📌 Konu

Verilmeyen Toplananı Bulma

Toplama işleminde eksik toplananı bulma çalışmaları.

Toplama işleminde eksik toplananı bulma çalışmaları.

Konu Anlatımı

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu dersimizde 3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma konusunu en ince ayrıntısına kadar öğreneceğiz. Toplama işlemi günlük hayatımızda çok sık karşılaştığımız bir işlemdir. Markette alışveriş yaparken, oyuncaklarımızı sayarken ya da kitaplarımızı düzenlerken hep toplama işlemi kullanırız. Peki ya toplama işleminde sayılardan biri verilmezse ne yaparız? İşte bu derste tam olarak bunu öğreneceğiz.

Toplama İşleminin Temel Kavramları

Toplama işlemini iyi anlayabilmek için önce temel kavramları bilmemiz gerekir. Toplama işleminde birbirine eklenen sayılara toplanan denir. İşlemin sonucuna ise toplam denir. Şimdi bunu bir örnekle görelim:

Örnek: 24 + 35 = 59

Bu işlemde 24 birinci toplanan, 35 ikinci toplanan ve 59 ise toplamdır. Toplama işleminde iki ya da daha fazla toplanan olabilir. Her zaman toplananları bir araya getirerek toplama ulaşırız. Bu kavramları iyi öğrenmek, verilmeyen toplananı bulma konusunda bize çok yardımcı olacaktır.

Verilmeyen Toplanan Nedir?

Bazen toplama işlemlerinde toplananlardan biri verilmez ve bizden bu bilinmeyen sayıyı bulmamız istenir. İşte bu bilinmeyen sayıya verilmeyen toplanan denir. Verilmeyen toplanan genellikle bir kutu (☐), soru işareti (?), yıldız (★) ya da bir harf ile gösterilir. Örneğin:

☐ + 15 = 40

Bu işlemde birinci toplanan verilmemiştir. Bizim görevimiz bu kutunun içine hangi sayının geleceğini bulmaktır. Verilmeyen toplananı bulmak aslında çok eğlenceli bir dedektiflik oyunu gibidir. İpuçlarını kullanarak bilinmeyen sayıyı ortaya çıkarırız.

Verilmeyen Toplananı Bulma Kuralı

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma konusunda en önemli kural şudur: Verilmeyen toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkarırız. Bu kuralı her zaman aklımızda tutalım çünkü tüm soruları bu kuralla çözeceğiz.

Kural: Verilmeyen Toplanan = Toplam − Bilinen Toplanan

Bu kural neden işe yarar? Çünkü toplama işlemi ile çıkarma işlemi birbirinin tersidir. Toplama işleminde iki sayıyı birleştiririz, çıkarma işleminde ise bir sayıdan diğerini ayırırız. Bu yüzden toplamdan bilinen toplananı çıkardığımızda verilmeyen toplananı buluruz.

Bunu şöyle de düşünebilirsiniz: Elinizde bir kutu var ve kutunun içinde toplam 50 tane bilye var. Kutunun bir bölmesinde 20 bilye görüyorsunuz. Diğer bölmede kaç bilye vardır? Tabii ki 50 − 20 = 30 bilye. İşte verilmeyen toplananı bulma da tam olarak budur.

Adım Adım Çözüm Yöntemi

Verilmeyen toplananı bulmak için şu adımları izleyelim:

1. Adım: Önce toplama işlemini dikkatli bir şekilde okuyalım. Hangi sayının verilmediğini belirleyelim.

2. Adım: Toplamı ve bilinen toplananı tespit edelim.

3. Adım: Toplamdan bilinen toplananı çıkaralım.

4. Adım: Bulduğumuz sonucu kontrol edelim. Kontrol etmek için bulunan sayıyı bilinen toplanan ile toplayalım. Eğer toplama ulaşıyorsak cevabımız doğrudur.

Bu adımları her soruda uyguladığımızda hiç hata yapmadan doğru sonuca ulaşabiliriz. Şimdi bu adımları örneklerle pekiştirelim.

Örneklerle Verilmeyen Toplananı Bulma

Örnek 1: ☐ + 23 = 58

Bu işlemde birinci toplanan verilmemiş. Toplamımız 58, bilinen toplananımız 23. Kuralımızı uygulayalım: 58 − 23 = 35. Demek ki kutuya 35 gelmelidir. Kontrol edelim: 35 + 23 = 58. Evet, doğru!

Örnek 2: 47 + ☐ = 85

Bu sefer ikinci toplanan verilmemiş. Toplamımız 85, bilinen toplananımız 47. Kuralımızı uygulayalım: 85 − 47 = 38. Kutuya 38 gelmelidir. Kontrol edelim: 47 + 38 = 85. Harika, doğru cevabı bulduk!

Örnek 3: ☐ + 56 = 90

Toplamımız 90, bilinen toplananımız 56. Verilmeyen toplananı bulalım: 90 − 56 = 34. Kontrol: 34 + 56 = 90. Doğru!

Örnek 4: 125 + ☐ = 300

Bu örnekte biraz daha büyük sayılarla çalışıyoruz. Toplamımız 300, bilinen toplananımız 125. Verilmeyen toplanan: 300 − 125 = 175. Kontrol edelim: 125 + 175 = 300. Mükemmel!

Örnek 5: ☐ + 248 = 500

Toplamımız 500, bilinen toplananımız 248. Çıkarma işlemi yapalım: 500 − 248 = 252. Kontrol: 252 + 248 = 500. Doğru!

Onluk ve Yüzlük Bozmayı Kullanarak Çözüm

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma konusunda bazen çıkarma işlemi yaparken onluk ya da yüzlük bozmamız gerekebilir. Bu durumlarda dikkatli olmamız çok önemlidir. Şimdi bu tür örneklere bakalım.

Örnek 6: ☐ + 167 = 403

Verilmeyen toplananı bulmak için 403 − 167 işlemini yapmamız gerekiyor. Birler basamağında 3 ten 7 çıkmaz, bu yüzden onluk bozarız. 13 − 7 = 6. Onlar basamağında 9 (bozduğumuz için 10 yerine 9 kaldı) eksi 6 = 3. Yüzler basamağında 4 − 1 = 3. Sonuç: 236. Kontrol: 236 + 167 = 403. Doğru!

Örnek 7: 389 + ☐ = 725

725 − 389 işlemini yapalım. Birler basamağında 5 ten 9 çıkmaz, onluk bozarız. 15 − 9 = 6. Onlar basamağında 1 (bozduğumuz için 2 yerine 1) eksi 8 çıkmaz, yüzlük bozarız. 11 − 8 = 3. Yüzler basamağında 6 − 3 = 3. Sonuç: 336. Kontrol: 389 + 336 = 725. Mükemmel!

Toplama İşleminin Değişme Özelliği ve Verilmeyen Toplanan

Toplama işleminin çok önemli bir özelliği vardır: Değişme özelliği. Toplananların yeri değiştiğinde toplam değişmez. Yani 24 + 35 = 35 + 24 = 59 dur. Bu özellik verilmeyen toplananı bulurken de geçerlidir.

Birinci toplanan verilmediğinde de ikinci toplanan verilmediğinde de aynı kuralı kullanırız: Toplamdan bilinen toplananı çıkarırız. Toplananların yeri fark etmez çünkü toplama işleminde sıra önemli değildir.

Örneğin ☐ + 30 = 75 ile 30 + ☐ = 75 aynı sorudur ve ikisinin de cevabı 75 − 30 = 45 tir.

Sayı Doğrusu ile Verilmeyen Toplananı Bulma

Verilmeyen toplananı bulmak için sayı doğrusunu da kullanabiliriz. Sayı doğrusu üzerinde bilinen toplanandan toplama kadar ileri doğru sayarız. Kaç adım attığımız bize verilmeyen toplananı verir.

Örnek 8: 40 + ☐ = 65

Sayı doğrusu üzerinde 40 dan başlayalım ve 65 e kadar ilerleyelim. 40 dan 65 e kaç adım var? 65 − 40 = 25 adım. Demek ki verilmeyen toplanan 25 tir. Bu yöntem özellikle küçük sayılarda çok işe yarar ve konuyu görsel olarak anlamamıza yardımcı olur.

Günlük Hayattan Örnekler

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma konusu günlük hayatımızda da çok karşımıza çıkar. İşte birkaç gerçek hayat örneği:

Örnek 9 – Market Alışverişi: Ayşe marketten bir defter ve bir kalem aldı. Defterin fiyatı 35 liradır. Toplam 52 lira ödedi. Kalemin fiyatı kaç liradır?

Bu soruyu toplama işlemi olarak yazalım: 35 + ☐ = 52. Verilmeyen toplananı bulalım: 52 − 35 = 17. Kalemin fiyatı 17 liradır.

Örnek 10 – Bilye Toplama: Mehmet in bir miktar bilyesi vardır. Arkadaşı ona 45 bilye daha verdi. Mehmet in şimdi toplam 120 bilyesi oldu. Mehmet in başlangıçta kaç bilyesi vardı?

İşlem: ☐ + 45 = 120. Çözüm: 120 − 45 = 75. Mehmet in başlangıçta 75 bilyesi varmış.

Örnek 11 – Kitap Okuma: Zeynep bir kitabın bir kısmını okudu. Daha sonra 86 sayfa daha okudu ve kitabı bitirdi. Kitap toplam 250 sayfadır. Zeynep daha önce kaç sayfa okumuştu?

İşlem: ☐ + 86 = 250. Çözüm: 250 − 86 = 164. Zeynep daha önce 164 sayfa okumuştu.

Örnek 12 – Sınıf Mevcudu: Bir okulda 3-A sınıfında bir miktar öğrenci, 3-B sınıfında ise 28 öğrenci vardır. İki sınıfın toplam öğrenci sayısı 55 tir. 3-A sınıfında kaç öğrenci vardır?

İşlem: ☐ + 28 = 55. Çözüm: 55 − 28 = 27. 3-A sınıfında 27 öğrenci vardır.

Üç Basamaklı Sayılarla Verilmeyen Toplananı Bulma

3. sınıf düzeyinde üç basamaklı sayılarla da verilmeyen toplananı bulma soruları karşımıza çıkabilir. Bu tür sorularda çıkarma işlemini yaparken basamak değerlerine dikkat etmemiz gerekir.

Örnek 13: ☐ + 345 = 678

Çözüm: 678 − 345 = 333. Kontrol: 333 + 345 = 678. Doğru!

Örnek 14: 256 + ☐ = 814

Çözüm: 814 − 256 = 558. Kontrol: 256 + 558 = 814. Doğru!

Örnek 15: ☐ + 479 = 1000

Çözüm: 1000 − 479 = 521. Kontrol: 521 + 479 = 1000. Doğru!

Zihinden Çözüm Stratejileri

Bazı soruları zihinden de çözebiliriz. Bunun için bazı stratejiler kullanabiliriz:

Strateji 1 – Yuvarlak Sayılara Tamamlama: Eğer toplam yuvarlak bir sayıysa (10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000 gibi), bilinen toplananı bu yuvarlak sayıya tamamlarız. Örneğin ☐ + 63 = 100 sorusunda 63 ü 100 e tamamlarız: 100 − 63 = 37.

Strateji 2 – Parçalara Ayırma: Büyük sayıları parçalara ayırarak zihinden çözebiliriz. Örneğin 500 − 235 işlemini şöyle yapabiliriz: 500 − 200 = 300, sonra 300 − 35 = 265.

Strateji 3 – İleri Doğru Sayma: Bilinen toplanandan toplama kadar ileri sayarak farkı bulabiliriz. Örneğin ☐ + 47 = 80 sorusunda 47 den 80 e kadar sayarız: 47 den 50 ye 3, 50 den 80 e 30, toplam 33.

Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Verilmeyen toplananı bulma konusunda bazı hatalar sıkça yapılır. Bu hatalardan kaçınmak için dikkatli olmalıyız.

Hata 1: Toplam ile toplananı toplamak. Bazı öğrenciler verilmeyen toplananı bulmak için toplama işlemi yapar. Oysa doğrusu çıkarma işlemi yapmaktır. Toplamdan bilinen toplananı çıkarmalıyız, toplamamalıyız.

Hata 2: Basamak değerlerini karıştırmak. Çıkarma işlemi yaparken birler basamağını birler basamağından, onlar basamağını onlar basamağından çıkarmaya dikkat etmeliyiz.

Hata 3: Onluk ve yüzlük bozmayı unutmak. Alt basamaktaki sayı üst basamaktakinden büyükse mutlaka bozma işlemi yapmalıyız.

Hata 4: Kontrol etmemek. Her zaman bulduğumuz cevabı kontrol etmeliyiz. Bulunan sayıyı bilinen toplanan ile topladığımızda sonucun toplama eşit olup olmadığını kontrol etmek bizi hatalardan korur.

Farklı Gösterim Biçimleri

Verilmeyen toplanan farklı şekillerde gösterilebilir. İşte bazı örnekler:

Kutu ile: ☐ + 34 = 89

Soru işareti ile: ? + 34 = 89

Yıldız ile: ★ + 34 = 89

Harf ile: a + 34 = 89

Nokta ile: … + 34 = 89

Gösterim şekli ne olursa olsun çözüm yöntemi aynıdır. Toplamdan bilinen toplananı çıkarırız: 89 − 34 = 55.

Toplama Tablosu ile İlişkilendirme

Toplama tablosunu kullanarak da verilmeyen toplananı bulabiliriz. Toplama tablosunda satır ve sütunların kesiştiği yerde toplam bulunur. Eğer toplamı ve bir toplananı biliyorsak tabloda ilgili satır veya sütunu takip ederek diğer toplananı bulabiliriz. Bu yöntem özellikle tek basamaklı sayılarda çok pratiktir.

Verilmeyen Toplananı Bulma ve Denklem Kavramı

Verilmeyen toplananı bulma aslında ileride öğreneceğiniz denklem konusunun temelidir. Bir bilinmeyenli basit denklemler tam olarak bu mantıkla çözülür. Şu an kutu veya soru işaretiyle gösterdiğimiz bilinmeyen, ileride x veya y gibi harflerle gösterilecektir. Bu yüzden bu konuyu iyi öğrenmek gelecekteki matematik dersleriniz için de çok önemlidir.

Problemlerde Verilmeyen Toplananı Bulma

Sınavlarda ve ödevlerde verilmeyen toplanan soruları bazen doğrudan işlem olarak, bazen de sözel problem olarak karşımıza çıkar. Sözel problemlerde önce problemi dikkatli okumalı, verilenleri ve isteneni belirlemeli, sonra toplama işlemini kurmalı ve verilmeyen toplananı bulmalıyız.

Örnek 16: Bir bahçede 157 kırmızı gül ve bir miktar beyaz gül vardır. Bahçedeki güllerin toplam sayısı 400 dür. Beyaz gül sayısı kaçtır?

Verilenler: Kırmızı gül = 157, Toplam gül = 400. İstenen: Beyaz gül sayısı.

İşlem: 157 + ☐ = 400. Çözüm: 400 − 157 = 243. Bahçede 243 beyaz gül vardır.

Örnek 17: Bir kütüphanede birinci rafta 213 kitap, ikinci rafta bir miktar kitap bulunmaktadır. İki raftaki kitapların toplamı 500 dür. İkinci rafta kaç kitap vardır?

İşlem: 213 + ☐ = 500. Çözüm: 500 − 213 = 287. İkinci rafta 287 kitap vardır.

Alıştırma Zamanı

Şimdi öğrendiklerimizi pekiştirmek için birkaç alıştırma yapalım. Her soruyu önce kendiniz çözmeye çalışın, sonra cevabı kontrol edin.

Alıştırma 1: ☐ + 48 = 93. Cevap: 93 − 48 = 45

Alıştırma 2: 67 + ☐ = 150. Cevap: 150 − 67 = 83

Alıştırma 3: ☐ + 389 = 724. Cevap: 724 − 389 = 335

Alıştırma 4: 456 + ☐ = 801. Cevap: 801 − 456 = 345

Alıştırma 5: ☐ + 275 = 600. Cevap: 600 − 275 = 325

Özet

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma konusunda öğrendiklerimizi özetleyelim. Toplama işleminde birbirine eklenen sayılara toplanan, sonuca toplam denir. Verilmeyen toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkarırız. Her zaman bulduğumuz sonucu kontrol etmeliyiz. Kontrol için bulunan sayıyı bilinen toplanan ile toplarız ve toplama ulaşıp ulaşmadığımıza bakarız. Bu konu günlük hayatımızda da çok karşımıza çıkar ve ileride öğreneceğimiz denklem konusunun temelini oluşturur. Bol bol pratik yaparak bu konuyu çok iyi öğrenebilirsiniz.

Unutmayın: Pratik mükemmelleştirir! Ne kadar çok soru çözerseniz, o kadar hızlı ve doğru sonuçlara ulaşırsınız. Başarılar dileriz!

Örnek Sorular

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma Çözümlü Sorular

Aşağıda 3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma konusuna ait 10 çözümlü soru bulunmaktadır. Her sorunun ayrıntılı çözümü verilmiştir.

Soru 1 (Çoktan Seçmeli)

☐ + 36 = 84 işleminde ☐ yerine hangi sayı gelmelidir?

A) 38    B) 48    C) 58    D) 120

Çözüm: Verilmeyen toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkarırız. 84 − 36 = 48. Kontrol: 48 + 36 = 84. Doğru cevap B) 48 dir.

Soru 2 (Çoktan Seçmeli)

145 + ☐ = 320 işleminde ☐ kaçtır?

A) 465    B) 185    C) 175    D) 225

Çözüm: Toplamdan bilinen toplananı çıkaralım: 320 − 145 = 175. Kontrol: 145 + 175 = 320. Doğru cevap C) 175 tir.

Soru 3 (Çoktan Seçmeli)

☐ + 278 = 500 işleminde kutuya hangi sayı gelir?

A) 778    B) 232    C) 222    D) 322

Çözüm: 500 − 278 = 222. Kontrol: 222 + 278 = 500. Doğru cevap C) 222 dir.

Soru 4 (Çoktan Seçmeli)

Bir çiftlikte 168 beyaz tavuk ve bir miktar kahverengi tavuk vardır. Toplam tavuk sayısı 415 tir. Kahverengi tavuk sayısı kaçtır?

A) 583    B) 257    C) 247    D) 347

Çözüm: 168 + ☐ = 415 işlemini kurarız. 415 − 168 = 247. Kontrol: 168 + 247 = 415. Doğru cevap C) 247 dir.

Soru 5 (Çoktan Seçmeli)

☐ + 89 = 200 işleminde ☐ yerine gelecek sayı kaçtır?

A) 289    B) 121    C) 111    D) 101

Çözüm: 200 − 89 = 111. Kontrol: 111 + 89 = 200. Doğru cevap C) 111 dir.

Soru 6 (Açık Uçlu)

253 + ☐ = 641 işleminde verilmeyen toplananı bulunuz ve çözümünüzü açıklayınız.

Çözüm: Verilmeyen toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkarırız. 641 − 253 = 388. Birler basamağı: 1 den 3 çıkmaz, onluk bozarız, 11 − 3 = 8. Onlar basamağı: 3 (bozduğumuz için 4 yerine 3) eksi 5 çıkmaz, yüzlük bozarız, 13 − 5 = 8. Yüzler basamağı: 5 − 2 = 3. Sonuç: 388. Kontrol: 253 + 388 = 641. Doğru!

Soru 7 (Açık Uçlu)

Elif in kumbarasında bir miktar parası vardı. Annesi ona 175 lira daha verdi. Elif in şimdi toplam 460 lirası var. Elif in kumbarasında başlangıçta kaç lira vardı? Toplama işlemi kurarak çözünüz.

Çözüm: Toplama işlemini kuralım: ☐ + 175 = 460. Toplamdan bilinen toplananı çıkaralım: 460 − 175 = 285. Kontrol: 285 + 175 = 460. Elif in başlangıçta kumbarasında 285 lira vardı.

Soru 8 (Açık Uçlu)

Bir depoda 347 kutu elma suyu vardır. Depoya bir miktar kutu portakal suyu daha konulunca toplam kutu sayısı 800 oldu. Depoya kaç kutu portakal suyu konulmuştur?

Çözüm: İşlem: 347 + ☐ = 800. Çözüm: 800 − 347 = 453. Kontrol: 347 + 453 = 800. Depoya 453 kutu portakal suyu konulmuştur.

Soru 9 (Açık Uçlu)

☐ + 564 = 921 işleminde verilmeyen toplananı adım adım bulunuz.

Çözüm: Adım 1: Toplam = 921, bilinen toplanan = 564. Adım 2: 921 − 564 işlemini yapalım. Birler: 1 den 4 çıkmaz, onluk bozarız, 11 − 4 = 7. Onlar: 1 (bozduğumuz için 2 yerine 1) den 6 çıkmaz, yüzlük bozarız, 11 − 6 = 5. Yüzler: 8 − 5 = 3. Sonuç: 357. Adım 3: Kontrol: 357 + 564 = 921. Doğru! Verilmeyen toplanan 357 dir.

Soru 10 (Açık Uçlu)

Ali ve Veli birlikte 650 tane çıkartma toplamışlardır. Ali nin 283 çıkartması varsa Veli nin kaç çıkartması vardır? Problemi toplama işlemi şeklinde yazıp çözünüz.

Çözüm: Toplama işlemi: 283 + ☐ = 650. Verilmeyen toplananı bulalım: 650 − 283 = 367. Kontrol: 283 + 367 = 650. Veli nin 367 çıkartması vardır.

Sınav

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma Sınav Soruları

Aşağıda 3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma konusuna ait 20 soruluk bir sınav bulunmaktadır. Her soruyu dikkatlice okuyup cevaplayınız. Süre: 40 dakika.

Sorular

Soru 1) ☐ + 45 = 92 işleminde ☐ kaçtır?

A) 47    B) 137    C) 57    D) 37

Soru 2) 128 + ☐ = 375 işleminde ☐ kaçtır?

A) 247    B) 257    C) 347    D) 503

Soru 3) ☐ + 367 = 800 işleminde kutuya hangi sayı gelmelidir?

A) 1167    B) 433    C) 443    D) 533

Soru 4) 56 + ☐ = 100 işleminde ☐ kaçtır?

A) 156    B) 54    C) 44    D) 34

Soru 5) ☐ + 189 = 450 işleminde verilmeyen toplanan kaçtır?

A) 639    B) 261    C) 271    D) 361

Soru 6) Bir bakkalda 235 elma ve bir miktar armut vardır. Toplam meyve sayısı 512 dir. Armut sayısı kaçtır?

A) 277    B) 287    C) 377    D) 747

Soru 7) 74 + ☐ = 200 işleminde ☐ yerine hangi sayı gelir?

A) 274    B) 136    C) 126    D) 116

Soru 8) ☐ + 456 = 723 işleminde ☐ kaçtır?

A) 267    B) 277    C) 367    D) 1179

Soru 9) Ahmet in 194 çıkartması vardır. Bir miktar çıkartma daha alınca toplam 350 çıkartması oldu. Kaç çıkartma almıştır?

A) 544    B) 166    C) 156    D) 256

Soru 10) ☐ + 88 = 305 işleminde ☐ kaçtır?

A) 393    B) 227    C) 217    D) 317

Soru 11) 309 + ☐ = 576 işleminde verilmeyen toplanan kaçtır?

A) 885    B) 267    C) 277    D) 367

Soru 12) ☐ + 125 = 600 işleminde ☐ yerine gelecek sayı hangisidir?

A) 475    B) 485    C) 575    D) 725

Soru 13) Bir otobüste bir miktar yolcu vardır. Durakta 37 yolcu daha bindi ve otobüsteki yolcu sayısı 86 oldu. Başlangıçta kaç yolcu vardı?

A) 123    B) 49    C) 59    D) 39

Soru 14) 467 + ☐ = 900 işleminde ☐ kaçtır?

A) 1367    B) 433    C) 443    D) 543

Soru 15) ☐ + 555 = 999 işleminde kutuya gelecek sayı kaçtır?

A) 1554    B) 454    C) 444    D) 544

Soru 16) Bir okulda 378 erkek öğrenci vardır. Toplam öğrenci sayısı 725 tir. Kız öğrenci sayısı kaçtır?

A) 1103    B) 347    C) 357    D) 447

Soru 17) 83 + ☐ = 271 işleminde ☐ kaçtır?

A) 354    B) 198    C) 188    D) 288

Soru 18) ☐ + 346 = 701 işleminde verilmeyen toplanan kaçtır?

A) 1047    B) 365    C) 355    D) 455

Soru 19) Selin bir kitabın 186 sayfasını okudu. Bir miktar sayfa daha okuyunca 400 sayfayı tamamladı. Kaç sayfa daha okumuştur?

A) 586    B) 224    C) 214    D) 314

Soru 20) 592 + ☐ = 1000 işleminde ☐ kaçtır?

A) 1592    B) 418    C) 408    D) 508

Cevap Anahtarı

1) A    2) A    3) B    4) C    5) B

6) A    7) C    8) A    9) C    10) C

11) B    12) A    13) B    14) B    15) C

16) B    17) C    18) C    19) C    20) C

Çalışma Kağıdı

3. Sınıf Matematik Verilmeyen Toplananı Bulma Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________    Sınıf/No: ______    Tarih: ______

Etkinlik 1: Kuralı Hatırla ve Tamamla

Aşağıdaki boşlukları doldurunuz:

1. Toplama işleminde birbirine eklenen sayılara __________________ denir.

2. Toplama işleminin sonucuna __________________ denir.

3. Verilmeyen toplananı bulmak için __________________ dan __________________ çıkarılır.

4. 35 + 20 = 55 işleminde 35 ve 20 sayıları __________________ , 55 sayısı ise __________________ dir.

5. Verilmeyen toplananı bulduktan sonra işlemi __________________ etmeliyiz.

Etkinlik 2: Verilmeyen Toplananı Bul

Aşağıdaki işlemlerde ☐ yerine gelecek sayıyı bulunuz. İşlem alanını kullanarak çözümünüzü yazınız.

a) ☐ + 34 = 79     ☐ = ________

b) 56 + ☐ = 123     ☐ = ________

c) ☐ + 148 = 300     ☐ = ________

d) 275 + ☐ = 510     ☐ = ________

e) ☐ + 89 = 246     ☐ = ________

f) 163 + ☐ = 400     ☐ = ________

g) ☐ + 407 = 685     ☐ = ________

h) 394 + ☐ = 750     ☐ = ________

Etkinlik 3: Eşleştirme

Sol sütundaki işlemleri sağ sütundaki doğru cevaplarla eşleştiriniz.

1. ☐ + 50 = 120 a) 155
2. ☐ + 245 = 400 b) 70
3. ☐ + 130 = 200 c) 325
4. ☐ + 175 = 500 d) 155
5. ☐ + 345 = 500 e) 70

Cevaplar: 1 → ___   2 → ___   3 → ___   4 → ___   5 → ___

Etkinlik 4: Problem Çözelim

Aşağıdaki problemleri okuyunuz, toplama işlemini kurunuz ve verilmeyen toplananı bulunuz.

Problem 1: Bir sepette 145 kırmızı elma ve bir miktar yeşil elma vardır. Sepetteki elmaların toplamı 380 dir. Yeşil elma sayısı kaçtır?

İşlem: ________________________________

Çözüm: ________________________________

Cevap: ________________________________

Problem 2: Cem in bir miktar pulu vardır. Babası ona 126 pul daha hediye etti. Cem in şimdi toplam 340 pulu var. Cem in başlangıçta kaç pulu vardı?

İşlem: ________________________________

Çözüm: ________________________________

Cevap: ________________________________

Problem 3: Bir otoparkta sabah 287 araç vardı. Gün içinde bir miktar araç daha geldi ve toplam araç sayısı 563 oldu. Gün içinde kaç araç gelmiştir?

İşlem: ________________________________

Çözüm: ________________________________

Cevap: ________________________________

Problem 4: Bir kütüphanede hikaye kitabı ve ansiklopedi olmak üzere toplam 700 kitap vardır. Hikaye kitabı sayısı 438 dir. Ansiklopedi sayısı kaçtır?

İşlem: ________________________________

Çözüm: ________________________________

Cevap: ________________________________

Etkinlik 5: Doğru mu Yanlış mı?

Aşağıdaki işlemlerde verilen cevapların doğru olup olmadığını kontrol ediniz. Doğruysa (D), yanlışsa (Y) yazınız. Yanlış olanların doğrusunu bulunuz.

1. ☐ + 65 = 140 → ☐ = 75    ( ___ ) Doğrusu: ________

2. 230 + ☐ = 500 → ☐ = 370    ( ___ ) Doğrusu: ________

3. ☐ + 178 = 456 → ☐ = 278    ( ___ ) Doğrusu: ________

4. 99 + ☐ = 350 → ☐ = 251    ( ___ ) Doğrusu: ________

5. ☐ + 412 = 600 → ☐ = 288    ( ___ ) Doğrusu: ________

Etkinlik 6: Sayı Piramidi

Aşağıdaki sayı piramidinde yan yana duran iki kutunun toplamı üstündeki kutuda yazılıdır. Boş kutuları doldurunuz.

        [ 500 ]
       /       \\
    [ 215 ]   [ ___ ]
    /     \\   /     \\
[ ___ ] [130] [ ___ ] 

İpucu: Önce 500 = 215 + ☐ işleminden üst sağdaki kutuyu bulun. Sonra alt kutuları bulmaya çalışın.

Cevaplarınız: Üst sağ = _______   Alt sol = _______   Alt sağ = _______

Etkinlik 7: Kendi Problemini Yaz

Aşağıya verilmeyen toplananı bulma ile ilgili kendi problemini yaz ve çöz.

Problem: ___________________________________________________________

___________________________________________________________________

İşlem: ________________________________

Çözüm: ________________________________

Cevap: ________________________________

Cevap Anahtarı (Öğretmen İçin)

Etkinlik 1: 1) toplanan 2) toplam 3) toplamdan, bilinen toplanan 4) toplanan, toplam 5) kontrol

Etkinlik 2: a) 45   b) 67   c) 152   d) 235   e) 157   f) 237   g) 278   h) 356

Etkinlik 3: 1→b   2→d   3→e   4→c   5→a

Etkinlik 4: P1) 235   P2) 214   P3) 276   P4) 262

Etkinlik 5: 1) D   2) Y, doğrusu 270   3) Y, doğrusu 278   4) D   5) Y, doğrusu 188

Etkinlik 6: Üst sağ = 285, Alt sol = 85, Alt sağ = 155

Sıkça Sorulan Sorular

3. Sınıf Matematik müfredatı 2025-2026 yılında kaç ünite?

2025-2026 müfredatına göre 3. sınıf matematik dersi birden fazla üniteden oluşmaktadır. Sayfadaki ünite listesinden güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.

3. sınıf verilmeyen toplananı bulma konuları hangi dönemlerde işleniyor?

3. sınıf matematik dersi konuları 1. dönem ve 2. dönem olarak iki yarıyılda işlenmektedir. Her ünitenin tahmini süre bilgisi Millî Eğitim Bakanlığı'nın haftalık ders planlarında yer almaktadır.

3. sınıf matematik müfredatı ne zaman güncellendi?

Gösterilen içerik 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için güncellenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmi sitesinde yayımlanan müfredat dokümanları esas alınmıştır.