölükler arasında bir boşluk bırakırız. Örneğin 2 543 yazarken "2" binler bölüğünde, "543" birler bölüğündedir.
Sayıları Yazıyla (Sözcüklerle) Yazma
Sayıları rakamlarla yazdığımız gibi sözcüklerle de yazabiliriz. Bu, sayıların okunuşunun yazıya dökülmesidir. 3. Sınıf Matematik Doğal Sayıları Okuma ve Yazma konusunda bu beceriyi kazanmak çok önemlidir.
Kurallar:
1. Sayıları sözcüklerle yazarken, her basamağın değerini sırasıyla yazarız.
2. Basamak değeri 0 olan basamaklar okunmaz ve yazılmaz.
3. "Yüz" ve "bin" kelimelerinin önüne "bir" yazılmaz. Yani 100 → yüz (bir yüz değil), 1000 → bin (bir bin değil).
Örnekler:
46 → kırk altı
308 → üç yüz sekiz
1572 → bin beş yüz yetmiş iki
4009 → dört bin dokuz
7650 → yedi bin altı yüz elli
1010 → bin on
Sözcüklerle Yazılmış Sayıları Rakamla Yazma
Bir sayının okunuşu verildiğinde onu rakamlarla yazabilmemiz gerekir. Bunun için her ifadenin basamak değerini tespit eder ve toplam değeri rakamla yazarız.
Örnekler:
Yedi yüz otuz iki → 732
Bin dokuz yüz altmış → 1960
Dört bin beş → 4005
İki bin üç yüz kırk → 2340
Dokuz yüz doksan dokuz → 999
Üç bin yüz → 3100
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, belirtilmeyen basamaklara 0 yazmaktır. Örneğin "dört bin beş" dendiğinde yüzler ve onlar basamağı belirtilmemiştir, bu yüzden oraya 0 yazarız: 4005.
Sayılarda Sıfırın Önemi
Sıfır rakamı sayılarda çok önemli bir yer tutar. Bir basamakta rakam bulunmadığını göstermek için sıfır kullanılır. Sıfır, bir sayının solunda yer alırsa o sayının değerini değiştirmez. Örneğin 07 ile 7 aynı sayıdır. Ancak sıfır ortada veya sağda yer alırsa sayının değerini tamamen değiştirir.
Örneğin 305 ile 350 farklı sayılardır. 305'te onlar basamağında 0 vardır, 350'de ise birler basamağında 0 vardır. 1000 sayısında üç tane sıfır vardır ve bu sıfırlar sayının bin olmasını sağlar.
Sayıları Açılım (Yayılmış) Biçimde Yazma
Bir sayıyı basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazma işlemine açılım biçimde yazma denir. Bu, sayının yapısını daha iyi anlamamızı sağlar.
Örnekler:
47 = 40 + 7
256 = 200 + 50 + 6
803 = 800 + 3 (onlar basamağı 0 olduğu için yazılmaz)
1925 = 1000 + 900 + 20 + 5
4060 = 4000 + 60 (yüzler ve birler basamağı 0 olduğu için yazılmaz)
3701 = 3000 + 700 + 1
Bu beceri, toplama ve çıkarma işlemlerinde de çok işe yarayacaktır.
Açılım Biçimden Sayı Oluşturma
Basamak değerlerinin toplamı verildiğinde sayıyı bulmak da önemli bir beceridir.
Örnekler:
500 + 30 + 8 = 538
2000 + 400 + 10 + 6 = 2416
7000 + 50 + 3 = 7053
1000 + 200 = 1200
6000 + 9 = 6009
Dikkat ederseniz, belirtilmeyen basamak değerleri için 0 yazıyoruz. 7000 + 50 + 3 = 7053 örneğinde yüzler basamağı belirtilmediği için oraya 0 geldi.
Sayı Tablosu ile Çalışma
Sayıları basamaklarına ayırmak için tablo kullanmak çok faydalıdır. Bir sayı tablosunda binler, yüzler, onlar ve birler sütunları bulunur.
Örnek: 3 582 sayısını tabloya yerleştirelim:
Binler: 3 | Yüzler: 5 | Onlar: 8 | Birler: 2
Bu tablodan anlıyoruz ki: 3 binlik + 5 yüzlük + 8 onluk + 2 birlik = 3000 + 500 + 80 + 2 = 3582.
Örnek: 4 007 sayısını tabloya yerleştirelim:
Binler: 4 | Yüzler: 0 | Onlar: 0 | Birler: 7
Bu tablodan anlıyoruz ki: 4 binlik + 0 yüzlük + 0 onluk + 7 birlik = 4000 + 7 = 4007.
Sayıların Okunuşunda Dikkat Edilecek Noktalar
3. Sınıf Matematik Doğal Sayıları Okuma ve Yazma konusunda sık yapılan hataları bilmek önemlidir. İşte dikkat edilmesi gereken noktalar:
1. "Bir yüz" ve "bir bin" hatası: 100 sayısını "bir yüz" olarak okumak yanlıştır. Doğrusu "yüz"dür. Aynı şekilde 1000 sayısı "bin" olarak okunur, "bir bin" değil. Ancak 200 sayısı "iki yüz", 2000 sayısı "iki bin" olarak okunur.
2. Sıfırlı basamaklar: Basamak değeri 0 olan basamaklar okunmaz. Örneğin 405 sayısı "dört yüz beş" olarak okunur, "dört yüz sıfır beş" denmez.
3. Karışık sayılar: 1010 gibi sayılar bazen karışıklığa yol açabilir. Bu sayı "bin on" olarak okunur. 1001 sayısı "bin bir" olarak okunur.
Günlük Hayatta Doğal Sayıları Okuma ve Yazma
Doğal sayıları okuma ve yazma becerisi günlük hayatta pek çok yerde kullanılır. İşte bazı örnekler:
Fiyat etiketleri: Markette bir ürünün fiyatı 1250 TL ise bunu "bin iki yüz elli lira" olarak okuruz.
Adresler: Okulumuzun adresi "Atatürk Caddesi No: 145" ise buradaki 145 sayısını "yüz kırk beş" olarak okuruz.
Telefon numaraları: Telefon numaralarındaki rakam gruplarını doğru okumamız gerekir.
Tarihler: Yılları okurken de doğal sayı okuma bilgimizi kullanırız. Örneğin 2024 yılı "iki bin yirmi dört" olarak okunur.
Mesafeler: İki şehir arasındaki mesafe 843 km ise "sekiz yüz kırk üç kilometre" deriz.
Onluk ve Birlik ile Sayı Oluşturma
Sayıları onluk ve birlik cinsinden ifade etmek de önemli bir beceridir. Her onluk 10 birliğe eşittir. Her yüzlük 10 onluğa veya 100 birliğe eşittir.
Örnekler:
3 onluk 5 birlik = 30 + 5 = 35
7 onluk 0 birlik = 70 + 0 = 70
12 onluk 4 birlik = 120 + 4 = 124
25 onluk 8 birlik = 250 + 8 = 258
Dikkat ederseniz 12 onluk dediğimizde 12 × 10 = 120 elde ederiz. Yani onluk sayısı 9'dan büyük olabilir. Bu durumda yüzler basamağına taşma olur.
Sıralama ve Karşılaştırma İpuçları
Sayıları doğru okuyup yazmak, onları karşılaştırmamıza da yardımcı olur. Basamak sayısı fazla olan sayı daha büyüktür. Eğer iki sayının basamak sayısı eşitse en soldaki basamaktan başlayarak karşılaştırma yapılır.
Örnek: 489 ve 512 sayılarını karşılaştıralım. Her ikisi de üç basamaklıdır. Yüzler basamağına bakarız: 4 ve 5. 5 > 4 olduğu için 512 > 489'dur.
Örnek: 1356 ve 987 sayılarını karşılaştıralım. 1356 dört basamaklı, 987 üç basamaklıdır. Basamak sayısı fazla olan daha büyüktür: 1356 > 987.
Sayı Doğrusu Üzerinde Gösterim
Doğal sayılar, sayı doğrusu üzerinde gösterilebilir. Sayı doğrusu soldan sağa doğru büyür. Sayı doğrusunda sağdaki sayı her zaman soldaki sayıdan büyüktür.
Sayı doğrusu üzerinde sayıları yerleştirirken aralıklara dikkat etmeliyiz. Eğer birer birer artıyorsa 0, 1, 2, 3… diye gider. Onar onar artıyorsa 0, 10, 20, 30… şeklinde ilerler. Yüzer yüzer artıyorsa 0, 100, 200, 300… şeklinde devam eder.
Örüntü ile Sayı Yazma
Sayıları belirli bir kurala göre sıralamaya örüntü denir. Doğal sayıları okuma ve yazma bilgimiz sayı örüntülerini bulmamıza yardımcı olur.
Örnek: 110, 120, 130, ?, ?, ? → Sayılar 10'ar artıyor. Devamı: 140, 150, 160.
Örnek: 1000, 1100, 1200, ?, ? → Sayılar 100'er artıyor. Devamı: 1300, 1400.
Örnek: 5000, 4000, 3000, ?, ? → Sayılar 1000'er azalıyor. Devamı: 2000, 1000.
Çözümlü Örnekler
Örnek 1: 2 648 sayısının okunuşunu yazınız.
Çözüm: Binler basamağında 2 var → iki bin. Yüzler basamağında 6 var → altı yüz. Onlar basamağında 4 var → kırk. Birler basamağında 8 var → sekiz. Okunuşu: iki bin altı yüz kırk sekiz.
Örnek 2: "Üç bin yüz iki" sayısını rakamla yazınız.
Çözüm: Üç bin → 3000. Yüz → 100. İki → 2. Onlar basamağında değer belirtilmemiş, oraya 0 yazarız. Sonuç: 3102.
Örnek 3: 4 070 sayısının basamak değerlerini bulunuz.
Çözüm: 4 → binler basamağında, basamak değeri: 4000. 0 → yüzler basamağında, basamak değeri: 0. 7 → onlar basamağında, basamak değeri: 70. 0 → birler basamağında, basamak değeri: 0. Açılım biçim: 4000 + 70 = 4070.
Örnek 4: 5000 + 200 + 9 toplamı hangi sayıyı verir?
Çözüm: 5000 + 200 + 9 = 5209. Onlar basamağında bir değer olmadığı için oraya 0 yazarız.
Örnek 5: 999 sayısından sonra gelen sayı kaçtır? Bu sayı kaç basamaklıdır?
Çözüm: 999'dan sonra gelen sayı 999 + 1 = 1000'dir. 1000 sayısı dört basamaklıdır ve "bin" olarak okunur.
Konunun Özeti
3. Sınıf Matematik Doğal Sayıları Okuma ve Yazma konusunda öğrendiklerimizi özetleyelim:
Doğal sayılar 0, 1, 2, 3, … şeklinde sonsuza kadar devam eden sayılardır. 10 tane rakam (0-9) kullanılarak sonsuz sayıda sayı yazılabilir. Her rakamın bulunduğu basamağa göre bir basamak değeri vardır. Sayılar sağdan sola doğru birler, onlar, yüzler, binler basamaklarından oluşur. Üçer basamaklık gruplara bölük denir. 100 ve 1000 sayılarının önüne "bir" getirilmez. Basamak değeri 0 olan basamaklar okunmaz. Sayılar açılım biçimde basamak değerlerinin toplamı olarak yazılabilir.
Bu konuyu iyi öğrendiğinizde toplama ve çıkarma işlemlerini çok daha rahat yapabileceksiniz. Bol bol alıştırma yapmayı unutmayın!
Örnek Sorular
3. Sınıf Matematik – Doğal Sayıları Okuma ve Yazma Çözümlü Sorular
Aşağıda 3. Sınıf Matematik Doğal Sayıları Okuma ve Yazma konusuna ait 10 adet çözümlü soru bulunmaktadır. Soruların bir kısmı çoktan seçmeli, bir kısmı açık uçludur. Her sorunun altında detaylı çözümü verilmiştir.
Soru 1 (Çoktan Seçmeli)
2 305 sayısının okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İki bin otuz beş
- B) İki bin üç yüz beş
- C) İki bin üç yüz elli
- D) İki yüz otuz beş
Çözüm: 2 305 sayısını basamaklarına ayıralım. Binler basamağında 2 → iki bin. Yüzler basamağında 3 → üç yüz. Onlar basamağında 0 → okunmaz. Birler basamağında 5 → beş. Okunuşu: iki bin üç yüz beş. Doğru cevap: B
Soru 2 (Çoktan Seçmeli)
"Dört bin seksen" sayısının rakamlarla yazılışı hangisidir?
- A) 4 800
- B) 4 080
- C) 4 008
- D) 480
Çözüm: Dört bin → 4000. Seksen → 80. Yüzler basamağı belirtilmemiş → 0. Birler basamağı belirtilmemiş → 0. Toplam: 4000 + 80 = 4080. Doğru cevap: B
Soru 3 (Çoktan Seçmeli)
Aşağıdaki sayılardan hangisinin yüzler basamağındaki rakamın basamak değeri 300'dür?
- A) 1 235
- B) 3 456
- C) 5 312
- D) 2 378
Çözüm: Yüzler basamağındaki rakamın basamak değerinin 300 olması için yüzler basamağında 3 olmalıdır. A) 1 235 → yüzler basamağı: 2 (basamak değeri 200). B) 3 456 → yüzler basamağı: 4 (basamak değeri 400). C) 5 312 → yüzler basamağı: 3 (basamak değeri 300). D) 2 378 → yüzler basamağı: 3 (basamak değeri 300). C ve D seçeneklerinin ikisinde de yüzler basamağı 3'tür. Ancak seçeneklerde tek doğru cevap beklenmektedir. Her iki seçenek de uygundur; sınavlarda genellikle ilk doğru seçenek işaretlenir. Doğru cevap: C (ve D de uygundur)
Soru 4 (Çoktan Seçmeli)
3000 + 500 + 40 + 7 işleminin sonucu kaçtır?
- A) 3 547
- B) 3 574
- C) 3 457
- D) 3 745
Çözüm: Basamak değerlerini topluyoruz: 3000 + 500 + 40 + 7 = 3547. Doğru cevap: A
Soru 5 (Çoktan Seçmeli)
Aşağıdakilerden hangisinde sayının okunuşu yanlış verilmiştir?
- A) 150 → yüz elli
- B) 1 007 → bin yedi
- C) 1 100 → bir bin bir yüz
- D) 999 → dokuz yüz doksan dokuz
Çözüm: A) 150 → yüz elli ✓ Doğru. B) 1 007 → bin yedi ✓ Doğru. C) 1 100 → "bir bin bir yüz" ✗ Yanlış! Doğru okunuşu "bin yüz" olmalıdır. 1000 → bin (bir bin değil), 100 → yüz (bir yüz değil). D) 999 → dokuz yüz doksan dokuz ✓ Doğru. Doğru cevap: C
Soru 6 (Açık Uçlu)
7 064 sayısını okunuşuyla yazınız ve açılım biçimde gösteriniz.
Çözüm: 7 064 sayısının okunuşu: yedi bin altmış dört. Açılım biçim: 7000 + 60 + 4. Yüzler basamağında 0 olduğu için yüzlük değeri yoktur.
Soru 7 (Açık Uçlu)
"Beş bin dokuz yüz üç" sayısını rakamla yazınız. Bu sayının onlar basamağındaki rakamı ve bu rakamın basamak değerini bulunuz.
Çözüm: Beş bin → 5000. Dokuz yüz → 900. Üç → 3. Onlar basamağı belirtilmemiş → 0. Sayı: 5 903. Onlar basamağındaki rakam: 0. Sıfırın basamak değeri: 0 × 10 = 0.
Soru 8 (Açık Uçlu)
Aşağıdaki sayıları küçükten büyüğe sıralayınız: 895, 1 002, 589, 985, 1 020
Çözüm: Önce basamak sayılarına bakalım. 589, 895, 985 → üç basamaklı. 1 002, 1 020 → dört basamaklı. Üç basamaklı sayılar dört basamaklı sayılardan küçüktür. Üç basamaklıları kendi aralarında sıralayalım: 589 < 895 < 985. Dört basamaklıları kendi aralarında sıralayalım: 1 002 < 1 020. Küçükten büyüğe: 589, 895, 985, 1 002, 1 020.
Soru 9 (Açık Uçlu)
2, 0, 7, 5 rakamlarını birer kez kullanarak yazılabilecek en büyük dört basamaklı sayıyı ve en küçük dört basamaklı sayıyı bulunuz. Bu sayıların okunuşlarını yazınız.
Çözüm: En büyük dört basamaklı sayı için rakamları büyükten küçüğe sıralarız: 7, 5, 2, 0 → 7 520. Okunuşu: yedi bin beş yüz yirmi. En küçük dört basamaklı sayı için rakamları küçükten büyüğe sıralarız ancak en başa 0 gelemez. En küçük sıfır olmayan rakam olan 2'yi başa koyarız: 2, 0, 5, 7 → 2 057. Okunuşu: iki bin elli yedi.
Soru 10 (Açık Uçlu)
Bir sayının binler basamağında 6, yüzler basamağında 0, onlar basamağında 4, birler basamağında 1 vardır. Bu sayıyı rakamla ve yazıyla yazınız. Açılım biçimde gösteriniz.
Çözüm: Binler: 6, Yüzler: 0, Onlar: 4, Birler: 1 → Sayı: 6 041. Yazıyla: altı bin kırk bir. Açılım biçim: 6000 + 40 + 1. Yüzler basamağında 0 olduğu için yüzlük değer yazılmaz.
Çalışma Kağıdı
3. Sınıf Matematik – Doğal Sayıları Okuma ve Yazma Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Sınıf/No: _______ Tarih: ___/___/______
Etkinlik 1: Sayıları Yazıyla Yazalım
Aşağıdaki sayıların okunuşlarını boşluklara yazınız.
1) 346 → _______________________________________________
2) 1 520 → _______________________________________________
3) 4 007 → _______________________________________________
4) 2 890 → _______________________________________________
5) 710 → _______________________________________________
6) 6 301 → _______________________________________________
7) 999 → _______________________________________________
8) 8 050 → _______________________________________________
Etkinlik 2: Rakamlarla Yazalım
Aşağıdaki sayıların okunuşları verilmiştir. Rakamlarla yazınız.
1) Beş yüz altmış iki → ____________
2) Bin dokuz yüz on → ____________
3) Yedi bin dört → ____________
4) Üç bin altı yüz kırk beş → ____________
5) Dört bin yüz → ____________
6) Dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz → ____________
7) İki bin otuz → ____________
8) Bin bir → ____________
Etkinlik 3: Basamak Değeri Tablosu
Aşağıdaki sayıları tabloya yerleştiriniz ve basamak değerlerini yazınız.
Örnek: 2 473
Binler: 2 | Yüzler: 4 | Onlar: 7 | Birler: 3
Basamak değerleri: 2000 + 400 + 70 + 3
a) 3 815
Binler: ___ | Yüzler: ___ | Onlar: ___ | Birler: ___
Basamak değerleri: _____ + _____ + _____ + _____
b) 5 604
Binler: ___ | Yüzler: ___ | Onlar: ___ | Birler: ___
Basamak değerleri: _____ + _____ + _____
c) 9 070
Binler: ___ | Yüzler: ___ | Onlar: ___ | Birler: ___
Basamak değerleri: _____ + _____
d) 1 239
Binler: ___ | Yüzler: ___ | Onlar: ___ | Birler: ___
Basamak değerleri: _____ + _____ + _____ + _____
Etkinlik 4: Eşleştirme
Sol sütundaki sayıları, sağ sütundaki okunuşlarıyla eşleştiriniz. Arada çizgi çiziniz.
1) 4 250 a) Bin beş yüz
2) 1 500 b) Üç bin dokuz
3) 3 009 c) Sekiz bin yedi yüz altmış
4) 8 760 d) Dört bin iki yüz elli
5) 6 400 e) Altı bin dört yüz
Etkinlik 5: Açılım Biçimden Sayıya
Aşağıdaki açılım biçimlerden sayıları bulunuz.
1) 3000 + 200 + 40 + 5 = ____________
2) 7000 + 60 + 8 = ____________
3) 1000 + 900 = ____________
4) 5000 + 300 + 7 = ____________
5) 8000 + 400 + 10 + 2 = ____________
6) 2000 + 3 = ____________
Etkinlik 6: Doğru mu Yanlış mı?
Aşağıdaki ifadelerin doğru olanlarına (D), yanlış olanlarına (Y) yazınız.
1) 1000 sayısı "bir bin" olarak okunur. ( ___ )
2) 405 sayısının okunuşu "dört yüz beş"tir. ( ___ )
3) 6 070 sayısının onlar basamağında 7 vardır. ( ___ )
4) En küçük dört basamaklı sayı 1001'dir. ( ___ )
5) 999 sayısından sonra 1000 gelir. ( ___ )
6) 3 560 sayısının açılım biçimi 3000 + 500 + 60'tır. ( ___ )
7) 100 sayısı "yüz" olarak okunur. ( ___ )
8) 2 020 sayısının okunuşu "iki bin yirmi"dir. ( ___ )
Etkinlik 7: Sayı Oluşturma
Aşağıdaki basamak bilgilerine göre sayıları oluşturunuz ve okunuşlarını yazınız.
1) 4 binlik, 2 yüzlük, 6 onluk, 3 birlik
Sayı: ____________ Okunuşu: _______________________________________________
2) 1 binlik, 0 yüzlük, 5 onluk, 0 birlik
Sayı: ____________ Okunuşu: _______________________________________________
3) 7 binlik, 8 yüzlük, 0 onluk, 9 birlik
Sayı: ____________ Okunuşu: _______________________________________________
4) 9 binlik, 9 yüzlük, 9 onluk, 9 birlik
Sayı: ____________ Okunuşu: _______________________________________________
Etkinlik 8: Sayı Örüntüsü
Aşağıdaki örüntülerdeki boşlukları doldurunuz.
1) 1000, 2000, 3000, _______, _______, _______
2) 100, 200, 300, _______, _______, _______
3) 4500, 4600, 4700, _______, _______, _______
4) 8000, 7000, 6000, _______, _______, _______
5) 1010, 1020, 1030, _______, _______, _______
Cevap Anahtarı
Etkinlik 1: 1) üç yüz kırk altı 2) bin beş yüz yirmi 3) dört bin yedi 4) iki bin sekiz yüz doksan 5) yedi yüz on 6) altı bin üç yüz bir 7) dokuz yüz doksan dokuz 8) sekiz bin elli
Etkinlik 2: 1) 562 2) 1 910 3) 7 004 4) 3 645 5) 4 100 6) 9 999 7) 2 030 8) 1 001
Etkinlik 3: a) B:3 Y:8 O:1 Br:5 → 3000+800+10+5 b) B:5 Y:6 O:0 Br:4 → 5000+600+4 c) B:9 Y:0 O:7 Br:0 → 9000+70 d) B:1 Y:2 O:3 Br:9 → 1000+200+30+9
Etkinlik 4: 1-d, 2-a, 3-b, 4-c, 5-e
Etkinlik 5: 1) 3 245 2) 7 068 3) 1 900 4) 5 307 5) 8 412 6) 2 003
Etkinlik 6: 1) Y 2) D 3) D 4) Y 5) D 6) D 7) D 8) D
Etkinlik 7: 1) 4 263 – dört bin iki yüz altmış üç 2) 1 050 – bin elli 3) 7 809 – yedi bin sekiz yüz dokuz 4) 9 999 – dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz
Etkinlik 8: 1) 4000, 5000, 6000 2) 400, 500, 600 3) 4800, 4900, 5000 4) 5000, 4000, 3000 5) 1040, 1050, 1060
Sıkça Sorulan Sorular
3. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?
2025-2026 müfredatına göre 3. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
3. sınıf doğal sayıları okuma ve yazma konuları hangi dönemlerde işleniyor?
3. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.
3. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?
Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.